Xăng sinh học E10: Bước chuyển xanh cho an ninh năng lượng quốc gia

Tuy nhiên, bên cạnh những kỳ vọng tích cực, nhiều người dân vẫn băn khoăn về giá thành, khả năng cung ứng ethanol và đặc biệt là tác động của loại nhiên liệu này đến độ bền động cơ.

"Lợi ích kép" từ xăng sinh học

Theo công bố mới nhất, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) niêm yết giá xăng E10 RON 95-V ở mức 24.630 đồng/lít (vùng 1) và 25.120 đồng/lít (vùng 2). Tổng Công ty Dầu Việt Nam (PVOIL) cũng triển khai E10 RON 95-III với giá 23.730 đồng/lít. Đáng chú ý, mức giá của xăng E10 hiện đang thấp hơn đáng kể so với xăng khoáng truyền thống (giá xăng khoáng RON95-V của Petrolimex vùng 2 lên tới 25.750 đồng/lít), tạo ra lợi thế cạnh tranh về kinh tế cho người tiêu dùng.

Không chỉ mang lại lợi ích kinh tế sát sườn, xăng E10 còn giải quyết nhiều bài toán vĩ mô. Tại Tọa đàm “Sử dụng xăng sinh học E10 - Phát triển bền vững” do Báo Sài Gòn Giải Phóng tổ chức ngày 25/11/2025, PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả (Bộ Tài chính), nhận định, việc sử dụng xăng E10 sẽ giải quyết được một lần ba bài toán: gia cố an ninh năng lượng thông qua thay thế nhập khẩu; tạo giá trị kinh tế tuần hoàn nhờ kết nối nông nghiệp - công nghiệp chế biến và giảm phát thải phù hợp các cam kết quốc tế về biến đổi khí hậu. Ông ước tính nếu dùng rộng rãi, E10 có thể thay thế khoảng 1 triệu tấn xăng dầu nhập khẩu mỗi năm.

Về mặt môi trường, theo tính toán của PGS.TS Văn Đình Sơn Thọ (Đại học Bách Khoa Hà Nội), nếu TP.HCM (nơi tiêu thụ 2,5 triệu tấn xăng dầu/năm cho hơn 9,5 triệu phương tiện) đưa xăng E10 vào sử dụng, lượng khí thải CO cực độc sẽ giảm khoảng 17% và khí thải HC giảm 16%.

Nhìn nhận vấn đề ở tầm nhìn dài hạn hơn, tại tọa đàm “Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp” hồi tháng 4/2026, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng phân tích, hầu hết các quốc gia, đặc biệt là các nước phát triển đã theo đuổi quá trình này từ khá sớm. Đây là sự thay đổi về nguồn năng lượng, đồng thời tạo điều kiện quan trọng để tái cấu trúc nền kinh tế và hình thành mô hình tăng trưởng mới.

Chủ động nguồn cung Ethanol

Một trong những nút thắt lớn nhất khi triển khai đại trà xăng E10 là khả năng cung ứng Ethanol. Dưới góc độ đơn vị sản xuất, chia sẻ tại toạ đàm Xăng sinh học E10 - Lợi ích hài hòa cho người dân, Nhà nước và doanh nghiệp”, ông Mai Tuấn Đạt, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) cho biết, với các nhà máy đã đầu tư, Việt Nam có năng lực sản xuất khoảng 600.000 m3/năm và hiện đang hướng tới 1 triệu m3/năm.

"Việc sản xuất ethanol với sản lượng khoảng 1 triệu m3/năm sẽ tạo ra quy mô kinh tế khoảng 20.000 tỷ/năm. Cả về góc độ kỹ thuật, kinh tế và năng lực sản xuất ở trong nước đều cho thấy chương trình nhiên liệu sinh học là giải pháp vô cùng quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia", ông Đạt nhấn mạnh.

Về phía khâu phân phối, ông Nguyễn Quang Dũng, Phó Tổng Giám đốc Petrolimex, tiết lộ ngay từ tháng 4/2026, tập đoàn đã tạo nguồn gần 40.000 m3 Ethanol, đưa sẵn về 7 cụm kho pha chế tiêu chuẩn (Quảng Ninh, Nghệ An, Đà Nẵng, Vân Phong, TP.HCM, Cần Thơ...) với tổng công suất hơn 5 triệu m3. Nhờ sự chủ động ký kết hợp đồng dài hạn (trên 80% nhu cầu), các doanh nghiệp đầu mối hoàn toàn tự tin đảm bảo nguồn cung, không để xảy ra đứt gãy thị trường.

Xăng sinh học có hại xe không?

Rào cản tâm lý lớn nhất của người tiêu dùng là nỗi lo xăng E10 gây hỏng động cơ. Tại Tọa đàm "Chuyển đổi sang xăng E10, thị trường đã sẵn sàng?" do Báo Xây dựng tổ chức hồi tháng 1, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc (Đại học Bách khoa Hà Nội) khẳng định, với các dòng xe đời mới sản xuất từ sau năm 2000, việc sử dụng xăng E10 về cơ bản không phải là vấn đề đáng lo ngại.

Hơn nữa, cẩm nang xăng sinh học của Bộ Công Thương và các nghiên cứu thực nghiệm trong nước, nếu sử dụng đúng khuyến cáo kỹ thuật, xăng E10 không gây tác động tiêu cực đến độ bền hay hiệu suất vận hành của động cơ.

Phân tích sâu về kỹ thuật, PGS.TS Đàm Hoàng Phúc cho biết Ethanol là dung môi, không ảnh hưởng đến kim loại mà chỉ tác động đến vật liệu phi kim (gioăng, phớt, cao su). Với phương tiện hiện đại, nhà sản xuất đã thay đổi vật liệu để thích ứng. Mặc dù nhiệt trị của Ethanol thấp làm mức tiêu thụ nhiên liệu có thể tăng nhẹ 1-3%, nhưng chỉ số octan cao lại giúp quá trình cháy diễn ra tốt hơn, công suất dao động trong ngưỡng ±5%. Đồng thời, nhiệt độ bắt cháy của Ethanol cao hơn xăng nên an toàn cháy nổ được đảm bảo tốt hơn.

Từ góc độ hãng xe, ông Đào Công Quyết, Đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA), khẳng định hầu hết các mẫu xe đang lưu hành đều phù hợp dùng xăng E10. Các nhà sản xuất cũng sẵn sàng thực hiện cam kết bảo hành nếu khách hàng sử dụng đúng tiêu chuẩn khuyến cáo.

Đồng quan điểm, ông Lỗ Hải Nam, đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM), cho biết xe máy (kể cả dòng xe 20-25 năm tuổi) đều có thể dùng E10. Tuy nhiên, ông Nam lưu ý đặc tính hút nước và tính tẩy rửa của nhiên liệu sinh học: "Nếu phương tiện để lâu không vận hành sẽ khó khởi động hơn. Ngoài ra, xăng E10 sẽ hòa tan cặn bám cũ trong bình xăng kim loại, có thể gây cản trở bơm hút. Do đó, người dùng cần tuân thủ việc kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ hệ thống nhiên liệu".

Thực tế từ thị trường cũng là minh chứng rõ nét nhất. Phó Tổng Giám đốc Petrolimex Nguyễn Quang Dũng thông tin, thực tiễn sau hơn 8 tháng thí điểm bán xăng E10 tại TP.HCM với sản lượng tăng 40%, chúng tôi chưa ghi nhận bất kỳ sự cố hay phản ánh nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng.

An Nhiên