ĐHQG TP.HCM đẩy mạnh đào tạo sau đại học, chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao

Ngày 16/5, ĐHQG TP.HCM tổ chức hội nghị "Công bố định hướng chiến lược khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của ĐHQG TP.HCM giai đoạn 2026–2030" và Lễ ký kết thỏa thuận phối hợp triển khai nhiệm vụ giữa Trung tâm Đổi mới sáng tạo ĐHQG TP.HCM với các trường đại học thành viên.

ĐHQG TP.HCM đặt chỉ tiêu có 100 bằng sáng chế vào năm 2030

Tại hội nghị, ĐHQG TP.HCM công bố định hướng chiến lược khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giai đoạn 2026–2030, với thông điệp chuyển dịch mạnh mẽ vai trò của đại học từ kiến tạo tri thức sang thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Theo định hướng chiến lược đến năm 2030, ĐHQG TP.HCM đặt mục tiêu lọt vào top 100 cơ sở giáo dục đại học hàng đầu châu Á. PGS.TS Lâm Quang Vinh - Trưởng ban Ban Khoa học và Công nghệ, ĐHQG TP.HCM - cho rằng để vào top 100, các trường đại học trong nhóm dẫn đầu khu vực Đông Nam Á mỗi năm công bố khoảng 9.000 bài báo trên cơ sở dữ liệu Scopus. Với ĐHQG TP.HCM, trong giai đoạn 2026-2030, hệ thống đặt mục tiêu đạt hơn 41.000 bài báo quốc tế.

Bên cạnh công bố quốc tế, ĐHQG TP.HCM cũng đặt chỉ tiêu có 100 bằng sáng chế trong giai đoạn này, đồng thời đưa ít nhất một tạp chí khoa học của trường vào hệ thống dữ liệu Scopus.

Không chỉ dừng ở nghiên cứu học thuật, ĐHQG TP.HCM còn hướng đến vai trò trực tiếp hơn trong phát triển kinh tế theo tinh thần Nghị quyết 57 về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Theo đó, ĐHQG Thành phố phải hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, có khả năng chuyển giao hiệu quả các kết quả nghiên cứu.

Cụ thể, ĐHQG TP.HCM kỳ vọng sẽ hình thành ít nhất 10 start-up trên khoảng 200 triệu USD, đồng thời phát triển khoảng 50 doanh nghiệp khởi nghiệp tiềm năng trong giai đoạn tới.

Song song đó, PGS.TS Lâm Quang Vinh cho biết ĐHQG TP.HCM sẽ tiếp tục đầu tư mạnh vào hạ tầng nghiên cứu, hệ thống phòng thí nghiệm và môi trường làm việc nhằm thu hút doanh nghiệp, chuyên gia trong và ngoài nước. Trong đó, trọng tâm là phát triển các phòng thí nghiệm khoa học cơ bản tích hợp công nghệ chiến lược.

Góp phần tạo ra công nghệ lõi

Phát biểu tại hội nghị, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai - Giám đốc ĐHQG TP.HCM - cho rằng khi nhắc đến khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, đây không chỉ là nhiệm vụ riêng của hoạt động nghiên cứu hay chuyển giao công nghệ nữa mà phải trở thành một chủ đề xuyên suốt trong toàn bộ hệ thống đại học.

Theo GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, điều này đòi hỏi phải thay đổi từ chương trình đào tạo, phương thức tuyển sinh, mô hình tổ chức nghiên cứu cho đến thiết kế hỗ trợ người học và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong toàn hệ thống ĐHQG TP.HCM.

Hiện nay Đảng và Nhà nước đang dành sự quan tâm, kỳ vọng rất lớn đối với ĐHQG TP.HCM thông qua việc Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chương trình phát triển ĐHQG vào top 100 các trường đại học hàng đầu châu Á. Bên cạnh đó, Chính phủ, Bộ Khoa học và Công nghệ cũng ưu tiên nhiều nguồn lực cho hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và các công nghệ chiến lược. Điều đó đồng nghĩa trách nhiệm của hệ thống ĐHQG TP.HCM đối với quốc gia là rất lớn.

“

Chúng ta không chỉ có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao mà còn phải góp phần tạo ra các công nghệ lõi, giải pháp chiến lược và mô hình phát triển mới cho đất nước".

GS.TS Nguyễn Thanh Mai chia sẻ.

Sẽ hỗ trợ chi phí cho nghiên cứu sinh

Qua hơn một năm triển khai Nghị quyết 57, GS.TS Mai cho biết ĐHQG TP.HCM cơ bản đã hình thành được nhiều cơ chế, giải pháp và đạt một số kết quả bước đầu rất đáng khích lệ.

Thứ nhất, về đầu tư hạ tầng nghiên cứu, ĐHQG TP.HCM là đơn vị được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt đầu tư các phòng thí nghiệm lớn nhất cả nước. Hiện ĐHQG Thành phố đã được phê duyệt và đang đầu tư một phòng thí nghiệm về vi mạch bán dẫn trị giá 750 tỷ đồng; đồng thời được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt kinh phí cho 5 hệ thống dự án phòng thí nghiệm. Trong năm nay, ĐHQG TP.HCM sẽ tiếp tục đầu tư thêm một số phòng thí nghiệm khác.

Thứ hai, ĐHQG TP.HCM đã có bước đột phá trong việc sắp xếp lại các nhiệm vụ khoa học công nghệ. "Ngoài các nhiệm vụ khoa học công nghệ như trước đây, chúng ta triển khai thêm các cụm và chuỗi nghiên cứu. Một đột phá cực kỳ quan trọng mà bản thân tôi cũng phải trăn trở, cân nhắc rất nhiều lần mới quyết định là làm sao tăng số lượng sinh viên sau đại học. Tăng lên để làm gì? Để phục vụ đất nước bằng nguồn nhân lực chất lượng cao. Nếu chỉ tốt nghiệp đại học thì để nghiên cứu công nghệ chiến lược, công nghệ lõi là rất khó khăn. Vì vậy, bắt buộc phải tăng số lượng đào tạo sau đại học", GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

Cũng theo GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, muốn tăng số lượng sau đại học, phải nhìn vào bối cảnh thực tế là sinh viên không đủ điều kiện tài chính để học tiếp. “Các em phải vừa học vừa làm, học vào buổi tối thì chất lượng khó đảm bảo. Do đó, chúng ta có một đột phá là thông qua các dự án nghiên cứu khoa học, các chỉ tiêu không thay đổi nhưng học viên cao học và nghiên cứu sinh sẽ được hỗ trợ học phí và sinh hoạt phí với mục tiêu để các em học toàn thời gian”, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai nói.

Thứ ba, ĐHQG TP.HCM đã tăng cường hợp tác với doanh nghiệp và địa phương. Trong đó, ĐHQG đã tổ chức nhiều chuyến đi thực tế đến doanh nghiệp, địa phương. Sau các chuyến đi, ĐHQG nhận được rất nhiều đề tài do các thầy cô chủ động đề xuất. "Tôi cho rằng đây là tín hiệu rất tích cực khi các thầy cô bắt đầu quan tâm giải quyết những bài toán thực tiễn", GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai chia sẻ.

Thứ tư là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Theo đó, các giảng viên cần phối hợp với các giáo sư uy tín trên thế giới để nâng cao chất lượng nghiên cứu, phối hợp đào tạo học viên sau đại học, đồng thời thực hiện KPI chiến lược của ĐHQG. Cụ thể, trong số các công bố quốc tế phải có 50% có tên tác giả nước ngoài và 30% thuộc nhóm Q1.

“Chúng tôi cam kết sẽ có cơ chế thưởng lớn cho các công bố thuộc top 1%, 5%, 10% của từng lĩnh vực. Điều chúng ta mong muốn là có những công bố đỉnh cao và những công nghệ lõi thực sự”, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai nhấn mạnh.

Cũng theo GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai, trước đây hoạt động nghiên cứu trong hệ thống còn khá phân tán, chủ yếu xuất phát từ các nhóm nghiên cứu riêng lẻ theo thế mạnh của từng đơn vị hoặc từng nhà khoa học.

Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, bên cạnh việc tiếp tục duy trì các nghiên cứu theo sở trường cá nhân, ĐHQG TP.HCM sẽ chuyển mạnh sang cách tiếp cận theo các “bài toán lớn” đặt hàng từ địa phương, doanh nghiệp và nhu cầu thực tiễn của xã hội, qua đó huy động các nhà khoa học cùng tham gia giải quyết.

“Nếu chỉ một nhóm nhỏ thì chúng ta chỉ giải quyết được một phần vấn đề. Nhưng khi ngồi lại với nhau, chúng ta sẽ có góc nhìn chiến lược hơn, kết nối được nhiều đơn vị, nhiều nguồn lực trong và ngoài hệ thống để hình thành các chuỗi giá trị nghiên cứu, đổi mới sáng tạo có khả năng đi ra thị trường và tạo tác động thực sự cho xã hội”, GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai chia sẻ.

Võ Liên