Bệnh não mô cầu có thể gây tử vong sau 24 giờ

Ngày 12/5, Công ty TNHH Pfizer Việt Nam phối hợp Trung tâm Đào tạo Nhân lực Y tế theo nhu cầu xã hội - Đại học Y Dược TP.HCM tổ chức hội nghị khoa học "Tối ưu hóa dự phòng bệnh lý não mô cầu xâm lấn", thu hút hơn 400 y bác sĩ trong lĩnh vực dự phòng và lâm sàng tham dự.

Theo các chuyên gia, bệnh não mô cầu xâm lấn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, có thể dẫn đến nhiễm trùng huyết và tổn thương não nghiêm trọng. Nếu không điều trị kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể vượt 50%.

Ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, vẫn có khoảng 5 - 10% bệnh nhân tử vong, phần lớn chỉ trong vòng 24 - 48 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng.

Nhiều trường hợp sống sót cũng phải đối mặt với các di chứng nặng nề như mất thính lực, suy giảm nhận thức, động kinh hoặc tàn tật do hoại tử chi.

Theo thống kê được công bố tại hội nghị, từ tuần 1 đến tuần 14 năm 2026, cả nước ghi nhận 24 ca mắc bệnh não mô cầu, trong đó có 4 ca tử vong. Trẻ dưới 15 tuổi chiếm 46% tổng số ca mắc. Số ca bệnh tăng gần 50% so với cùng kỳ năm 2025.

TS.BS Nguyễn An Nghĩa - Phó Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP.HCM, cho biết bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng phổ biến hơn ở trẻ dưới 1 tuổi, thanh thiếu niên từ 16-23 tuổi, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch.

Nguy cơ mắc bệnh cũng cao hơn tại các môi trường tập trung đông người như trường học, doanh trại quân đội hoặc khu tập thể.

“Để phòng bệnh hiệu quả, cần chủ động tiêm vắc-xin sớm cho các nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người lớn tuổi, người có bệnh nền và những người sống, làm việc trong môi trường đông người”, TS.BS Nguyễn An Nghĩa nhấn mạnh.

Tại hội nghị, các chuyên gia cũng lưu ý dịch tễ bệnh não mô cầu luôn biến động theo khu vực, thời gian và nhóm huyết thanh lưu hành.

PGS.TS.BS Cao Hữu Nghĩa - Chủ nhiệm Bộ môn Khoa học Y sinh, Viện Pasteur TP.HCM, cho biết hiện có 12 nhóm huyết thanh não mô cầu, trong đó khoảng 95% ca bệnh trên thế giới liên quan đến các nhóm A, B, C, W và Y.

"Dịch tễ bệnh não mô cầu không cố định mà thay đổi theo thời gian, khu vực và nhóm tuổi. Vì vậy, cần nhìn nhận đây là vấn đề dịch tễ động và tăng cường bao phủ phòng ngừa để bảo vệ cộng đồng tốt hơn", PGS.TS.BS Cao Hữu Nghĩa nhận định.

TS Raffaella Iantomasi - Giám đốc Y khoa vắc-xin não mô cầu của Pfizer, cho rằng tiêm chủng đầy đủ và đúng thời điểm là một trong những giải pháp hiệu quả nhất để giảm tỷ lệ mắc bệnh, hạn chế lây truyền và giảm nguy cơ tử vong do não mô cầu xâm lấn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới, lộ trình kiểm soát viêm màng não đến năm 2030 đặt mục tiêu giảm 50% số ca viêm màng não do vi khuẩn có thể phòng ngừa và giảm 70% số ca tử vong.

Các chuyên gia cho rằng để đạt được mục tiêu này, việc cập nhật kiến thức chuyên môn, tăng cường giám sát dịch tễ và chủ động dự phòng bằng vắc-xin đóng vai trò đặc biệt quan trọng.