Bộ Y tế ban hành hướng dẫn khám sức khỏe miễn phí toàn dân
Chiều 12/5, Bộ Y tế chính thức công bố hướng dẫn chuyên môn về khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân trên toàn quốc. Mục tiêu từ năm 2026, mỗi người dân sẽ được khám sàng lọc ít nhất một lần mỗi năm và quản lý liên tục bằng sổ sức khỏe điện tử.
Động thái này được thực hiện ngay sau khi Chính phủ ban hành Chỉ thị số 17/CT-TTg về tổ chức khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí. Đây được giới chuyên môn đánh giá là một trong những bước chuyển mình lớn nhất của ngành y tế trong nhiều năm trở lại đây.
Cụ thể, ngành y tế đang chuyển trọng tâm từ "chữa bệnh" sang "phòng bệnh", không chỉ giúp phát hiện sớm các nguy cơ mà còn giảm đáng kể gánh nặng bệnh tật và chi phí y tế cho người dân trong dài hạn.
Quy định chi tiết danh mục khám theo từng độ tuổi
Để đảm bảo hiệu quả và phù hợp với đặc điểm sinh lý, Bộ Y tế đã quy định rất cụ thể nội dung khám sàng lọc cho từng nhóm đối tượng. Đối với trẻ em dưới 6 tuổi, việc khám sức khỏe định kỳ sẽ được thực hiện theo Quyết định 1284/QĐ-BYT ban hành ngày 7/5/2026 về hướng dẫn chuyên môn khám sức khỏe định kỳ cho trẻ nhỏ.
Chuyển sang nhóm từ đủ 6 tuổi đến dưới 18 tuổi, người dân sẽ được khám đầy đủ các chuyên khoa lâm sàng theo mẫu quy định tại Thông tư 32/2023/TT-BYT. Ở độ tuổi này, các xét nghiệm cận lâm sàng không bị bắt buộc đồng loạt mà chỉ được chỉ định khi bác sĩ thấy cần thiết, hoặc thực hiện theo nhu cầu tự nguyện chi trả của cá nhân, doanh nghiệp và khả năng hỗ trợ của ngân sách địa phương.
Riêng đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, cơ quan y tế sẽ tập trung tầm soát bằng danh mục khám lâm sàng đầy đủ kèm theo nhiều xét nghiệm cơ bản bắt buộc nhằm phát hiện sớm các bệnh lý phổ biến. Cụ thể, danh mục này bao gồm xét nghiệm công thức máu, đo đường huyết, đánh giá chức năng gan, thận, xét nghiệm nước tiểu và chụp X-quang tim phổi thẳng.
Ưu tiên phát hiện bệnh lý nguy hiểm và quản lý nhóm đặc thù
Điểm đáng chú ý trong văn bản hướng dẫn lần này là yêu cầu kiểm soát chặt chẽ các bệnh lý nguy hiểm. Khi phát hiện dấu hiệu nghi ngờ lao phổi, u phổi hoặc các bệnh lý nghiêm trọng khác qua khám lâm sàng và chẩn đoán hình ảnh, cơ sở y tế có trách nhiệm chỉ định ngay các xét nghiệm chuyên sâu hoặc chuyển tuyến phù hợp để can thiệp kịp thời.
Bên cạnh đó, hướng dẫn cũng quy định rõ quy trình khám cho các nhóm đối tượng có yếu tố đặc thù. Đối với lao động nữ, danh mục khám phụ sản phải được thực hiện nghiêm ngặt theo phụ lục riêng của Thông tư 32/2023/TT-BYT.
Các ngành nghề đặc thù khác như học sinh, sinh viên, cán bộ, lái xe ô tô, nhân viên hàng không, người điều khiển phương tiện đường sắt hay thuyền viên đều sẽ áp dụng các tiêu chuẩn khám riêng biệt theo quy định chuyên ngành hiện hành.
Số hóa y tế và chống quá tải bệnh viện
Theo đại diện Bộ Y tế, chương trình khám sức khỏe định kỳ toàn dân không chỉ dừng lại ở việc tầm soát bệnh mà còn tạo nền tảng vững chắc để xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý sức khỏe quốc gia. Mỗi người dân sẽ từng bước được lập Hồ sơ sức khỏe điện tử.
Dữ liệu này sẽ đi theo vòng đời của mỗi cá nhân, giúp ngành y tế dễ dàng quản lý biến động dịch tễ, đánh giá nguy cơ bệnh tật và hoạch định chiến lược dự phòng vĩ mô một cách chính xác hơn.
Tuy nhiên, với quy mô triển khai trên toàn dân, nguy cơ ùn ứ tại các cơ sở y tế là hiện hữu. Nhằm giải quyết triệt để bài toán này, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương và cơ sở khám chữa bệnh phải chủ động phân nhóm đối tượng ưu tiên một cách khoa học.
Các đơn vị cần sắp xếp lịch khám giãn cách linh hoạt, đảm bảo thuận tiện cho người dân và tuyệt đối tránh tình trạng quá tải. Đồng thời, cơ sở y tế phải tổ chức được một quy trình khép kín, từ khâu đánh giá, phân loại sức khỏe, phát hiện bệnh sớm cho đến việc tư vấn phòng bệnh, điều trị tại chỗ hoặc chuyển tuyến theo đúng quy định chuyên môn.