TP.HCM nâng cao chất lượng dân số tại vùng mức sinh thấp
TP.HCM phát động chiến dịch truyền thông lồng ghép cung cấp dịch vụ nâng cao chất lượng dân số năm 2026 tại 168 phường, xã có mức sinh thấp từ 15/4 đến 30/5/2026. Chương trình tập trung tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh, tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân và khuyến khích cặp vợ chồng sinh đủ hai con.
Thực trạng
Vừa qua, tại phường Thủ Dầu Một, Sở Y tế TP.HCM đã phối hợp cùng các ban ngành, đoàn thể tổ chức Lễ phát động Chiến dịch truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ nâng cao chất lượng dân số tại vùng mức sinh thấp năm 2026 trên địa bàn thành phố.
Chiến dịch được triển khai thực hiện tại 168 phường, xã, đặc khu (gọi tắt là xã) trên địa bàn thành phố từ ngày 15/4 đến 30/5/2026. Chiến dịch nằm trong chuỗi các hoạt động hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân 7/4 năm 2026 đang diễn ra trên địa bàn thành phố. Các hoạt động của Chiến dịch nhằm giúp cho người dân thành phố được tiếp cận các dịch vụ nâng cao chất lượng dân số có chất lượng, an toàn và hiệu quả. Bên cạnh việc tổ chức cao điểm tuyên truyền nhằm cung cấp thông tin, tư vấn nâng cao hiểu biết về những vấn đề dân số của thành phố.
Theo ông Phạm Chánh Trung, Chi cục trưởng Chi cục Dân số TP.HCM cho biết, thành phố hiện đang đối mặt với tình trạng mức sinh thấp kéo dài, năm 2025, số con trung bình của một người phụ nữ trong độ tuổi sinh sản chỉ là 1,51 con. Ông Trung cho biết mức sinh thấp kéo dài sẽ khiến thành phố đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là tốc độ già hóa dân số nhanh, thiếu hụt nguồn lực lao động và ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững của thành phố trong tương lai. Vì vậy, các hoạt động của Chiến dịch nhằm giúp người dân thành phố được tiếp cận dịch vụ nâng cao chất lượng dân số có chất lượng, an toàn và hiệu quả tại hệ thống y tế tuyến cơ sở.
Bên cạnh đó, Chiến dịch còn là đợt cao điểm tuyên truyền nhằm cung cấp thông tin, tư vấn nâng cao hiểu biết về những vấn đề dân số của Việt Nam và TP.HCM đến với người dân về Luật Dân số năm 2025 được Quốc hội thông qua và có hiệu lực kể từ ngày 1/7/2026. Luật Dân số đánh dấu bước ngoặt chuyển trọng tâm công tác Dân số từ Kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển, đóng vai trò tạo hành lang pháp lý vững chắc để duy trì mức sinh thay thế, giảm mất cân bằng giới tính, thích ứng với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số bền vững.
Đồng bộ các giải pháp
Ông Huỳnh Minh Chín, Phó Giám đốc Sở Y tế TP.HCM cho rằng tổng tỉ suất sinh 1,51 con của thành phố trong năm 2025 là dấu hiệu đáng lo ngại, bởi mức sinh quá thấp có thể đe dọa trực tiếp đến nguồn nhân lực tương lai, đồng thời đẩy nhanh quá trình già hóa dân số. Theo đó, lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM kêu gọi toàn ngành y tế, chính quyền địa phương và người dân cùng chung tay nâng cao chất lượng dân số với tinh thần "Dân số là yếu tố quan trọng hàng đầu của sự nghiệp phát triển quốc gia".
Việc sinh từ hai con trở lên sẽ góp phần cải thiện mức sinh của thành phố, kéo dài được thời kỳ cơ cấu dân số vàng, làm chậm lại quá trình già hóa dân số. Đồng thời, ông Huỳnh Minh Chín cũng yêu cầu toàn ngành y tế yêu cầu các đơn vị phải đưa các gói dịch vụ y tế - từ sàng lọc trước sinh, khám tiền hôn nhân, đến lập hồ sơ sức khỏe người cao tuổi - đến với người dân bằng chất lượng chuyên môn cao nhất và bằng trái tim tận tụy nhất.
TP.HCM đang ở trong quá trình già hóa dân số, khi tỷ lệ người trên 60 tuổi của thành phố đã vượt qua mốc 10% trên tổng dân số. Để ứng phó với quá trình già hóa dân số, ngành y tế thành phố đã và đang triển khai đồng bộ các giải pháp: Tăng cường truyền thông giáo dục thay đổi hành vi nâng cao nhận thức, tạo môi trường xã hội đồng thuận tham gia chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; củng cố, hoàn thiện hệ thống cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe, khám chữa bệnh dành cho người cao tuổi. Trong suốt thời gian triển khai Chiến dịch, ngành y tế sẽ triển khai nội dung khám sức khỏe, phát hiện sớm bệnh không lây nhiễm và lập hồ sức khỏe dành cho người cao tuổi.
Kêu gọi người dân cùng chung tay, đồng tình ủng hộ thực hiện đúng quan điểm từ Luật Dân số và hãy biến Chiến dịch này thành một đợt sóng truyền thông mạnh mẽ len lỏi vào từng nếp nhà. Việc sinh từ hai con trở lên sẽ góp phần cải thiện mức sinh của thành phố, kéo dài được thời kỳ cơ cấu dân số vàng, làm chậm lại quá trình già hóa dân số.
Ông Huỳnh Minh Chín - PGĐ Sở Y tế TP.HCM
Trong khuôn khổ Chương trình, Chi cục Dân số và các ban, ngành, đoàn thể cũng đã ký kết liên tịch phối hợp triển khai thực hiện công tác dân số năm 2026 trên địa bàn thành phố, thể hiện sự đồng lòng, cam kết phối hợp chặt chẽ, đa dạng hóa hình thức truyền thông và hỗ trợ người dân một cách toàn diện nhất. Ngoài ra, Chương trình còn tổ chức trao hỗ trợ chính sách đối với các phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi. Đây là động thái cụ thể hóa các chính sách khuyến khích sinh đủ hai con tại vùng mức sinh thấp, góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính và khích lệ các gia đình trẻ.
Sau lễ phát động, các hoạt động truyền thông cổ động cũng đã diễn ra sôi nổi, thực hiện diễu hành xe loa, xe máy trên các tuyến đường chính nhằm kêu gọi người dân quan tâm đến sức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình và chăm sóc người cao tuổi. Song song đó, Chương trình triển khai hoạt động khám sức khỏe cho người cao tuổi tại Trạm Y tế phường Thủ Dầu Một, Phú Lợi, Thuận An; khám sức khỏe cho 36 cặp nam, nữ chuẩn bị kết hôn; khám sàng lọc cho 30 phụ nữ mang thai dưới 6 tháng tuổi tại Trung tâm Y tế Thuận An (phường Lái Thiêu).
Với chuỗi hoạt động đồng bộ, chiến dịch truyền thông lồng ghép với cung cấp dịch vụ nâng cao chất lượng dân số tại vùng mức sinh thấp năm 2026 được kỳ vọng sẽ nâng cao nhận thức, cải thiện sức khỏe sinh sản, góp phần ổn định mức sinh và chất lượng dân số tại TP.HCM trong thời gian tới.