Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn: Điều trị gãy xương hông thành công cho nhiều cụ già U100

Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn (Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO) đã phẫu thuật cho nhiều trường hợp người bệnh cao tuổi, thậm chí trên 90 tuổi và kết quả phục hồi khả quan. Gia đình người bệnh vui mừng khôn xiết khi chứng kiến ông bà, cha mẹ có thể ngồi dậy, đi lại được thay vì nằm một chỗ và phụ thuộc người chăm sóc cho đến khi qua đời.

Từ kết quả này, qua nhiều kênh thông tin, trong đó có kênh “truyền miệng”, nhiều gia đình đã thay đổi quan điểm khi có người thân lớn tuổi bị té ngã: nhanh chóng để bác sĩ chuyên khoa khám, chẩn đoán và lên kế hoạch điều trị thay cho tâm lý lo ngại “già rồi còn mổ xẻ làm chi”.

Niềm vui đặc biệt ở tuổi 96

Cụ bà N.T.T (sinh năm 1930, tại Cần Thơ) được người nhà đưa đến bệnh viện sau khi té ngã tại nhà 3 ngày, trong tình trạng đau dữ dội vùng háng phải và không thể tự đi lại. Trên nền nhiều bệnh lý nội khoa như bệnh tim thiếu máu cục bộ, suy tim, suy van tĩnh mạch, xơ vữa động mạch và lão suy, việc điều trị đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng và phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa.

Kết quả thăm khám xác định cụ bị gãy liên mấu chuyển xương đùi phải - dạng chấn thương phổ biến ở người cao tuổi, tiềm ẩn nguy cơ mất vận động nếu không can thiệp kịp thời. Ê-kíp bác sĩ đã chỉ định phẫu thuật kết hợp xương bằng đinh nội tủy nhằm cố định vững ổ gãy, tạo điều kiện phục hồi sớm.

Sau phẫu thuật, cụ T. tỉnh táo, cơn đau giảm rõ rệt và được hỗ trợ tập vận động ngay tại giường. Dưới hướng dẫn của đội ngũ vật lý trị liệu, cụ từng bước tập đứng, tập đi, dần phục hồi khả năng di chuyển và hạn chế biến chứng.

“Đây là niềm vui quá lớn với gia đình chúng tôi. Chúng tôi từng lo sợ bà sẽ nằm một chỗ cho đến ngày cuối cùng…”, người thân của cụ chia sẻ.

Can thiệp sớm để tránh biến chứng

Gãy xương hông có thể xảy ra ở chỏm, cổ xương đùi hoặc dưới khu vực khối mấu chuyển. Những loại gãy này thường gặp ở người già, đặc biệt ở bệnh nhân có loãng xương, thường do té ngã.

Theo BS.CKII Nguyễn Sỹ Lập - Trưởng Khoa Điều trị, Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn, với người cao tuổi, nếu đủ điều kiện về sức khỏe và được chuẩn bị tốt, phẫu thuật thay khớp háng hay kết hợp xương là hoàn toàn khả thi. Tuổi tác không phải là yếu tố quyết định duy nhất, mà cần đánh giá toàn diện tình trạng bệnh nền, khả năng chịu đựng phẫu thuật và gây mê hồi sức.

Ngược lại, nếu chỉ điều trị bảo tồn và để người bệnh nằm bất động, nguy cơ biến chứng là rất lớn. Bác sĩ Lập cho biết, gãy cổ xương đùi ở người cao tuổi là một “cú sốc” nặng nề đối với cơ thể vốn đã suy giảm dự trữ sinh lý. Xương gần như không thể tự lành, đồng nghĩa với việc người bệnh phải nằm một chỗ kéo dài.

Tình trạng này kéo theo hàng loạt hệ lụy. Người bệnh đau nhiều, khó xoay trở, dễ xuất hiện loét tì đè ở vùng mông, gót chân do thiếu máu nuôi. Việc không thể vận động còn làm tăng nguy cơ viêm phổi, ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng hô hấp và có thể đe dọa tính mạng. Đặc biệt, ở người cao tuổi thường có bệnh nền như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, việc nằm lâu làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, dẫn đến thuyên tắc mạch.

Những biến chứng này không chỉ kéo dài điều trị mà còn làm suy giảm nhanh chóng thể trạng và chất lượng sống.

“Trong thực tế, khi đứng trước một ca chấn thương ở người lớn tuổi, gia đình thường có rất nhiều băn khoăn: có nên mổ hay không, mổ có an toàn không, sau mổ có phục hồi được không. Đó là những lo lắng rất chính đáng. Khi đó, bác sĩ sẽ đồng hành cùng người nhà để thấu hiểu và giải quyết những khó khăn của người bệnh. Trên cơ sở đó, phương án điều trị phù hợp và hiệu quả nhất sẽ được lựa chọn.

Mục tiêu cuối cùng không chỉ là xử lý tổn thương mà còn giúp người bệnh phục hồi vận động, cải thiện chất lượng sống, thay vì chấp nhận nằm một chỗ với nhiều biến chứng”, bác sĩ Lập nhấn mạnh.

Phẫu thuật sớm, kỹ thuật ít xâm lấn

Trong năm 2025, số bệnh nhân trên 65 tuổi đến Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn để điều trị về xương khớp lên đến 2.649 trường hợp, trong đó đã thực hiện 159 ca phẫu thuật gãy cổ xương đùi và gãy liên mấu chuyển.

Điều trị gãy cổ xương vùng hông tại Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn được triển khai theo hướng can thiệp sớm, phối hợp đa chuyên khoa. Người bệnh được đánh giá toàn diện, kiểm soát các bệnh lý nền trước khi tiến hành phẫu thuật.

Tại Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn, phẫu thuật thay khớp háng nhân tạo hay kết hợp xương bằng đinh nội tủy đã được áp dụng thường quy từ nhiều năm. Gãy cổ xương đùi thường được chỉ định thay khớp háng, còn gãy vùng liên mấu chuyển sẽ phẫu thuật kết hợp xương bằng đinh nội tủy.

Được áp dụng rộng rãi và có sự đồng thuận trên thế giới, các phương pháp điều trị này đã được triển khai từ lâu và chứng minh hiệu quả cao trong thực tiễn lâm sàng.

Theo bác sĩ Lập, đối với các phẫu thuật viên chuyên sâu về chấn thương, thách thức lớn nhất không nằm ở kỹ thuật phẫu thuật mà ở khâu gây mê hồi sức và kiểm soát các bệnh lý đi kèm. Chấn thương làm gia tăng gánh nặng cho cơ thể khiến các bệnh nền dễ dao động, vì vậy cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa để đảm bảo an toàn.

“Nếu được chuẩn bị kỹ lưỡng ngay từ đầu, từ khâu hội chẩn đến lựa chọn phương án điều trị phù hợp, các rủi ro trong quá trình phẫu thuật có thể được giảm thiểu đáng kể”, BS.CKII Nguyễn Sỹ Lập chia sẻ.

Bên cạnh đó, xu hướng phẫu thuật hiện nay ưu tiên các kỹ thuật ít xâm lấn. Đường mổ được thu nhỏ, hạn chế cắt cơ giúp giảm tổn thương, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục. Với thay khớp háng, đường mổ có thể chỉ khoảng 8 -10 cm; còn với kết hợp xương, nhiều trường hợp chỉ cần các đường rạch nhỏ 2-3 cm để đưa dụng cụ vào.

Sự hỗ trợ của các thiết bị hiện đại như màn tăng sáng (C-arm) trong kỹ thuật kết hợp xương bằng đinh nội tủy cho phép bác sĩ quan sát hình ảnh ổ gãy xương để nắn chỉnh và cố định xương chính xác mà không cần mở rộng ổ gãy. Nhờ đó, phẫu thuật trở nên nhẹ nhàng hơn, giảm mất máu và hạn chế biến chứng.

Cải thiện chất lượng sống cho người cao tuổi

Sau phẫu thuật, người bệnh được hướng dẫn phục hồi chức năng sớm. Nếu tình trạng cho phép, bệnh nhân có thể tập vận động ngay sau mổ, từ ngồi dậy, đứng lên đến tập đi dưới sự hỗ trợ của nhân viên y tế.

Bên cạnh tập luyện, người bệnh còn được theo dõi dinh dưỡng, tập hô hấp và vận động toàn thân để phòng biến chứng. Gia đình đóng vai trò quan trọng trong việc đồng hành, hỗ trợ người bệnh trong suốt quá trình này.

Bác sĩ cũng lưu ý, dù khớp nhân tạo hoạt động ổn định, người cao tuổi vẫn cần đặc biệt chú ý phòng ngừa té ngã. Loãng xương, huyết áp không ổn định gây chóng mặt hay môi trường sinh hoạt không an toàn đều có thể dẫn đến chấn thương tái phát. Do đó, việc cải thiện không gian sống như sử dụng sàn chống trơn trượt, lắp tay vịn trong nhà tắm, nhà vệ sinh là rất cần thiết.

BS.CKII Nguyễn Sỹ Lập chia sẻ thêm: “Thực tế cho thấy, sau phẫu thuật, khi bệnh nhân có thể ngồi dậy sớm, tập đứng và từng bước đi lại, nhiều gia đình bày tỏ sự bất ngờ và xúc động. Những thay đổi tích cực này không chỉ cải thiện thể trạng người bệnh mà còn mang lại sự yên tâm, niềm tin cho người thân. Có thể nói, từ sự lo lắng ban đầu, gia đình dần chuyển sang đồng hành tích cực trong quá trình chăm sóc và phục hồi”.

BS.CKII Nguyễn Sỹ Lập nhấn mạnh, chăm sóc người cao tuổi không chỉ là kéo dài tuổi thọ mà còn là giúp họ duy trì khả năng vận động và chất lượng sống. Phát hiện sớm, can thiệp kịp thời và phục hồi đúng cách chính là chìa khóa để người bệnh có thể “đứng dậy” sau chấn thương.

“

Giữ sức khỏe cho người cao tuổi không chỉ là giữ cho họ sống lâu hơn mà còn phải làm sao để họ sống trọn vẹn hơn trong từng ngày. Một cơ thể đủ khỏe để tự đứng dậy, một tinh thần đủ an để mỉm cười - đó chính là đích đến của y học và cũng là mong mỏi giản dị nhất của mỗi gia đình.

BS.CKII Nguyễn Sỹ Lập, Trưởng Khoa Điều trị, Bệnh viện Quốc tế Chấn thương chỉnh hình Sài Gòn, Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO

Hoàng Quỳnh