Hơn 300 sinh viên TP.HCM bàn cách hành động vì môi trường

Chương trình đặt ra những yêu cầu rõ ràng về trách nhiệm của người trẻ trong bối cảnh áp lực môi trường ngày càng gia tăng tại các đô thị lớn.

Trong không khí sôi nổi tại sự kiện, Hoa hậu Môi trường Thế giới Nguyễn Thanh Hà mang đến góc nhìn thẳng thắn, giàu tính thức tỉnh đối với thế hệ trẻ.

Bước ngoặt không nằm ở danh hiệu

Không bắt đầu bằng những thành tích, Thanh Hà lựa chọn chia sẻ một trải nghiệm mang tính cá nhân nhưng có ý nghĩa phổ quát:
“Bước ngoặt lớn nhất không phải là khi tôi đạt danh hiệu, mà là khi tôi nhận ra rằng: quan tâm là chưa đủ.”

Thông điệp này phản ánh một thực tế phổ biến, không ít người trẻ có ý thức về môi trường, song thiếu cơ chế và động lực để hành động bền bỉ. Từ những chuyến đi thực địa, chứng kiến ô nhiễm nguồn nước, rác thải nhựa và tác động trực tiếp đến đời sống người dân, cô nhận ra rằng nếu không có những cá nhân đứng ra dẫn dắt, sự quan tâm sẽ dừng lại ở mức ý định.

Chính từ đó, tư duy được chuyển hóa - từ “quan tâm” sang “cam kết”, từ người quan sát sang người hành động và kết nối.

“Thủ lĩnh xanh” bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Một nội dung trọng tâm của workshop là mô hình “thủ lĩnh xanh” – những người trẻ có khả năng khởi xướng và duy trì các sáng kiến môi trường. Theo Hoa hậu Môi trường Thế giới Nguyễn Thanh Hà, điểm chung của các mô hình thành công trên thế giới không nằm ở quy mô, mà ở tính bền vững và khả năng nhân rộng.

Đó có thể là một cộng đồng tái chế rác, một chương trình giáo dục môi trường trong trường học hay một startup giải quyết vấn đề cụ thể tại địa phương. Từ thực tiễn này, ba nguyên tắc mang tính chiến lược được đưa ra: Bắt đầu từ vấn đề gần, thay vì ý tưởng lớn; Xây dựng hệ sinh thái, thay vì hành động đơn lẻ; Đo lường tác động, thay vì chỉ dừng ở truyền thông

Cách tiếp cận này cho thấy yêu cầu chuyển dịch từ các hoạt động mang tính phong trào sang tư duy quản trị, dài hạn và có trách nhiệm.

Chuẩn mực mới cho vai trò của Gen Z

Đề cập đến vai trò của thế hệ trẻ trong giai đoạn tới, Hoa hậu Môi trường Thế giới không đưa ra những lời kêu gọi chung chung, mà nhấn mạnh các yêu cầu cụ thể: “Thế hệ trẻ không được phép thờ ơ”.

Ba định hướng được xác lập gồm: có quan điểm rõ ràng trước các vấn đề môi trường - xã hội; sẵn sàng hành động, dù từ những việc nhỏ nhất; và không ngừng học hỏi trong lĩnh vực phát triển bền vững - một lĩnh vực đòi hỏi nền tảng tri thức sâu và liên ngành.

Đây được xem là chuẩn mực mới cho Gen Z - không chỉ là thế hệ tiêu dùng hay quan sát, mà là lực lượng tham gia trực tiếp vào quá trình kiến tạo các giải pháp xã hội.

Khép lại chương trình, thông điệp “Hành động nhỏ – Nhận thức lớn” được cụ thể hóa bằng nghi thức “gieo mầm xanh”, nơi sinh viên và đại biểu cùng trồng cây như một biểu tượng của cam kết. Tuy nhiên, ý nghĩa không nằm ở nghi thức, mà ở sự chuyển biến nhận thức: mỗi cá nhân rời khỏi hội trường với một trách nhiệm cụ thể.

“Thế giới không cần thêm những người hiểu vấn đề. Thế giới cần những người dám hành động”, Hoa hậu Môi trường Thế giới Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh.

Trong bối cảnh TP.HCM đô thị hóa nhanh, kéo theo áp lực lớn về môi trường, lựa chọn đứng ngoài không còn là một phương án. Thế hệ sinh viên buộc phải trở thành những “thủ lĩnh xanh” - không chỉ nói, mà làm; không chỉ khởi xướng, mà duy trì.

Bởi như thông điệp xuyên suốt của chương trình, tương lai không thuộc về những người chờ đợi, mà thuộc về những người dám bắt đầu - dù chỉ từ một hành động rất nhỏ hôm nay.

Ngọc Anh