BS.CKII Trần Văn Khanh: Rời giảng đường, đặt nền móng cho bệnh viện tuyến cơ sở
Không ở lại Trường Đại học Y Dược TP.HCM với những điều kiện thuận lợi, BS.CKII Trần Văn Khanh đã dũng cảm nhận nhiệm vụ mới ở một nơi xa với nhiều áp lực hơn. Từ giảng đường đến bệnh viện, từ trung tâm thành phố đến nơi hoang sơ, ông kiên trì theo đuổi một cách làm giản dị: xây đội ngũ, giữ kỷ cương và đặt người bệnh ở vị trí trung tâm.
Sáng sớm tại Bệnh viện Lê Văn Thịnh, hành lang các khoa đã kín người ra vào, tiếng bước chân vội vã hòa tiếng trao đổi giữa bác sĩ và bệnh nhân. Trong guồng quay quen thuộc ấy, Giám đốc bệnh viện - BS.CKII Trần Văn Khanh cũng gần như không có một khoảng lặng dù ông sắp phải đi công tác tại Cà Mau lúc 10 giờ.
Cách ông tranh thủ từng phút cho thấy nhịp độ công việc dày đặc của người đứng đầu một bệnh viện, nơi mỗi quyết định đều gắn với sức khỏe và kỳ vọng của hàng ngàn bệnh nhân.
Lựa chọn từ trái tim, từ nỗi đau mất mát
Trong cuộc gặp gỡ với Tạp chí Khoa học phổ thông – Sống Xanh, câu chuyện về nghề y của BS.CKII Trần Văn Khanh mở ra không bằng thành tích mà bằng những ký ức rất xa, rất thật. Ông trầm lại khi nhắc về những ngày đầu, nơi con đường đến với y khoa không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên, mà được hun đúc từ trải nghiệm và mất mát.
Ông sinh ra và lớn lên tại vùng quê Cà Mau, nơi tận cùng tổ quốc, nơi mỗi lần người dân đau ốm phải vượt quãng đường xa bằng ghe, thuyền mới đến được trạm y tế, lại hiếm bác sĩ. Từ đó ông đã sớm hình thành suy nghĩ giản dị: học y để chăm lo sức khỏe cho người thân và bà con.
Nhưng bước ngoặt thật sự đến từ một biến cố đau lòng. Người em trai 12 tuổi bác sĩ Trần Văn Khanh không qua khỏi vì hạn chế về chuyên môn trong quá trình thăm khám, điều trị sau khi bị ong vò vẽ tấn công. Người em đã ra đi trong vòng tay của ông.
Mất mát ấy, trong ký ức của ông, không chỉ là nỗi buồn đau mà còn là sự day dứt. Chính điều đó đã thôi thúc ông theo đuổi con đường y khoa một cách quyết liệt hơn. Biết rõ cánh cửa vào ngành rất hẹp, ông vẫn kiên trì thi đến ba lần mới chạm được giảng đường Đại học Y Dược TP.HCM, bắt đầu hành trình trở thành một người thầy thuốc.
Sau khi tốt nghiệp đại học, ông dự kiến về quê công tác theo nguyện vọng cống hiến cho quê hương. Tuy nhiên, Ban giám hiệu nhà trường đã tạo điều kiện và khuyên ông ở lại tham gia giảng dạy, quản lý.
“Các thầy nói rằng nếu về quê, tôi chỉ phục vụ được một nơi, nhưng nếu ở lại trường, tôi có thể hỗ trợ được nhiều người dân ở các vùng sâu, vùng xa hơn”, ông nói. Với tinh thần đó, bác sĩ Trần Văn Khanh ở lại trường từ năm 1998 đến 2011. Cuối năm 2011, ông được “biệt phái” về làm Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh (Bệnh viện Quận 2 cũ, vốn được tách ra từ Trung tâm y tế dự phòng Quận 2 cũ).
Bản lĩnh người đứng đầu từ thực tế nhiều thiếu thốn
Rời giảng đường để bước vào môi trường bệnh viện tuyến cơ sở còn quá nhiều thiếu thốn là một quyết định không dễ dàng với BS.CKII Trần Văn Khanh. “Lúc đó tôi đang phát triển nghề nghiệp tốt nên gia đình ban đầu không đồng ý. Nhiều thầy cô cũng lo lắng nhưng cũng có người ủng hộ vì thấy địa phương còn khó khăn, nếu không có sự chia sẻ thì sẽ không phát triển được”, ông kể.
Sau nhiều cân nhắc và nhận được sự thấu hiểu, chia sẻ từ người bạn đời cũng như cam kết hỗ trợ từ địa phương cùng nhà trường, ông quyết định nhận nhiệm vụ, mang theo hành trang là sự chuẩn bị về chuyên môn lẫn kinh nghiệm từ công tác đoàn thể.
Những ngày đầu không hề dễ dàng. Từ một môi trường bài bản, ông phải thích nghi với thực tế bệnh viện còn nhiều thiếu thốn. “Bệnh viện khi ấy chỉ có vỏn vẹn hơn 120 nhân sự (trong đó có 29 bác sĩ) và khoảng 50 giường bệnh nhưng công suất sử dụng rất thấp, mỗi ngày chỉ có khoảng 10 bệnh nhân nội trú. Công việc chủ yếu chỉ là khám bệnh thông thường, khám sức khỏe cho người đi làm và lái xe”, ông nhớ lại.
Trước những khó khăn ấy, BS.CKII Trần Văn Khanh cùng tập thể lãnh đạo xác định phải bắt đầu từ “gốc rễ” là con người. Tận dụng nền tảng từ môi trường học thuật, ông chủ động kết nối với các giảng viên, bác sĩ đầu ngành từ Đại học Y Dược TP.HCM.
Đồng thời, xây dựng mô hình phối hợp, vệ tinh với các bệnh viện tuyến trên để nâng cao năng lực chuyên môn. Sự xuất hiện của các bác sĩ giàu kinh nghiệm không chỉ cải thiện chất lượng điều trị mà còn từng bước khôi phục niềm tin nơi người bệnh.
“Nhờ sự chỉ đạo của Bộ Y tế bằng chương trình 1816 (chuyển giao kỹ thuật cho tuyến dưới). Các bệnh viện lớn của Thành phố đã chia sẻ, mở phòng khám vệ tinh, khoa vệ tinh tại các bệnh viện tuyến quận huyện và Bệnh viện quận 2 lúc đó đã có những khoa, phòng vệ tinh của những bệnh viện lớn đặt tại đây”, BS.CKII Trần Văn Khanh kể.
Song song đó, bệnh viện triển khai mô hình bác sĩ gia đình, từng bước được đầu tư, cải tạo cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị và mở rộng quy mô hoạt động, kể cả thay đổi thái độ, quan điểm về cách hành nghề để tạo dựng niềm tin cho người dân. Lượng bệnh nhân bắt đầu tăng dần hàng năm. Đến năm 2014, bệnh viện được xếp hạng 2 với 45 bác sĩ, khám trên 700 ca mỗi ngày và công suất giường nội trú đạt gần 100%.
Qua các giai đoạn phát triển, bệnh viện liên tục được nâng hạng, từ tuyến quận còn nhiều hạn chế trở thành một trong số ít đơn vị đạt hạng 1 trong hệ thống y tế cơ sở, vào năm 2020.
Đến nay, Bệnh viện Lê Văn Thịnh đã phát triển với quy mô 560 giường bệnh, đội ngũ gần 1.000 nhân sự, trong đó có khoảng 300 bác sĩ, phần lớn được đào tạo sau đại học. Số lượt khám ngoại trú trung bình đạt 1,4 triệu lượt mỗi năm với đầy đủ 30 khoa nội, ngoại, sản, nhi và các chuyên khoa lẻ.
Bệnh viện cũng chuẩn bị thành lập thêm 6 khoa mới như Lồng ngực mạch máu, Ngoại niệu, Thần kinh, Tiêu hóa... Dự kiến đến năm 2027, bệnh viện sẽ có 36 khoa và 10 phòng chức năng.
Bác sĩ trẻ phải có y đức
Với BS.CK2 Trần Văn Khanh, xây dựng đội ngũ kế cận luôn là trách nhiệm của người dẫn đầu và luôn phải bắt đầu từ những giá trị cốt lõi. Ông có những nguyên tắc trong lựa chọn đội ngũ kế cận.
Theo ông, bác sĩ trẻ trước hết phải có y đức, sự tận tâm với nghề, tinh thần chịu khó rèn luyện và luôn đặt người bệnh làm trung tâm.
Trên nền tảng đó, bệnh viện tạo môi trường để lực lượng trẻ trưởng thành thông qua chuyên môn và hoạt động đoàn thể, phong trào, giúp họ vừa học, vừa làm, vừa được thử thách và đánh giá trong thực tiễn.
Song song, đội ngũ bác sĩ được định hướng theo lộ trình phát triển rõ ràng: từ đào tạo sau đại học, nâng cao chuyên môn đến bồi dưỡng năng lực quản lý và lý luận chính trị.
Mỗi vị trí đều có tiêu chuẩn cụ thể, giúp nhân sự nhìn thấy hướng đi và chủ động phấn đấu. Theo ông, thay vì tư duy “xin - cho”, mỗi cá nhân phải được phân công, quy hoạch bài bản, từ đó không ngừng nâng cao năng lực để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong khám, điều trị.
Ông kỳ vọng thế hệ bác sĩ trẻ không chỉ giỏi chuyên môn mà còn giàu tâm huyết, trách nhiệm với người bệnh, những con người “vừa hồng, vừa chuyên”, cùng hướng đến mục tiêu chung: “Trao trọn niềm tin - trao trọn trái tim”.
Luôn nhớ về bà con nơi quê nhà
Trong nhiều năm qua, dù còn không ít áp lực công việc, ông vẫn chủ động duy trì vai trò “cầu nối” giữa TP.HCM với các địa phương như Cà Mau, Bạc Liêu, nơi ông có sự gắn bó về tình cảm và hiểu rõ những thiếu thốn trong chăm sóc sức khỏe.
Từ việc kết nối chuyển giao kỹ thuật, chia sẻ kinh nghiệm quản lý đến tổ chức các chương trình khám chữa bệnh thiện nguyện, các hoạt động này được ông và cộng sự duy trì một cách bền bỉ.
Không chỉ dừng ở chuyên môn, ông còn vận động nguồn lực xã hội hóa, kêu gọi mạnh thường quân hỗ trợ trang thiết bị, cơ sở vật chất cho các đơn vị y tế còn khó khăn. “Có gì chia sẻ được thì chia sẻ”, ông nói ngắn gọn.
Với vai trò là Phó trưởng Ban Liên lạc đồng hương Cà Mau - Bạc Liêu, Chủ nhiệm Câu lạc bộ thầy thuốc đồng hương Cà Mau - Bạc Liêu, ông đã tập hợp nhiều y bác sĩ đang công tác tại TP.HCM cùng tham gia, tạo thành một lực lượng hỗ trợ cho tuyến dưới.
Theo ông, mục tiêu không phải là những chuyến đi mang tính phong trào, mà là xây dựng sự kết nối lâu dài, để đội ngũ y tế ở thành phố hiểu hơn về quê hương, từ đó có sự đồng hành thiết thực.
“Những chuyến trở về, buổi chia sẻ kinh nghiệm hay chuyển giao kỹ thuật, không chỉ là hỗ trợ chuyên môn, mà còn là cách góp phần thu hẹp dần khoảng cách trong chăm sóc sức khỏe giữa các vùng miền”, bác sĩ Khanh nhấn mạnh.
Không chỉ chia sẻ với bà con ở quê nhà mà bất cứ người bệnh khó khăn ở vùng sâu vùng xa, đều nhận được sự quan tâm chu đáo, ấm áp từ giám đốc bệnh viện, BS.CKII Trần Văn Khanh.
Trước khi rời bệnh viện để đi Cà Mau, ông đã kịp đến thăm và động viên bệnh nhân Phan Nguyên V., sinh năm 1955, ở Cần Giờ, bị áp xe gan đa ổ, được chuyển lên từ bệnh viện Từ Dũ 2 (Cần Giờ). Ông dúi vào tay bệnh nhân một món quà nhỏ cùng lời dặn dò, “ráng ăn uống cho mau khỏe nha anh”.
Điều đọng lại sâu sắc nhất không phải là thành công, mà là ý thức trách nhiệm và những trăn trở khi mình chưa thể làm được tốt hơn cho người bệnh.
BS.CKII Trần Văn Khanh, Giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh
Khó khăn và thuận lợi luôn đan xen
BS.CKII Trần Văn Khanh cho rằng trong công tác quản lý, khó khăn và thuận lợi luôn đan xen, vấn đề là cách nhìn nhận và ứng xử. Với ông, khó khăn chính là thách thức để tìm giải pháp vượt qua, đồng thời phát huy những yếu tố thuận lợi để phát triển.
Trong khi yếu tố chủ quan có thể điều chỉnh thông qua đào tạo, quản lý con người thì những tác động khách quan như cơ chế, thị trường, chi phí… đòi hỏi sự linh hoạt và bản lĩnh điều hành.
Trong mọi hoàn cảnh, mục tiêu cao nhất vẫn là đảm bảo quyền lợi người bệnh. Chính những áp lực đó lại là môi trường tốt để rèn luyện, giúp người lãnh đạo trưởng thành và vững vàng hơn.
BS.CKII Trần Văn Khanh có hơn 14 năm gắn bó với môi trường đại học, vừa làm chuyên môn, vừa đảm nhiệm công tác Đoàn và quản lý.
Đồng thời, ông cũng có hơn 20 năm tham gia, chỉ huy các chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh, có mặt ở nhiều vùng sâu, vùng xa mỗi dịp hè.
Theo ông, hoạt động Đoàn không chỉ là phong trào, mà là môi trường rèn luyện để người trẻ trưởng thành, biết quan tâm và sẻ chia với cộng đồng. Đặc biệt với sinh viên y khoa, việc tham gia tình nguyện từ sớm giúp hình thành sự đồng cảm với người bệnh, yếu tố quan trọng để đi đường dài với nghề.
Ngoài nhiệm vụ tại bệnh viện, BS.CKII Trần Văn Khanh còn là một đại biểu của nhân dân. Ông chia sẻ, việc tham gia Hội đồng Nhân dân Thành phố Thủ Đức trước đây và phường Bình Trưng hiện nay xuất phát từ mong muốn được đóng góp nhiều hơn cho cộng đồng, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế và an sinh xã hội, môi trường; được làm cầu nối giữa người dân với chính quyền, đại diện cho nguyện vọng chính đáng của người dân.
“Ở vai trò này, tôi có cơ hội lắng nghe trực tiếp ý kiến của người dân, hiểu rõ hơn những khó khăn trong tiếp cận dịch vụ y tế... từ đó có thể phản ánh và góp phần hoàn thiện chính sách.
Đối với tôi, đây là sự bổ trợ rất quan trọng cho công việc quản lý bệnh viện, giúp mọi quyết định gắn sát hơn với nhu cầu thực tế của người dân”, BS.CKII Trần Văn Khanh nói.