Phụ huynh đồng hành cùng con trong lựa chọn nghề nghiệp

Đồng hành từ sớm, hiểu con để định hướng

Nhiều phụ huynh hiện nay đã thay đổi cách tiếp cận trong việc định hướng nghề nghiệp cho con, thay vì áp đặt, họ lựa chọn đồng hành và lắng nghe. Chị Nguyễn Thị Thảo (phường Rạch Dừa, TP.HCM) cho biết, khi định hướng ngành học cho con, gia đình ưu tiên xem xét năng lực thực tế và sự phù hợp. “Chúng tôi quan tâm con phù hợp với lĩnh vực nào, có thể là kinh tế, kỹ thuật hay khoa học xã hội. Bên cạnh đó là cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp”, chị Thảo chia sẻ.

Không ít gia đình đã chủ động chuẩn bị từ sớm, ngay từ những năm đầu THPT. Việc học ngoại ngữ, thi các chứng chỉ quốc tế như IELTS, SAT được xem là bước đi cần thiết để gia tăng lợi thế cạnh tranh trong xét tuyển đại học.

Chị Nguyễn Kim Chung (TP.HCM) cho biết: “Ngay từ lớp 10, gia đình đã đồng hành, động viên con học tốt tiếng Anh và các chứng chỉ khác. Đây là lợi thế để con bước vào cuộc đua xét tuyển”.

Sự đồng hành ấy không chỉ dừng lại ở việc đầu tư học tập, mà còn thể hiện ở sự linh hoạt trong định hướng. Anh Nguyễn Văn Quang kể, ban đầu gia đình định hướng con theo khối D để trở thành giáo viên tiếng Anh. Tuy nhiên, sau khi lắng nghe nguyện vọng và nhận thấy con có đam mê với môn Ngữ văn, gia đình đã điều chỉnh để con theo học khối C.

“Quan trọng là con được học đúng sở thích, phát huy năng lực, chứ không phải chạy theo một lựa chọn có sẵn”, anh Quang nói.

Tránh áp đặt, tạo động lực cho con

Bên cạnh những phụ huynh đồng hành tích cực, vẫn còn không ít trường hợp áp đặt lựa chọn nghề nghiệp cho con. Việc ép con thi đại học hoặc chọn ngành “hot” nhưng không phù hợp có thể khiến học sinh mất động lực, thậm chí bỏ dở việc học.

Chị Lê Thu Hằng (ngụ phường Xuân Hòa, TP.HCM) cho rằng, phụ huynh không nên ép con vào những khuôn mẫu sẵn có. “Gia đình chỉ định hướng để con phát huy năng lực của mình, chứ không bắt buộc con phải học trường điểm hay ngành theo ý bố mẹ,” chị nói.

Cùng quan điểm, chị Nguyễn Thị Lan chia sẻ: “Tôi thường xuyên trò chuyện, tạo động lực để con chia sẻ ước mơ, dự định. Khi con cảm thấy được tin tưởng, các quyết định cũng trở nên tự tin hơn”.

Thực tế cho thấy, sự đồng hành đúng cách không phải là quyết định thay con, mà là giúp con hiểu rõ bản thân, từ đó đưa ra lựa chọn phù hợp.

“

3 NGUYÊN TẮC PHỤ HUYNH NÊN NHỚ
• Hiểu con trước khi định hướng.
• Không áp đặt, không chạy theo “ngành hot”.
• Đồng hành lâu dài, không quyết định thay.

Vai trò của nhà trường trong hướng nghiệp

Bên cạnh gia đình, nhà trường đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Tại Trường THPT Vũng Tàu, công tác hướng nghiệp được triển khai bài bản với sự tham gia của giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn và đội ngũ phụ trách chuyên trách. Các thầy cô không chỉ cung cấp thông tin về ngành nghề, mà còn phân tích năng lực, sở thích của từng học sinh để tư vấn phù hợp.

Nhà trường cũng thường xuyên tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tư vấn tuyển sinh, cập nhật thông tin về nhu cầu lao động và xu hướng nghề nghiệp. Qua đó, học sinh có thêm cơ sở để lựa chọn ngành học phù hợp với năng lực và bối cảnh xã hội.

Theo bà Nguyễn Thị Huế, Hiệu trưởng Trường THPT Vũng Tàu, định hướng nghề nghiệp là quá trình lâu dài, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và phụ huynh.

“Phụ huynh không nên phó thác hoàn toàn cho nhà trường hoặc để các em tự quyết định một cách thiếu định hướng. Điều quan trọng là giúp con nhận diện điểm mạnh, hiểu rõ ngành nghề và có mục tiêu phấn đấu rõ ràng,” bà Huế nhấn mạnh.

Chuyên gia: Hãy bắt đầu từ đam mê và sở trường

Ở góc độ chuyên môn, các chuyên gia tâm lý cho rằng việc chọn ngành, chọn nghề cần xuất phát từ chính con người học sinh. Theo bà Lê Thị Lan Phương, Giám đốc Công ty tư vấn và trị liệu tâm lý Châu Á – ASIA MCC, hai yếu tố quan trọng nhất là đam mê và sở trường. Đây chính là nền tảng để xây dựng một nghề nghiệp ổn định và bền vững.

“Cha mẹ không nên để con chạy theo xu hướng hay lợi ích trước mắt mà bỏ qua những yếu tố cốt lõi. Đồng thời, cũng không nên áp đặt lựa chọn của mình lên con”, bà Lan Phương phân tích.

Tuy nhiên, việc đồng hành không đồng nghĩa với buông lỏng. Phụ huynh vẫn cần hỗ trợ con trong việc cân nhắc các yếu tố như thời gian học, chi phí, cơ hội việc làm và năng lực cá nhân.

“Con cần được quyền quyết định tương lai của mình, nhưng trong sự đồng hành, định hướng và hỗ trợ từ gia đình”, bà Phương nhấn mạnh.

Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục thay đổi, việc lựa chọn ngành nghề không còn là quyết định mang tính thời điểm, mà là bước khởi đầu cho một hành trình dài.Sựđồng hành của phụ huynh vì thế không chỉ giúp con đưa ra lựa chọn đúng, mà còn tạo nền tảng tâm lý vững vàng để con theo đuổi mục tiêu đến cùng.

Khi cha mẹ biết lắng nghe, tôn trọng và định hướng đúng cách, mỗi quyết định nghề nghiệp của con sẽ không còn là áp lực, mà trở thành cơ hội để phát triển.Bởi hơn hết, thành công không đến từ việc chọn “ngành hot”, mà đến từ việc chọn đúng con đường phù hợp với chính mình và kiên trì theo đuổi đến cùng.