“Kiềng 3 chân” quyết định sự thành công của mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư”
Sáng ngày 01/4/2026, Sở Y tế tổ chức buổi tập huấn dành cho các Trạm Y tế xã điểm tại Bắc Tân Uyên, Đất Đỏ và Hiệp Phước về sử dụng “túi y tế thông minh” và hướng dẫn quy trình chuyên môn khi các đội chăm sóc sức khỏe liên tục xuống hộ gia đình thăm khám, theo dõi sức khỏe người cao tuổi. Đây là bước chuẩn bị quan trọng nhằm thống nhất cách thức triển khai, bảo đảm hoạt động thí điểm được thực hiện đồng bộ ngay từ giai đoạn đầu.
Mô hình “Đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với địa bàn dân cư” đang được Ngành y tế TP.HCM triển khai như một giải pháp đổi mới căn bản hoạt động của Trạm Y tế. Đây không chỉ là việc bổ sung thêm lực lượng hỗ trợ, mà là sự chuyển đổi phương thức hoạt động của y tế cơ sở theo hướng chủ động quản lý sức khỏe người dân, chăm sóc liên tục ngay tại cộng đồng.
Để mô hình này đi vào thực chất, cần một “kiềng 3 chân” vững chắc gồm: ngành y tế, chính quyền địa phương và Trạm Y tế - ba phía cùng tham gia, mỗi phía giữ một vai trò riêng nhưng liên kết chặt chẽ trong một cơ chế vận hành thống nhất.
Trước hết, ngành y tế giữ vai trò kiến tạo hệ thống và bảo đảm chuyên môn
Trách nhiệm không chỉ dừng ở việc giao nhiệm vụ, mà phải chủ động thiết kế mô hình, xây dựng quy trình, ban hành sổ tay vận hành và chuẩn hóa hoạt động chuyên môn cho các đội chăm sóc.
Đồng thời, ngành y tế cần tổ chức đào tạo liên tục nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ, hỗ trợ Trạm Y tế triển khai hiệu quả khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, bảo đảm danh mục thuốc thiết yếu và trang thiết bị phù hợp với hoạt động chăm sóc tại cộng đồng.
Trong đó, “túi y tế thông minh” được xác định là công cụ không thể thiếu, giúp các đội chăm sóc thực hiện các hoạt động thăm khám tại nhà một cách chủ động, thống nhất và đúng quy trình.
Song song đó, việc kết nối từ xa với các chuyên gia của bệnh viện, xây dựng ứng dụng quản lý sức khỏe theo địa bàn dân cư, thiết lập bộ chỉ số đánh giá hiệu quả hoạt động và hệ thống dashboard quản lý dữ liệu là những yếu tố quan trọng. Những công cụ này giúp các đội chăm sóc hoạt động bài bản, được theo dõi thường xuyên và có cơ sở đánh giá hiệu quả một cách khách quan.
Chính quyền địa phương là chân kiềng thứ hai, giữ vai trò tổ chức và điều phối tại địa bàn
Việc triển khai đội chăm sóc sức khỏe liên tục gắn với dân cư không thể thành công nếu thiếu sự vào cuộc trực tiếp của chính quyền phường, xã.
Chính quyền địa phương có trách nhiệm hỗ trợ phân chia địa bàn dân cư, huy động lực lượng cộng tác viên sức khỏe cộng đồng, tạo điều kiện về cơ sở vật chất, đồng thời lồng ghép hoạt động chăm sóc sức khỏe với các chương trình an sinh xã hội tại địa phương.
Quan trọng hơn, chính quyền địa phương giúp kết nối người dân với đội chăm sóc, tạo sự tin tưởng để người dân chủ động tham gia, hợp tác và đồng hành trong quá trình quản lý sức khỏe lâu dài.
Trạm Y tế là chân kiềng thứ ba, giữ vai trò trung tâm triển khai trực tiếp
Đây là lực lượng nòng cốt tổ chức các đội chăm sóc, nắm chắc tình hình sức khỏe người dân trên địa bàn, phân nhóm đối tượng để theo dõi và quản lý liên tục. Trạm Y tế phải chuyển từ mô hình thụ động “chờ người bệnh đến khám” sang chủ động tiếp cận hộ gia đình, đặc biệt là người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính, phụ nữ mang thai, trẻ em và các nhóm nguy cơ.
Đồng thời, Trạm Y tế chịu trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với cộng tác viên sức khỏe, cập nhật hồ sơ sức khỏe điện tử, tổ chức chăm sóc tại nhà khi cần thiết và duy trì liên lạc thường xuyên với người dân. Chính sự chủ động này sẽ giúp Trạm Y tế thực sự trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” của người dân.
Khi ba phía cùng vận hành đồng bộ, mô hình đội chăm sóc sức khỏe liên tục sẽ tạo ra một phương thức hoạt động mới cho y tế cơ sở. Người dân không chỉ được khám bệnh khi có nhu cầu mà còn được theo dõi sức khỏe thường xuyên, phát hiện sớm yếu tố nguy cơ và được tư vấn kịp thời ngay tại cộng đồng.
Trạm Y tế không còn hoạt động đơn lẻ mà được đặt trong mạng lưới hỗ trợ chuyên môn và dữ liệu. Chính quyền địa phương không chỉ hỗ trợ hành chính mà trở thành đối tác đồng hành trong chăm sóc sức khỏe người dân.
“Kiềng 3 chân” này chính là nền tảng để y tế cơ sở chuyển mình từ “nơi khám bệnh ban đầu” sang “nơi quản lý sức khỏe toàn diện của người dân theo địa bàn”. Khi mô hình được triển khai đồng bộ, y tế cơ sở sẽ thực sự trở thành nền tảng của hệ thống y tế, góp phần giảm tải cho tuyến trên, nâng cao chất lượng chăm sóc và hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe liên tục, gần dân và vì sức khỏe cộng đồng.