Học ngành nào có thể làm Hiệu trưởng?

Từ câu hỏi đó, câu chuyện về hành trình nghề nghiệp, lựa chọn ngành học và cách phát triển bản thân dần được mở ra qua chia sẻ của TS Lê Trường Sơn – Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM.

Không có ngành học nào “đào tạo” Hiệu trưởng

Phóng viên: Thưa ông, một số học sinh THPT nêu câu hỏi “học ngành nào để làm Hiệu trưởng”? Với vai trò là Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP.HCM, xin ông chia sẻ về vấn đề này, đặc biệt dưới góc nhìn của một người làm trong lĩnh vực pháp lý?

TS Lê Trường Sơn: Thực tế, không có ngành học nào đào tạo trực tiếp để trở thành Hiệu trưởng. Đây là vị trí lãnh đạo được hình thành sau một quá trình tích lũy dài về chuyên môn, học thuật và kinh nghiệm quản trị. Hiệu trưởng có thể xuất thân từ nhiều lĩnh vực khác nhau. Điều quan trọng không phải là bạn học ngành gì, mà là bạn có giỏi chuyên môn và phát triển được năng lực lãnh đạo hay không.

Dưới góc nhìn pháp lý, ngành Luật có những lợi thế nhất định, bởi hoạt động của các cơ sở giáo dục đại học gắn chặt với hệ thống pháp luật. Người lãnh đạo có nền tảng pháp lý sẽ thuận lợi hơn trong việc đưa ra quyết định đúng đắn và hạn chế rủi ro. Tuy nhiên, tôi cho rằng, các bạn nên bắt đầu từ câu hỏi “mình muốn giỏi ở lĩnh vực nào”, thay vì đặt mục tiêu chức danh ngay từ đầu.

Chọn ngành từ sự hiểu mình

Khi còn là học sinh, ông đã lựa chọn ngành Luật dựa trên điều gì?

TS Lê Trường Sơn: Tôi đến với ngành Luật từ sự quan tâm đến các vấn đề công bằng, đúng – sai và cách xã hội vận hành thông qua các quy tắc.

Pháp luật hiện diện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống, vì vậy học Luật giúp hình thành nền tảng tư duy để hiểu và giải quyết vấn đề. Đồng thời, tôi nhận thấy bản thân phù hợp với lập luận và phân tích.

Theo tôi, việc chọn ngành không nhất thiết phải “đúng tuyệt đối” ngay từ đầu. Quan trọng là bạn hiểu mình và lựa chọn một con đường phù hợp với những giá trị mà mình muốn theo đuổi.

Ông có từng hình dung mình sẽ trở thành giảng viên hay nhà quản lý như hiện nay?

TS Lê Trường Sơn: Thực ra là chưa. Khi đó, tôi chỉ nghĩ đơn giản là học tốt và làm nghề phù hợp.

Việc đến với giảng dạy diễn ra khá tự nhiên, khi tôi nhận ra niềm hứng thú với việc chia sẻ tri thức và làm việc trong môi trường học thuật. Công tác quản lý cũng không phải là lựa chọn ban đầu, mà là kết quả của quá trình tích lũy và yêu cầu thực tiễn.

Tôi cho rằng, con đường nghề nghiệp không phải lúc nào cũng được định sẵn. Điều quan trọng là làm tốt từng giai đoạn và sẵn sàng nắm bắt cơ hội khi nó xuất hiện.

Bước ngoặt từ quyết định trở thành giảng viên

Đâu là bước ngoặt quan trọng nhất trong hành trình của ông?

TS Lê Trường Sơn: Đó là quyết định trở thành giảng viên luật. Sau khi tốt nghiệp, tôi có nhiều lựa chọn, nhưng đã chọn ở lại giảng dạy – một con đường không dễ, đòi hỏi sự kiên trì và bền bỉ. Quyết định này giúp tôi phát triển chuyên môn, rèn luyện tư duy hệ thống và mở ra cơ hội tham gia vào công tác quản lý.

Nếu không có lựa chọn đó, có lẽ sẽ không có hành trình như hiện nay. Vì vậy, tôi cho rằng quyết định nghề nghiệp ban đầu có ý nghĩa rất quan trọng.

Theo ông, ngành học ban đầu có vai trò như thế nào trong việc định hình tương lai?

TS Lê Trường Sơn: Ngành học không chỉ định hướng nghề nghiệp mà còn định hình tư duy. Với ngành Luật, giá trị lớn nhất là rèn luyện tư duy logic, khả năng lập luận và đánh giá vấn đề dựa trên chứng cứ. Đây là những năng lực nền tảng có thể áp dụng trong nhiều lĩnh vực.

Tuy nhiên, ngành học không phải yếu tố duy nhất quyết định tương lai. Quan trọng hơn là quá trình học tập, rèn luyện và phát triển liên tục. Nếu lựa chọn phù hợp và nỗ lực bền bỉ, ngành học sẽ trở thành nền tảng vững chắc cho con đường nghề nghiệp.

“

Lãnh đạo không phải là đích đến ngay từ đầu, mà là kết quả
của một quá trình tích lũy”

- TS Lê Trường Sơn

Học Luật: Không dễ nhưng nhiều cơ hội

Học sinh cần cân nhắc gì trước khi chọn ngành Luật?

TS Lê Trường Sơn: Trước hết là năng lực tư duy – cần có khả năng phân tích, lập luận và xử lý thông tin.

Thứ hai là sự kiên trì, bởi pháp luật luôn thay đổi và đòi hỏi người học phải cập nhật liên tục.

Thứ ba là bản lĩnh và đạo đức nghề nghiệp – yếu tố đặc biệt quan trọng trong lĩnh vực pháp lý.

Ngoài ra, học sinh nên tìm hiểu thực tế các nghề trong ngành để có cái nhìn cụ thể hơn. Đây là ngành học không dễ, nhưng nếu có sự chuẩn bị tốt, cơ hội phát triển là rất lớn.

Nếu được quay lại thời điểm chọn ngành, ông có thay đổi lựa chọn không?

TS Lê Trường Sơn: Tôi vẫn chọn ngành Luật. Tuy nhiên, nếu học trong bối cảnh hiện nay, tôi sẽ theo hướng liên ngành.

Các vấn đề pháp lý ngày nay thường gắn với nhiều lĩnh vực như kinh doanh, công nghệ, tài chính hay chính trị. Vì vậy, việc bổ sung kiến thức liên ngành sẽ giúp hiểu sâu bối cảnh và đưa ra giải pháp hiệu quả hơn.

Tôi cho rằng tư duy liên ngành đang trở thành yêu cầu tất yếu trong đào tạo và nghề nghiệp.

Ông có lời khuyên gì dành cho học sinh đang băn khoăn chọn ngành?

TS Lê Trường Sơn: Các bạn nên bắt đầu từ việc hiểu bản thân, thay vì tìm một “lựa chọn hoàn hảo”. Với ngành Luật, cần chuẩn bị tinh thần học tập lâu dài, rèn luyện tư duy logic và giữ vững đạo đức nghề nghiệp.

Nếu có định hướng phát triển xa hơn trong quản lý hay lãnh đạo, các bạn cần rèn luyện thêm kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và tư duy chiến lược. Điều quan trọng là: lãnh đạo không phải là đích đến ngay từ đầu, mà là kết quả của một quá trình tích lũy.

Thông điệp tôi muốn gửi là: hãy học tốt, làm tốt từng giai đoạn và không ngừng hoàn thiện bản thân. Khi bạn đủ năng lực, cơ hội sẽ tự nhiên xuất hiện.

Xin cám ơn TS Lê Trường Sơn.

Công Chương (thực hiện)