"Vui khỏe mỗi ngày" đến với sinh viên Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch: Giải đáp nỗi lo về dinh dưỡng và sức khỏe cột sống

Ngày 21/3, Tạp chí Khoa học phổ thông phối hợp với Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch tổ chức chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” với chủ đề “Dinh dưỡng lành cho sức sống khỏe; Dự phòng và xử trí sớm các vấn đề về đau, mỏi cột sống ở sinh viên khối ngành Khoa học sức khỏe”, với sự đồng hành của Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO.

Tham dự và báo cáo tại chương trình có BS.CKII Nguyễn Đức Lâm - Phó Khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Sài Gòn ITO Phú Nhuận, Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO; ThS.BS Phạm Minh Châu - Giảng viên bộ môn Dinh dưỡng - An toàn vệ sinh thực phẩm, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch.

ThS.BS Hà Thanh Đạt, Bí thư Đoàn trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch bày tỏ, “Vui khỏe mỗi ngày” không chỉ dành riêng cho sinh viên trường mà còn có giá trị lan tỏa rộng rãi đến cộng đồng. Theo bác sĩ, thông qua nhiều hình thức triển khai, chương trình góp phần cung cấp kiến thức sức khỏe đúng đắn, giúp người dân điều chỉnh những quan niệm sai lầm vốn khá phổ biến.

“Chúng ta vẫn nghĩ tập thể dục là tốt, nhưng tập như thế nào cho đúng, phù hợp với độ tuổi, giới tính hay tình trạng sức khỏe cụ thể thì không phải ai cũng hiểu rõ”, ThS.BS Hà Thanh Đạt dẫn chứng, đồng thời nhấn mạnh việc điều chỉnh lối sống - từ ăn uống, vận động đến sinh hoạt hằng ngày - là yếu tố quan trọng để hướng đến một cuộc sống “vui khỏe mỗi ngày” đúng nghĩa.

Đảm bảo dinh dưỡng cho lối sống khỏe

Mở đầu phần trình bày, ThS.BS Phạm Minh Châu - Giảng viên bộ môn Dinh dưỡng - An toàn vệ sinh thực phẩm, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch đã đặt ra vấn đề từ chính những thói quen của sinh viên nói chung và sinh viên ngành y nói riêng như: bỏ bữa sáng, ăn uống vội vàng, lạm dụng cà phê hoặc trà sữa thay bữa, thức khuya và ăn khuya.

Những thói quen này dẫn đến tình trạng mệt mỏi, giảm tập trung, năng lượng không ổn định, thậm chí gây khó chịu đường tiêu hóa, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất học tập, phản ánh việc cơ thể chưa được cung cấp dinh dưỡng đúng cách. Khi cơ thể thiếu năng lượng, người học dễ cáu gắt, giảm động lực, từ đó ảnh hưởng đến hành vi học tập và mức độ căng thẳng.

ThS.BS Phạm Minh Châu cũng đưa ra các nguyên tắc dinh dưỡng giúp sinh viên duy trì sức khỏe và hiệu suất học tập. Trước hết là đảm bảo đủ năng lượng để đáp ứng nhu cầu chuyển hóa và hoạt động của não. Tiếp đến là cân đối 3 nhóm chất dinh dưỡng gồm: nhóm chất sinh năng lượng (gồm carbohydrate, protein và lipid), nhóm chất khoáng đa lượng (natri, kali, canxi…) và nhóm chất vi lượng (vitamin, khoáng chất) để đảm bảo năng lượng, cấu trúc và điều hòa hoạt động của cơ thể.

“

Một nguyên tắc quan trọng khác là phân bố bữa ăn hợp lý trong ngày, tránh để khoảng cách giữa các bữa quá dài nhằm duy trì đường huyết ổn định và hỗ trợ tiêu hóa. Song song đó, việc tăng cường hoạt động thể lực với ít nhất 150 phút vận động ở mức trung bình mỗi tuần, kết hợp vận động nhẹ hằng ngày (đi bộ, leo cầu thang) giúp cải thiện tuần hoàn, hỗ trợ chuyển hóa và nâng cao chất lượng giấc ngủ.

ThS.BS Phạm Minh Châu - Giảng viên bộ môn Dinh dưỡng - An toàn vệ sinh thực phẩm, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch chia sẻ.

Dự phòng thoát vị đĩa đệm trong xu hướng trẻ hóa bệnh lý

Trong chuyên đề về đau, mỏi cột sống và thoát vị đĩa đệm, BS.CKII Nguyễn Đức Lâm - Bệnh viện Chấn thương Chỉnh hình Sài Gòn ITO Phú Nhuận trình bày đã cung cấp nhiều thông tin đáng chú ý về thực trạng, nguyên nhân cũng như cách phòng ngừa và điều trị bệnh lý cột sống.

Dẫn số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới, BS.CKII Nguyễn Đức Lâm cho biết đau cột sống là tình trạng rất phổ biến, khi cứ 5 người thì có đến 4 người từng gặp ít nhất một lần trong đời. Đáng chú ý, cứ 6 ngày nghỉ việc vì lý do sức khỏe thì có 1 ngày liên quan đến đau cột sống. Bệnh thoát vị đĩa đệm hiện cũng đang có xu hướng trẻ hóa, chiếm khoảng 3-5% dân số, đặt ra cảnh báo đối với nhóm người trẻ, đặc biệt là sinh viên và người lao động văn phòng.

Các nguyên nhân phổ biến được chỉ ra gồm sai tư thế trong sinh hoạt và lao động, mang vác vật nặng không đúng cách, thừa cân, ít vận động hoặc thoái hóa theo thời gian. Bên cạnh đó, các dấu hiệu thường gặp như đau lưng kéo dài, đau lan xuống chi, tê bì hoặc yếu cơ cũng được lưu ý để người bệnh có thể nhận biết sớm.

“

Thoát vị đĩa đệm là bệnh lý có thể phòng ngừa nếu duy trì lối sống khoa học và tư thế đúng. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp người bệnh cải thiện chất lượng cuộc sống, hạn chế biến chứng và tránh can thiệp ngoại khoa không cần thiết.

BS.CKII Nguyễn Đức Lâm - Phó Khoa Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Sài Gòn ITO Phú Nhuận nhấn mạnh.

Đáng chú ý, bác sĩ nhấn mạnh vai trò của việc thay đổi lối sống trong phòng ngừa và hỗ trợ điều trị. Người dân cần duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường bổ sung các thực phẩm giàu vitamin C, omega-3 và canxi. Đồng thời, cần điều chỉnh tư thế sinh hoạt hằng ngày như hạn chế cúi khom, tránh ngồi xổm, không nằm võng hoặc sử dụng ghế bố trong thời gian dài, không mang vác nặng sai tư thế và tránh gối đầu quá cao khi ngủ. Các tư thế đúng trong lao động, làm việc và nghỉ ngơi được xem là yếu tố then chốt giúp bảo vệ cột sống.

Giải đáp băn khoăn của y, bác sĩ tương lai

Trong phần thảo luận, nhiều câu hỏi thực tế từ sinh viên khối ngành Khoa học sức khỏe, Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch được đặt ra, phản ánh những băn khoăn của lực lượng y tế tương lai về hai vấn đề dinh dưỡng và cơ xương khớp sẽ xuất hiện quá trình hành nghề sau này.

Bạn Nguyễn Trung Thiện (lớp Răng Hàm Mặt 2022) lo lắng về những nguy cơ bệnh nghề nghiệp trong ngành do phải ngồi lâu cạnh ghế nha khoa và thao tác trong không gian hẹp. BS.CKII Nguyễn Đức Lâm thừa nhận đây là yếu tố nguy cơ có thật, tương tự nhiều lĩnh vực khác trong y khoa. Tuy nhiên, giải pháp không phải là tránh hoàn toàn mà là “bù trừ” bằng việc tập luyện để tăng cường sức mạnh cơ cổ, cơ lưng, đồng thời thay đổi tư thế định kỳ trong quá trình làm việc, tránh gây mỏi cơ trong thời gian dài.

Cùng mối quan tâm, sinh viên Trần Vũ Tuấn Anh (lớp Y2023A) đặt câu hỏi về việc bác sĩ ngoại khoa phải đứng mổ nhiều giờ liền có ảnh hưởng đến cột sống hay không. Bác sĩ Lâm cho rằng đây là đặc thù nghề nghiệp nhưng không nên quá lo lắng, bởi cường độ làm việc sẽ được cơ sở y tế phân bổ hợp lý. Quan trọng nhất vẫn là duy trì thể lực tốt thông qua dinh dưỡng và tập luyện.

Còn với Nguyễn Thị Thanh Hảo (lớp Y2024A), nữ sinh nêu thắc mắc về việc làm thế nào để vẫn có thể uống trà sữa mà hạn chế được tác động tiêu cực của lượng đường cao. Giải đáp vấn đề này, ThS.BS Phạm Minh Châu cho biết khi không thể loại bỏ hoàn toàn, người dùng cần tìm cách cân bằng lại khẩu phần dinh dưỡng như bổ sung các loại topping giàu chất xơ hòa tan như hạt chia, sương sáo… nhằm làm chậm quá trình hấp thu đường, đồng thời cần cân đối tổng thể khẩu phần trong ngày.

Hoàng Quỳnh