Hàng trăm máy bay chờ bàn giao, Việt Nam hướng tới trung tâm hàng không khu vực châu Á - Thái Bình Dương
Các hãng hàng không Việt Nam đang hướng tới trở thành trung tâm hàng không của khu vực, trong bối cảnh cuộc xung đột Trung Đông vẫn đang gây gián đoạn các đường bay toàn cầu và đẩy chi phí nhiên liệu tăng cao, tạo cơ hội để Việt Nam thu hút dòng khách trung chuyển.
Đó không chỉ là kế hoạch ngắn hạn. Hiện đang có một làn sóng đặt hàng máy bay trị giá hàng chục tỷ đô la đang định hình lại ngành hàng không Việt Nam, thúc đẩy các kế hoạch xây dựng một hệ sinh thái tài chính hàng không khu vực trong nước để hỗ trợ ngành này.
Khoảng 700 máy bay đang chờ bàn giao
Theo The Business Times, những đơn đặt hàng lớn nhất hiện thuộc về Vietjet, với gần 600 máy bay trong danh mục đặt mua, bao gồm thỏa thuận trị giá khoảng 32 tỷ USD cho 200 máy bay Boeing nhằm mở rộng mạng bay quốc tế và hiện đại hóa đội tàu bay.
Vietnam Airlines cũng tham gia mở rộng đội bay khi ký thỏa thuận mua 50 máy bay Boeing 737-8 MAX, trị giá khoảng 8 tỷ USD. Đây là lần đầu tiên hãng đặt mua dòng máy bay thân hẹp của Boeing, với thời gian bàn giao dự kiến từ năm 2030 đến 2032.
Bên cạnh các hãng lớn, nhiều hãng hàng không mới cũng đang tăng tốc đầu tư. Sun PhuQuoc Airways gần đây đặt mua 40 máy bay Boeing 787-9 Dreamliner để khai thác các đường bay dài, trong thương vụ trị giá khoảng 22,5 tỷ USD. Bamboo Airways sau quá trình tái cơ cấu cũng đang nối lại các thỏa thuận hợp tác để bổ sung máy bay mới.
Trong Báo cáo Triển vọng Thị trường Thương mại năm 2025, Boeing dự báo Việt Nam sẽ là thị trường hàng không tăng trưởng nhanh nhất Đông Nam Á, với lượng hành khách dự kiến tăng trung bình 8,1% mỗi năm trong giai đoạn 2025 - 2030.
Đưa tài chính hàng không về "sân nhà"
Hiện nay, hầu hết các giao dịch giá trị cao liên quan đến lĩnh vực hàng không của Việt Nam - bao gồm thuê máy bay, bảo hiểm và phòng ngừa rủi ro nhiên liệu - vẫn được xử lý thông qua các trung tâm quốc tế lâu đời như Singapore, Hong Kong, Dubai…
Việt Nam hy vọng sẽ thu hút nhiều hoạt động này về thị trường trong nước. Vào tháng 2, Vietjet đã ra mắt Trung tâm Tài chính Hàng không Châu Á - Thái Bình Dương (AAFH) nằm trong Trung tâm Tài chính Quốc tế tại TP.HCM (VIFC-HCMC), kết nối tài chính, hạ tầng sân bay, dịch vụ bảo trì, sửa chữa (MRO) và logistics.
PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan Điều hành VIFC-HCMC, cho biết tài chính hàng không đại diện cho một “ngách chiến lược” mà Việt Nam có thể phát triển. “Một trong những mục tiêu chính là tạo ra một môi trường tài chính cởi mở và linh hoạt, cho phép các giao dịch tài chính hàng không quốc tế được thực hiện trực tiếp tại Việt Nam”, ông khẳng định, chỉ ra rằng hàng không là ngành tăng trưởng nhanh gắn liền với sự bùng nổ du lịch, sản xuất xuất khẩu và vị trí chiến lược của Việt Nam trên các tuyến đường bay kết nối Đông Bắc Á, Đông Nam Á và Châu Đại Dương.