TP.HCM công bố thêm 2 Bảo vật quốc gia
Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tổ chức Lễ công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia vào ngày 6/3 tại Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh.
Theo quyết định này, trong tổng số 30 hiện vật, nhóm hiện vật được công nhận Bảo vật quốc gia đợt 14 trên toàn quốc, TP.HCM vinh dự có 01 hiện vật và 01 nhóm hiện vật thuộc các bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân, gồm:
Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc (niên đại khoảng 4.000 – 3.800 năm cách ngày nay), hiện lưu giữ tại Bảo tàng Gốm thời dựng nước, là một trong những cổ vật tiêu biểu của thời đại kim khí ở Việt Nam.
Hiện vật không chỉ quý hiếm về mặt khảo cổ học mà còn là minh chứng sống động cho tư duy thẩm mỹ tinh tế và kỹ nghệ chế tác điêu luyện của cư dân Việt cổ. Với hình dáng cân đối, cấu trúc hài hòa giữa thân bát và chân đế cao, cùng kỹ thuật tạo hình và nung gốm đạt đến độ hoàn thiện cao, bát bồng cho thấy trình độ thủ công phát triển đáng kể trong hệ thống các văn hóa Văn hóa Phùng Nguyên và các nhóm văn hóa tương đương.
Đặc biệt, đây là một trong số rất ít bát bồng còn giữ được trạng thái gần như nguyên vẹn, góp phần cung cấp nguồn tư liệu khoa học có giá trị về kỹ thuật chế tác, chất liệu, hoa văn trang trí và tư duy tạo hình của người xưa.
Không dừng lại ở giá trị kỹ thuật, bát bồng còn mang ý nghĩa sâu sắc về mặt tinh thần. Loại hình hiện vật này thường gắn liền với nghi lễ thờ cúng, phản ánh đời sống tâm linh phong phú của cư dân Việt cổ, đặc biệt trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên và truyền thống thờ Hùng Vương. Vì vậy, bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc không chỉ là một di sản vật chất quý báu mà còn là biểu tượng của chiều sâu văn hóa và bản sắc tâm linh dân tộc Việt.
Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế (niên đại cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX), thuộc sưu tập tư nhân của ông Lê Thanh Nghĩa.
Bộ tượng thuộc loại hình tượng thờ, phản ánh đời sống tín ngưỡng dân gian Nam Bộ; mang giá trị nổi bật về lịch sử, văn hóa, mỹ thuật và kỹ thuật chế tác; tiêu biểu cho đỉnh cao của nghề gốm thủ công truyền thống phục vụ nhu cầu thờ cúng trong cộng đồng.
Tính đến năm 2025, Việt Nam có 357 hiện vật, nhóm hiện vật được Thủ tướng Chính phủ công nhận là Bảo vật quốc gia. Trong đó, TP.HCM có 25 Bảo vật quốc gia hiện đang lưu giữ tại Bảo tàng Lịch sử Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, Bảo tàng Bình Dương, Bảo tàng Bà Rịa - Vũng Tàu, Bảo tàng Gốm thời dựng nước và sưu tập tư nhân Lê Thanh Nghĩa.
Với mục đích tôn vinh giá trị của Bảo vật quốc gia, Sở Văn hóa và Thể thao TP.HCM tổ chức Lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc công nhận Bảo vật quốc gia: Bát bồng gốm văn hóa Hoa Lộc của Bảo tàng Gốm thời dựng nước và Bộ tượng gốm men nhiều màu Tam quan Đại đế của sưu tập tư nhân Lê Thanh Nghĩa; các bảo vật thuộc bảo tàng ngoài công lập và sưu tập tư nhân được vinh danh không chỉ là niềm tự hào của đơn vị, cá nhân sở hữu hiện vật, mà còn thể hiện sự ghi nhận và đồng hành của Nhà nước, cộng đồng đối với những nỗ lực bền bỉ trong công tác gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.
Sự kiện lần này tiếp tục khẳng định hiệu quả của mô hình phối hợp giữa thiết chế văn hóa nhà nước và các tổ chức, cá nhân trong hoạt động bảo tồn di sản; góp phần đưa các giá trị văn hóa đến gần hơn với công chúng, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Việc công nhận các Bảo vật quốc gia không chỉ có ý nghĩa tôn vinh giá trị đặc biệt của hiện vật, mà còn góp phần củng cố nền tảng văn hóa, bồi đắp bản sắc và tạo động lực tinh thần cho sự phát triển bền vững của TP.HCM nói riêng và đất nước nói chung.