Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Chợ Rẫy: Chủ động nghiên cứu, hoàn thiện kỹ thuật chuyên sâu

Theo TS.BS.CKII Đoàn Tiến Mỹ, Trưởng khoa Khoa Ngoại Gan - Mật Tụy, Bệnh viện Chợ Rẫy, năng lực thực hành chuyên sâu của Khoa được hình thành từ việc tiếp nhận các thành quả đạt được từ các thầy, đàn anh thế hệ đi trước kết hợp với tiếp cận những nền y học hiện đại trên thế giới. Cho đến nay, Khoa Ngoại Gan Mật Tụy - Bệnh viện Chợ Rẫy đã có thể xử trí hầu hết các mặt bệnh chuyên khoa từ ung thư gan (nhất là ung thư đường mật), ung thư tụy đến các bệnh lý sỏi mật, lá lách, bệnh lý tụy (như viêm tụy mãn, viêm tụy cấp, các khối u tụy lành tính), khối u trong ổ bụng và sau phúc mạc…

Người bệnh không phải qua nước ngoài điều trị

Bên cạnh việc tuân thủ các phác đồ điều trị chung của thế giới, với định hướng của lãnh đạo Khoa, đội ngũ bác sĩ còn chủ động nghiên cứu, điều chỉnh và phát triển những phương thức điều trị phù hợp với điều kiện thực tiễn tại Việt Nam, qua đó tối ưu hóa và cá thể hóa quá trình điều trị cho từng người bệnh.

Một minh chứng rõ nét là việc áp dụng phương pháp điều trị ung thư đường mật. Trước đây, để được điều trị kịp thời, nhiều người bệnh buộc phải ra nước ngoài do trong nước chưa làm chủ được kỹ thuật chuyên sâu. Bước ngoặt diễn ra vào năm 2007, khi PGS.TS.BS Nguyễn Tấn Cường, nguyên Trưởng khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy, Bệnh viện Chợ Rẫy đưa một người bệnh bị ung thư đường mật vùng rốn gan (u Klatskin) sang Singapore chữa trị.

Tại đây, ông đã tiếp thu và cập nhật các kỹ thuật phẫu thuật, phương pháp điều trị cắt gan cho ung thư vùng rốn gan tiên tiến để đưa về Việt Nam. Và sau đó, Khoa đã làm chủ và triển khai hiệu quả kỹ thuật này trong điều trị ung thư đường mật.

Từ những viên gạch đầu tiên mà PGS.TS.BS Nguyễn Tấn Cường đã đặt cho Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy, TS.BS Đoàn Tiến Mỹ đã tiếp nối công việc ấy. Ông cùng các cộng sự xem trọng việc liên tục trau dồi kiến thức chuyên môn từ sách vở và cộng đồng y học quốc tế về Gan - Mật - Tụy, không ngừng nghiên cứu, học hỏi, coi đây là nhiệm vụ xuyên suốt để nâng cao chất lượng điều trị, từ đó kéo dài thời gian sống cho người bệnh.

Một dấu mốc quan trọng nữa là vào năm 2011, TS.BS Đoàn Tiến Mỹ có hai tháng đào tạo về ghép gan tại Bệnh viện Asan - một trong những trung tâm y tế tư nhân lớn nhất Hàn Quốc. Song song với chương trình ghép gan, ông và các đồng nghiệp tiếp cận sâu hơn các kỹ thuật điều trị ung thư đường mật vùng rốn gan, một bệnh lý hiếm gặp và có mức độ phức tạp cao.

Từ những kiến thức và kinh nghiệm thu nhận được, Khoa đã từng bước áp dụng, triển khai và hoàn thiện kỹ thuật này tại Việt Nam, đưa đến thành quả là gần 250 trường hợp ung thư rốn gan đã được điều trị bằng phẫu thuật tại Bệnh viện Chợ Rẫy cho đến nay.

Liên tục cải tiến và làm chủ kỹ thuật

Điều trị ung thư tụy được xem là mũi nhọn chuyên môn của Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy Bệnh viện Chợ Rẫy bên cạnh ung thư rốn gan. TS.BS Đoàn Tiến Mỹ chia sẻ: “Những người bệnh u tụy thường tin tưởng và gửi gắm việc điều trị cho khoa chúng tôi. Ung thư tụy là một loại ung thư có độ ác rất cao, khả năng sống từ lúc phát hiện bệnh cho đến lúc mất là khoảng 6 đến 9 tháng nếu để diễn tiến tự nhiên và không điều trị gì cả”.

Ông cho hay, Bệnh viện Chợ Rẫy đã bắt đầu phẫu thuật cắt khối tá tụy (kỹ thuật quan trọng nhằm ngăn chặn sự phát triển của khối ung thư tụy) khoảng từ năm 1985. Nhưng phải từ sau năm 2003, khi Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy được thành lập, đội ngũ thầy thuốc mới có thể nghiên cứu chuyên sâu về cách xử trí căn bệnh này, giúp phát hiện bệnh sớm hơn, phẫu thuật triệt để hơn và quan trọng là, từ đó, nhiều người bệnh được cứu sống hơn.

“Với việc sàng lọc, tầm soát để phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, kỹ năng của phẫu thuật viên ngày càng hoàn hảo và việc áp dụng điều trị đa mô thức, phù hợp với từng giai đoạn bệnh giúp tỉ lệ người bệnh ung thư tụy có thể phẫu thuật triệt để đã tăng từ khoảng 15 - 20% lên gần 30% và tỉ lệ người bệnh gặp tai biến, biến chứng thì ngày càng giảm”, ông chia sẻ thêm.

Để đạt được kết quả điều trị tốt, cứu sống và và kéo dài thời gian sống, đôi khi khỏi bệnh như hiện nay, ngoài việc kế thừa kinh nghiệm từ các thế hệ đi trước, các bác sĩ của Khoa còn chủ động trao đổi chuyên môn, cập nhật kiến thức, có nhiều sáng kiến cải tiến và hoàn thiện kỹ thuật phẫu thuật - chọn lựa thời điểm phẫu thuật thích hợp và an toàn.

Đồng hành cùng người bệnh trước - trong - sau mổ

Thực tế trước đây cho thấy, trên thế giới, tỉ lệ người bệnh ung thư tụy còn sống sau 5 năm đạt khoảng 30% và tỉ lệ tái phát sau 18 tháng đến 2 năm là 70%. Trong khi đó, các con số này tại Bệnh viện Chợ Rẫy là 30 - 35% (sống sau 5 năm) và tái phát dưới 70% (sau 18 tháng đến 2 năm).

Thực tế cũng là nỗi trăn trở cho những người thầy thuốc tại Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy và biến thành động lực để hành động “tất cả vì người bệnh”.

“

Chúng tôi thấy rằng cần phải tầm soát bệnh tốt hơn, phải điều trị bệnh nền ổn định, phẫu thuật triệt để hơn, mở rộng hơn, chăm sóc sau mổ phải đúng thì mới thật sự là điều trị hiệu quả và toàn diện.

TS.BS.CKII Đoàn Tiến Mỹ - Trưởng Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy Bệnh viện Chợ Rẫy

Việc điều trị không chỉ dành riêng cho phẫu thuật viên mà là sự hợp sức liên chuyên khoa, giúp đảm bảo thể trạng người bệnh đạt trạng thái tốt nhất để sẵn sàng đương đầu với cuộc mổ lớn. Từ điều trị huyết áp, tiểu đường cho đến nâng đỡ thể trạng và điều trị các bệnh lý nền khác trong cơ thể, với TS.BS Đoàn Tiến Mỹ, là một trận chiến mà cả người bệnh và đội ngũ y bác sĩ phải “chuẩn bị thật chu đáo, kỹ càng, biết địch, biết ta rồi mới ra trận giành chiến thắng”.

Một hành trình đồng hành cùng người bệnh từ tiền phẫu đến hậu phẫu cũng chính là ý nghĩa của chương trình phục hồi sớm sau phẫu thuật ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) mà Bệnh viện Chợ Rẫy đã áp dụng từ năm 2020. Nhờ chương trình này, người bệnh sau mổ được cải thiện thời gian sống, chất lượng sống, giảm tai biến, biến chứng và phục hồi sớm. Người bệnh đã có thể xuất viện sau 7 ngày, so với con số trung bình là 10 ngày trước đây.

“

Một cuộc mổ thành công tại Khoa của chúng tôi không chỉ dựa vào tay nghề phẫu thuật giỏi mà là cả một quá trình điều trị trước, trong và sau mổ. Góp vào sự hồi phục của người bệnh là 30% chuẩn bị cho người bệnh trước mổ, 40% là kỹ thuật phẫu thuật và 30% là điều trị hậu phẫu.

TS.BS.CKII Đoàn Tiến Mỹ - Trưởng Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy Bệnh viện Chợ Rẫy

TS.BS Đoàn Tiến Mỹ cho biết, cốt lõi của ERAS trong điều trị bệnh lý gan - mật - tụy là chuẩn bị dinh dưỡng và thể lực tốt cho người bệnh trước mổ, gây mê tối ưu, rút sớm các ống dẫn lưu, cho người bệnh ăn và vận động sớm sau mổ. Những thay đổi này giúp kích thích tiêu hóa, bù đắp năng lượng, tăng đề kháng và thúc đẩy quá trình hồi phục một cách tự nhiên.

Nâng chuẩn điều trị Gan - Mật - Tụy

Liên tục cập nhật những phương pháp điều trị, kỹ thuật phẫu thuật hiện đại, tập thể bác sĩ Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy ngày càng nâng cao tay nghề, từ mổ mở cho đến phẫu thuật nội soi, mổ robot. TS.BS Đoàn Tiến Mỹ thường xuyên tham gia báo cáo một số chuyên đề về cắt khối đầu tụy bằng robot, phẫu thuật u rốn gan tại các Hội nghị Khoa học quốc tế. Trong các phiên hội nghị, cộng đồng y khoa quốc tế đánh giá cao những thành quả mà Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy Bệnh viện Chợ Rẫy đã đạt được.

Theo TS.BS Đoàn Tiến Mỹ, từ việc thường xuyên cập nhật các nghiên cứu y khoa trên thế giới, trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp quốc tế đến tích lũy kinh nghiệm qua số lượng lớn ca bệnh thực tế, ê-kíp Khoa Ngoại Gan - Mật - Tụy đã xây dựng và hoàn thiện hướng điều trị riêng, phù hợp với đặc thù người bệnh tại Bệnh viện Chợ Rẫy nói riêng và trong nước nói chung.

Song song đó, ông cho biết thêm, Khoa sẽ tập trung phát triển và nâng cấp các kỹ thuật ít xâm lấn, đẩy mạnh phẫu thuật nội soi và robot trong điều trị ung thư đường mật, u tụy và cắt gan; đồng thời phát triển điều trị đa mô thức, kết hợp phẫu thuật với hóa trị, liệu pháp sinh học và miễn dịch.

Đáng chú ý, Khoa dự kiến triển khai kỹ thuật đốt u bằng IRE - phương pháp đốt lạnh không gây tổn thương mô lành, phù hợp với các khối u nằm sát đường mật hoặc mạch máu lớn. Ngoài ra, các kỹ thuật can thiệp như tán sỏi qua da, đặt stent đường mật can thiệp ít xâm lấn cho người bệnh không còn chỉ định phẫu thuật cũng được xem là hướng đi quan trọng nhằm kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.

Hoàng Quỳnh