Gỡ vướng thủ tục cho người chưa thành niên, siết thời hạn xóa thường trú
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 58/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến quy định chi tiết và biện pháp thi hành Luật Cư trú, Luật Căn cước. Nghị định mới có nhiều điểm thay đổi đáng chú ý nhằm tạo thuận lợi trong việc đăng ký cư trú cho trẻ em và chuẩn hóa các mốc thời gian xử lý hồ sơ xóa đăng ký thường trú, tạm trú.
Ưu tiên giải quyết thủ tục cho trẻ dưới 6 tuổi
Theo quy định mới tại Nghị định 58/2026, các thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú cho người chưa thành niên được hướng dẫn cụ thể và gắn liền với trách nhiệm của người đại diện hợp pháp.
Cụ thể, trong thời hạn tối đa 60 ngày kể từ ngày người chưa thành niên được đăng ký khai sinh, cha, mẹ, chủ hộ hoặc người giám hộ có trách nhiệm thực hiện thủ tục đăng ký thường trú, tạm trú hoặc khai báo thông tin cư trú cho các em.
Dù người chưa thành niên đăng ký cư trú tại nơi ở của người giám hộ hay tại một địa chỉ khác, thì cha, mẹ hoặc người giám hộ (bao gồm cả người được tòa án giao chăm sóc, nuôi dưỡng) đều phải là người trực tiếp kê khai và xác nhận ý kiến vào tờ khai thay đổi thông tin cư trú. Trong trường hợp cha, mẹ của người chưa thành niên không có cả nơi thường trú và tạm trú, cơ quan chức năng sẽ thực hiện thủ tục "khai báo thông tin về cư trú" cho các em.
Đáng chú ý, Nghị định quy định mở hướng giải quyết cho nhóm trẻ em dưới 6 tuổi. Trường hợp cha, mẹ hoặc người giám hộ của trẻ dưới 6 tuổi có nơi thường trú nhưng thực tế không sinh sống tại đó, trẻ vẫn được phép đăng ký thường trú theo địa chỉ này. Đặc biệt, khi đăng ký thường trú hoặc tạm trú cho trẻ dưới 6 tuổi theo nơi cư trú của người đại diện hợp pháp, cơ quan đăng ký cư trú sẽ không phải thực hiện bước kiểm tra, xác minh điều kiện đăng ký, giúp rút ngắn đáng kể thời gian làm thủ tục.
Siết chặt thời gian xóa đăng ký thường trú, tạm trú
Bên cạnh các quy định về đăng ký mới, Nghị định 58/2026 cũng quy định rất chặt chẽ về quy trình và thời hạn xóa đăng ký cư trú nhằm đảm bảo tính chính xác của Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Đối với người dân, trong thời hạn 7 ngày kể từ ngày hộ gia đình có người thuộc diện bị xóa đăng ký thường trú hoặc tạm trú, người đó hoặc đại diện hộ gia đình phải có trách nhiệm chủ động đi làm thủ tục. Nếu công dân hoặc đại diện hộ gia đình không thực hiện, cơ quan đăng ký cư trú sẽ tiến hành kiểm tra, xác minh, lập biên bản và chủ động thực hiện việc xóa đăng ký.
Về phía cơ quan chức năng, tiến độ xử lý hồ sơ được quy định rất khắt khe. Trong vòng 1 ngày làm việc kể từ khi nhận được quyết định hủy bỏ đăng ký thường trú/tạm trú, hoặc ngay khi tiếp nhận thông tin phản ánh từ hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ quan đăng ký cư trú phải kiểm tra, xác minh và thực hiện xóa đăng ký, đồng thời cập nhật biến động lên hệ thống.
Trường hợp người bị đề nghị xóa chưa có thông tin hoặc thông tin không đầy đủ, chính xác trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, cơ quan chức năng có trách nhiệm thu thập, cập nhật và hoàn tất việc xóa đăng ký trong tối đa 5 ngày làm việc.
Riêng đối với công dân đang học tập, công tác trong Lực lượng vũ trang nhân dân, cơ quan, đơn vị quản lý trực tiếp sẽ chịu trách nhiệm có văn bản đề nghị (nêu rõ họ tên, ngày sinh, số định danh cá nhân và lý do) gửi cơ quan đăng ký cư trú trên địa bàn đóng quân để thực hiện xóa đăng ký thường trú theo quy định.