Tổng Giám đốc SAWACO Bùi Thanh Giang: "Công nghệ và Chuyển đổi số là 'chìa khóa' để cấp nước thông minh năm 2026"

Phóng viên: Thưa ông Bùi Thanh Giang, nhìn lại năm 2025 - một năm được đánh giá là có nhiều biến động nhưng cũng đầy cơ hội. Nếu dùng những con số để "vẽ" nên bức tranh toàn cảnh của SAWACO trong năm qua, ông sẽ chọn những số liệu nào?

Ông Bùi Thanh Giang:

Có thể nói, năm 2025 là một năm mà toàn hệ thống chính trị của SAWACO đã bám sát thực tiễn, nỗ lực phấn đấu để hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ. Nếu để chọn những con số "biết nói" minh chứng cho nỗ lực đó, tôi xin nhấn mạnh vào ba chỉ tiêu cốt lõi.

Đầu tiên, chúng tôi tiếp tục duy trì tỷ lệ 100% hộ dân Thành phố được cấp nước sạch. Đây không chỉ là con số thống kê mà là cam kết chính trị, đảm bảo an sinh xã hội cho hàng triệu người dân TP.HCM.

Thứ hai, và cũng là điểm sáng về mặt kỹ thuật, đó là tỷ lệ nước thất thoát thất thu (NRW) bình quân đạt 12,51%. Con số này đã giảm 1,09% so với kế hoạch đề ra và giảm 0,33% so với năm 2024. Trong ngành cấp nước, mỗi 0,1% giảm được là cả một nỗ lực khổng lồ về công nghệ và quản lý mạng lưới.

Thứ ba, về năng lực sản xuất và kinh doanh, tổng sản lượng nước sản xuất đạt gần 696 triệu m3 và doanh thu tiền nước đạt hơn 7.272 tỷ đồng.

Ông vừa nhắc đến tỷ lệ thất thoát nước giảm xuống còn 12,51% - một con số rất ấn tượng. Với tư cách là tạp chí về khoa học kỹ thuật, độc giả của chúng tôi rất quan tâm đến hàm lượng công nghệ đằng sau thành quả này. SAWACO đã áp dụng những giải pháp kỹ thuật cụ thể nào, thưa ông?

Để kéo giảm tỷ lệ thất thoát nước xuống mức thấp như vậy, chúng tôi không thể chỉ dựa vào các biện pháp thủ công mà phải triển khai đồng bộ các giải pháp khoa học công nghệ. SAWACO đã tập trung chú trọng công tác giảm nước thất thoát thất thu bằng việc triển khai đồng bộ các biện pháp kiểm soát rò rỉ chủ động và thay thế đường ống cũ.

Về mặt công nghệ, chúng tôi áp dụng mạnh mẽ hệ thống quản lý thông minh như SCADA (Giám sát điều khiển và thu thập dữ liệu) và GIS (Hệ thống thông tin địa lý) để tăng cường giám sát và điều hành mạng lưới cấp nước. Các công nghệ dò tìm rò rỉ tiên tiến cũng được ứng dụng để phát hiện sớm các điểm bể ngầm mà mắt thường không thấy được. Đặc biệt, việc đưa vào vận hành các Trung tâm vận hành mạng lưới cấp nước (NOC) và lắp đặt đồng hồ nước thông minh đã giúp tối ưu hóa quy trình vận hành, bảo trì và dự báo nhu cầu sử dụng nước kịp thời. Đây chính là nền tảng kỹ thuật giúp chúng tôi kiểm soát dòng chảy hiệu quả và đạt được con số 12,51% nêu trên.

Năm 2025 được xem là năm bùng nổ về chuyển đổi số tại SAWACO. Người dân TP.HCM đã bắt đầu cảm nhận được sự thay đổi này qua các dịch vụ chăm sóc khách hàng. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về hệ sinh thái số mà SAWACO đã xây dựng để phục vụ khách hàng?

Đúng vậy, chúng tôi xác định chuyển đổi số phải lấy khách hàng làm trung tâm. Trong năm 2025, SAWACO đã chính thức ra mắt và đưa vào sử dụng đầu số Tổng đài Chăm sóc Khách hàng 1900 999 997. Đây là kênh liên lạc tập trung, hiện đại, hoạt động 24/7, giúp tích hợp hệ thống quản lý thông tin khách hàng (CRM) để theo dõi và xử lý yêu cầu một cách minh bạch, chuyên nghiệp.

Song song đó, chúng tôi xây dựng và triển khai đồng bộ Ứng dụng Chăm sóc Khách hàng (App SAWACO CSKH). Ứng dụng này cho phép khách hàng tra cứu hóa đơn, lịch sử dùng nước, thanh toán trực tuyến, và đặc biệt là báo sự cố cấp nước kèm theo vị trí địa lý ngay trên điện thoại. Chúng tôi cũng tích hợp chatbot hỗ trợ 24/7 để tăng tính tương tác.

Ngoài ra, hệ thống Core Billing (thanh toán lõi) và kho dữ liệu dùng chung giai đoạn 1 đã được triển khai đồng bộ, giúp minh bạch hóa dịch vụ và sẵn sàng cho việc ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong tương lai gần.

Bên cạnh các giải pháp "mềm" về công nghệ, hạ tầng "cứng" đóng vai trò sống còn trong việc đảm bảo an ninh nguồn nước. Những dự án hạ tầng trọng điểm nào đã được SAWACO hoàn thành trong năm qua để đảm bảo cấp nước an toàn, liên tục cho một siêu đô thị như TP.HCM?

Phát triển mạng lưới cấp nước đồng bộ với quy hoạch đô thị là nhiệm vụ chiến lược. Trong năm 2025, chúng tôi đã nghiệm thu nhiều dự án nổi bật như: Tuyến ống cấp 2 đường 3 tháng 2; Lắp đặt tuyến ống cấp 2 đường Tô Ngọc Vân. Đặc biệt, chúng tôi đang chuẩn bị tổ chức nghiệm thu Tuyến ống cấp 1 cấp nguồn cho Khu đô thị Thủ Thiêm - một khu vực phát triển nóng của thành phố; cùng với việc xây dựng các bể chứa tại Nhà máy nước Tân Hiệp và Nhà máy nước Thủ Đức để tăng khả năng dự trữ và điều tiết.

Đáng chú ý, để nâng cao chất lượng sống cho người dân, SAWACO đã lắp đặt các trụ nước uống trực tiếp tại vòi trên địa bàn thành phố và sẽ tiếp tục triển khai dự án thí điểm khu vực nước uống trực tiếp trong năm 2026.

Thưa ông, biến đổi khí hậu và xâm nhập mặn đang là thách thức lớn. SAWACO có chiến lược gì về quản lý chất lượng nước để ứng phó với các tình huống khẩn cấp, đảm bảo an toàn cho người dân?

Đảm bảo cấp nước an toàn, liên tục và ổn định là yêu cầu thiết yếu. Chúng tôi tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc gia và quốc tế về chất lượng nước, tăng cường kiểm soát, giám sát và ứng dụng công nghệ xử lý tiên tiến.

SAWACO đã tổ chức diễn tập cấp nước an toàn đồng bộ tại các đơn vị thành viên để chủ động trong mọi tình huống. Về mặt hạ tầng kỹ thuật, chúng tôi đã xây dựng hệ thống sao lưu dự phòng và phục hồi khẩn cấp cho Tổng Công ty và các đơn vị, đảm bảo dữ liệu và hệ thống điều hành không bị gián đoạn. Ngoài ra, chúng tôi cũng thường xuyên tổ chức các hội thảo quốc tế, ví dụ như hội thảo về "ứng dụng công nghệ trong giám sát xử lý tảo" với cơ quan ngành nước Singapore (PUB) để học hỏi kinh nghiệm xử lý các sự cố chất lượng nước phức tạp.

Năm 2026 được xác định là năm bản lề quan trọng. Vậy đâu là những mục tiêu kỹ thuật cụ thể mà ông đặt ra cho hệ thống SAWACO trong năm tới, đặc biệt là về tỷ lệ thất thoát nước và hiện đại hóa mạng lưới?

Năm 2026, chúng tôi đặt mục tiêu giữ vững tỷ lệ 100% hộ dân được cấp nước sạch, đồng thời phấn đấu kiểm soát tỷ lệ nước thất thoát thất thu dưới 12,80%. Về sản lượng, chúng tôi đặt kế hoạch sản xuất hơn 710 triệu m3 nước và sản lượng tiêu thụ đạt gần 620 triệu m3.

Về định hướng kỹ thuật, SAWACO sẽ tập trung thúc đẩy chuyển đổi số và xây dựng hệ thống cấp nước thông minh. Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư phát triển mạng lưới cấp nước, giảm thiểu rủi ro gián đoạn và xây dựng các kế hoạch dự phòng hiệu quả hơn nữa. Mục tiêu là tỷ lệ năng suất lao động tăng 6%/năm thông qua việc áp dụng công nghệ vào sản xuất.

Một trong những xu hướng của các đô thị thông minh là "dữ liệu lớn" (Big Data) và AI. SAWACO đã chuẩn bị gì cho bước nhảy vọt này trong năm 2026 và các năm tiếp theo?

Chúng tôi đã có sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Hạ tầng công nghệ thông tin đã được nâng cấp, và như tôi đã đề cập, kho dữ liệu dùng chung giai đoạn 1 đã sẵn sàng. Đây là "nguyên liệu" đầu vào quan trọng nhất cho AI.

Trong năm 2026 và giai đoạn tới, chúng tôi sẽ tiến tới ứng dụng AI trong việc phân tích dữ liệu dùng nước, dự báo thất thoát nước và tối ưu hóa vận hành bơm để tiết kiệm năng lượng. Chúng tôi cũng đang hoàn thiện hồ sơ để trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Nhiệm vụ điều chỉnh quy hoạch cấp nước TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến 2060. Bản quy hoạch này sẽ tích hợp sâu rộng các yếu tố công nghệ thông minh, đảm bảo hạ tầng cấp nước của TP.HCM hiện đại ngang tầm khu vực.

Cuối cùng, nhân dịp đầu năm mới 2026, ông có thông điệp gì muốn gửi gắm đến người dân thành phố và cộng đồng những người làm khoa học công nghệ quan tâm đến ngành nước?

Với phương châm "Phát triển vì cộng đồng", SAWACO cam kết sẽ không ngừng đổi mới, sáng tạo để mang đến dòng nước sạch, an toàn và dịch vụ tiện ích nhất cho người dân. Chúng tôi hiểu rằng, trong kỷ nguyên số, ngành nước không chỉ là "ống và bơm" mà là dữ liệu và công nghệ.

Chúng tôi rất mong nhận được sự đồng hành, hiến kế của các nhà khoa học, các chuyên gia công nghệ để cùng SAWACO xây dựng một hệ thống cấp nước thông minh, bền vững, góp phần vào sự phát triển thịnh vượng của TP.HCM. Xin kính chúc độc giả Tạp chí Khoa học Phổ thông một năm mới an khang, thịnh vượng.

Xin trân trọng cảm ơn ông!

Anh Tú