Dấu ấn cộng đồng Tạp chí Khoa học phổ thông trong năm 2025
Năm 2025, Tạp chí Khoa học phổ thông ghi dấu ấn đậm nét bằng chuỗi hoạt động cộng đồng bền bỉ, giàu tính nhân văn.
Trong bối cảnh ngành báo chí đứng trước yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức tiếp cận công chúng, việc kết hợp truyền thông với hoạt động cộng đồng được xem là hướng đi phù hợp để báo chí khoa học đến gần hơn với người dân.
Với phương châm “lấy bạn đọc - người dân làm trung tâm”, trong suốt năm qua, Tạp chí Khoa học phổ thông đã phối hợp với các đơn vị y tế, chính quyền địa phương và các nhà hảo tâm tổ chức nhiều chương trình mang tính dài hơi, tạo hiệu ứng xã hội tích cực.
Từ chương trình chăm sóc sức khỏe “Vui khỏe mỗi ngày” đến các hoạt động an sinh xã hội hướng về người yếu thế, Tạp chí đã từng bước khẳng định vai trò của một cơ quan báo chí khoa học - y tế không chỉ làm nhiệm vụ thông tin mà còn trực tiếp tham gia giải quyết những vấn đề thiết thực của đời sống.
Cầu nối đưa kiến thức y khoa đến người dân
Nổi bật trong các hoạt động cộng đồng của Tạp chí là chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” do Tạp chí Khoa học phổ thông phối hợp với Hệ thống Bệnh viện Sài Gòn ITO và các bệnh viện lớn tại TP.HCM tổ chức. Qua thời gian triển khai, chương trình dần trở thành cầu nối tin cậy đưa kiến thức y khoa đến gần hơn với người dân.
Được tổ chức định kỳ 1-2 lần mỗi tháng, mỗi buổi sinh hoạt thu hút từ 300 - 500 người tham dự, gồm cán bộ hưu trí, người cao tuổi, giảng viên, sinh viên các trường đại học, cao đẳng và đông đảo người dân địa phương. Trong năm 2025, chương trình đã được tổ chức 18 lần tại nhiều trường học, phường, xã với các chủ đề đa dạng như bệnh lý cơ xương khớp, đột quỵ, thoái hóa cột sống cổ, bệnh lý tim mạch, tư vấn dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi.
Điểm đặc biệt của chương trình là cách tiếp cận gần gũi, dễ hiểu. Các nội dung chuyên môn được bác sĩ chuyển tải bằng ngôn ngữ đời thường, gắn với các tình huống thực tế. Không chỉ nghe báo cáo, người tham dự còn được trực tiếp trao đổi, đặt câu hỏi và được tư vấn về tình trạng sức khỏe của bản thân, người thân trong gia đình.
ThS, nhà báo Bùi Hương - Phó Tổng biên tập phụ trách, điều hành Tạp chí Khoa học phổ thông cho biết, bên cạnh việc lan tỏa kiến thức y khoa, chương trình còn góp phần phát huy tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách” trong cộng đồng.
Theo nhà báo Bùi Hương, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Tạp chí đã mở rộng phạm vi triển khai chương trình tại TP.HCM, đặc biệt hướng đến khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu cũ. Nhờ đó, “Vui khỏe mỗi ngày” đã đến với người dân nhiều xã phường như: Rạch Dừa, Long Điền, Long Hải…
“Các địa phương đều rất mong muốn đồng hành cùng chương trình để nâng cao ý thức chăm sóc sức khỏe cho người dân. Đây cũng là động lực để chúng tôi tiếp tục làm cầu nối đưa kiến thức y khoa đến cộng đồng”, nhà báo Bùi Hương chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động trực tiếp tại cơ sở, trong năm 2025, Tạp chí Khoa học phổ thông còn ghi dấu ấn bằng những sản phẩm báo chí chuyên đề mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Tiêu biểu, Sở Y tế TP.HCM phối hợp cùng Tạp chí Khoa học phổ thông biên soạn và phát hành ấn phẩm “Nhật ký Côn Đảo”, ghi lại những “quả ngọt” đầu tiên từ Chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa công tác tại Trung tâm Y tế Quân - Dân y Đặc khu Côn Đảo.
Ấn phẩm dày 52 trang tái hiện sinh động những ca bệnh được điều trị thành công, những khoảnh khắc xúc động trong hành trình chăm sóc sức khỏe người dân nơi đảo xa; đồng thời phản ánh rõ nét tầm nhìn, định hướng phát triển cũng như sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo TP.HCM và tinh thần sẵn sàng “vì Côn Đảo” của đội ngũ y, bác sĩ đến từ các bệnh viện lớn trên địa bàn Thành phố.
Thông qua ấn phẩm “Nhật ký Côn Đảo”, những nỗ lực thầm lặng của ngành y tế TP.HCM trong việc mang dịch vụ y tế chất lượng cao đến với người dân Đặc khu Côn Đảo đã được ghi lại bằng ngôn ngữ báo chí giàu cảm xúc và tính nhân văn. Đây không chỉ là một sản phẩm truyền thông, mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần trách nhiệm, cống hiến và lòng nhân ái của đội ngũ thầy thuốc trong hành trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Bên cạnh đó, mỗi chương trình của Tạp chí còn gắn với hoạt động trao tặng quà cho các hoàn cảnh khó khăn, kết nối các “tấm lòng” để “không ai bị bỏ lại phía sau”. Đơn cử, tại chương trình “Vui khỏe mỗi ngày” tổ chức ở Trường THCS Hùng Vương (xã Long Hải, TP.HCM) ngày 20/10/2025, Tạp chí và các nhà hảo tâm đã trao các phần quà gồm các trang thiết bị phục vụ dạy và học của nhà trường cũng như đến các học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.
Chương trình cũng vận động các nhà hảo tâm trao tặng 10 phiếu khám bệnh (5 triệu đồng/phiếu), 11,5 triệu đồng tiền mặt, 33 phần quà Tết cùng hơn 200 phần quà cho người cao tuổi và hội viên Hội Cựu chiến binh là gia đình chính sách tại xã Long Điền.
“Với sự đồng hành của Hệ thống Bệnh viện Sài Gòn ITO, Tạp chí sẽ tiếp tục mở rộng chương trình, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện cho người dân TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung”, nhà báo Bùi Hương cho biết.
Cách tiếp cận gần gũi, hiệu quả
Là đơn vị đồng hành xuyên suốt cùng Tạp chí Khoa học phổ thông từ khi triển khai chương trình “Vui khỏe mỗi ngày đến nay, ông Phạm Thế Đồng - Chủ tịch Hội đồng quản trị Hệ thống Bệnh viện Sài Gòn ITO cho rằng, chăm sóc sức khỏe cộng đồng không chỉ dừng ở điều trị mà cốt lõi là phòng bệnh.
“Chương trình ‘Vui khỏe mỗi ngày’ giúp người dân hiểu rõ các bệnh lý thường gặp để chủ động phòng ngừa. Đồng thời, đây cũng là cơ hội để đội ngũ bác sĩ rèn luyện kỹ năng truyền thông y khoa, qua đó nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng một cách toàn diện”, ông Đồng chia sẻ.
BS.CKII Phan Anh Kiệt - Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, Bệnh viện Sài Gòn ITO Phú Nhuận, người nhiều lần tham gia báo cáo tại chương trình, đánh giá “Vui khỏe mỗi ngày” là hoạt động thiết thực, giúp nâng cao nhận thức chăm sóc sức khỏe cho cộng đồng.
“Tôi hy vọng qua những buổi tư vấn trực tiếp, người dân sẽ có thêm kiến thức, kỹ năng phòng ngừa bệnh tật, hiểu rõ hơn về cơ thể mình để sống khỏe và hạnh phúc hơn”, bác sĩ Kiệt chia sẻ.
Bà Mã Lê Phương Thảo - Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Long Điền cho biết, chương trình mang ý nghĩa thiết thực đối với người dân địa phương, đặc biệt là người cao tuổi. Không chỉ giúp người dân có thêm hành trang để chăm sóc sức khỏe, các hoạt động trao quà cho người neo đơn, gia đình khó khăn còn góp phần lan tỏa tinh thần nhân ái, tăng cường sự gắn kết cộng đồng.
Nhiều hoạt động hướng về cộng đồng
Song song với chương trình “Vui khỏe mỗi ngày”, Tạp chí Khoa học phổ thông còn triển khai nhiều hoạt động an sinh xã hội khác, hướng đến người dân khó khăn, học sinh và các nhóm yếu thế.
Dịp Tết Nguyên đán 2025, Tạp chí tổ chức chương trình “Xuân nghĩa tình”, trao gần 30 phần quà gồm túi thuốc gia đình, bánh kẹo và bao lì xì cho người dân khó khăn tại phường Hạnh Thông (TP.HCM), với tổng giá trị khoảng 35 triệu đồng.
Ngày 11/4/2025, Tạp chí phối hợp UBND xã Bảo Yên (xã Việt Tiến cũ) trao 2 căn nhà mới (một nhà sàn truyền thống của người Tày và một nhà cấp 4), cùng 2 tủ lạnh và nhu yếu phẩm cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi bão Yagi tại tỉnh Lào Cai, với tổng kinh phí hỗ trợ 500 triệu đồng.
Thông qua các bài viết kêu gọi trên Tạp chí điện tử, nhiều hoàn cảnh khó khăn đã nhận được sự chung tay của bạn đọc và các mạnh thường quân. Tiêu biểu là trường hợp 4 chị em mồ côi tại phường Hạnh Thông hay gia đình anh Tăng Nguyễn Duy An. Không chỉ hỗ trợ tiền mặt, các em còn được tặng máy tính, xe đạp, học bổng và mở sổ tiết kiệm để ổn định việc học tập lâu dài.
Trong năm học mới 2025-2026, Tạp chí phối hợp với địa phương trao ba lô, dụng cụ học tập, học bổng, trang thiết bị phục vụ việc dạy và học đến với thầy trò Trường Tiểu học Đặng Văn Dực (xã Long Điền, TP.HCM).
Các chương trình “Kết nối nghĩa tình, lan tỏa yêu thương”, “Trung thu yêu thương”, “Gửi Tết yêu thương” cũng được triển khai tại nhiều địa phương như TP.HCM, Vĩnh Long, Khánh Hòa, mang đến hàng nghìn phần quà cho người dân, giáo viên và học sinh vùng khó khăn.
Đặc biệt, trước thềm năm mới, ngày 10/1/2026 vừa qua, Tạp chí Khoa học phổ thông đã tổ chức chương trình “Gửi Tết yêu thương, ấm áp đến giáo viên, học sinh Trường Tiểu học Diên Điền” (xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa) - một trong những xã chịu ảnh hưởng nặng nề của bão lũ. Tại chương trình, 300 phần quà Tết và 252 bao lì xì Tết đã được Tạp chí gửi trao cùng với sự quan tâm, chia sẻ, tiếp thêm động lực cho thầy cô và các em học sinh tiếp sức đến trường.
Những hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa hỗ trợ vật chất, mà còn thể hiện tinh thần đồng hành, sẻ chia của đội ngũ người làm báo khoa học với cộng đồng, đúng với tôn chỉ, mục đích của Tạp chí trong việc phục vụ xã hội.