TP.HCM: Tuyên truyền Nghị quyết 188, mục tiêu hoàn thành 187km đường sắt đô thị đến năm 2030

Nhiệm vụ chính trị cấp bách và chiến lược

Theo Hướng dẫn số 18-HD/BTGDVTU, TP.HCM sẽ tổ chức quán triệt sâu rộng trong cán bộ, đảng viên và Nhân dân về Nghị quyết số 188/2025/QH15 ngày 19/02/2025 của Quốc hội (về thí điểm cơ chế đặc thù phát triển đường sắt đô thị tại Hà Nội và TP.HCM) và Nghị quyết số 06-NQ/TU ngày 10/01/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy.

Mục đích nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội và phát huy vai trò trách nhiệm của cả hệ thống chính trị với phương châm "chủ động, quyết liệt, rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ, rõ kết quả".

Văn bản khẳng định việc khẩn trương đầu tư xây dựng hệ thống đường sắt đô thị là cần thiết và cấp bách nhằm: Hiện thực hóa các chủ trương, quy hoạch của Đảng và Bộ Chính trị; Phù hợp chiến lược phát triển hạ tầng vùng Đông Nam Bộ và TP.HCM; Tăng cường năng lực hạ tầng, đáp ứng nhu cầu giao thông ngày càng tăng; Phát triển đô thị hiện đại theo mô hình TOD (định hướng phát triển giao thông công cộng); Tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội, tăng năng lực cạnh tranh; Giảm ùn tắc, tai nạn giao thông và bảo vệ môi trường.

Lộ trình cụ thể: Hướng tới 700km đường sắt đô thị

Nghị quyết số 06-NQ/TU đặt ra mục tiêu chung là xây dựng mạng lưới đường sắt đô thị hiện đại, giữ vai trò trụ cột trong vận tải hành khách công cộng. Phấn đấu đến năm 2030, đường sắt đô thị đảm nhận 20-30% nhu cầu đi lại; đến năm 2035 đạt 35-50% và năm 2045 đạt 50-60%.

Các mốc thời gian và chỉ tiêu cụ thể được xác định như sau:

Giai đoạn 2025 - 2030: Hoàn thành 06 tuyến với khoảng 187 km đường sắt đô thị (bao gồm 19,7 km tuyến Bến Thành - Suối Tiên đã khai thác năm 2024).

Giai đoạn 2030 - 2035: Hoàn thành thêm 08 tuyến với 275 km. Nâng tổng số lên 14 tuyến khai thác với khoảng 462 km.

Giai đoạn 2035 - 2045: Hoàn thành 05 tuyến với 239 km.

Tổng thể, hoàn thành mạng lưới theo quy hoạch mới gồm 19 tuyến với khoảng 700 km đường sắt đô thị.

Giải pháp đột phá: Mô hình TOD và cơ chế đặc thù

Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, TP.HCM tập trung vào các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm:

Khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị do Bí thư Thành ủy làm Trưởng ban. Gắn trách nhiệm người đứng đầu, lấy kết quả thực hiện Nghị quyết làm tiêu chí đánh giá hoàn thành nhiệm vụ.

Thành phố sẽ rà soát quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị theo mô hình TOD, gắn kết với quy hoạch không gian ngầm và phát triển đô thị. Cụ thể hóa cơ chế đặc thù từ Nghị quyết số 260/2025/QH15 và Nghị quyết 98/2023/QH15 để đầu tư xây dựng kết hợp phát triển nhà ở, thương mại, dịch vụ tại các khu vực nhà ga và vùng phụ cận (TOD).

Tăng cường huy động đa dạng nguồn vốn, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt. Áp dụng cơ chế tài chính đặc thù để đẩy nhanh bồi thường, tái định cư, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Đồng thời, nghiên cứu chính sách ưu đãi để thu hút tư nhân đầu tư vào các công trình dịch vụ quanh nhà ga nhằm gia tăng nguồn thu.

Đồng thời, ưu tiên áp dụng quy chuẩn, công nghệ hiện đại, tiên tiến của thế giới. Xây dựng đề án phát triển công nghiệp hỗ trợ cho đường sắt, khuyến khích doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng. Về nhân sự, Thành phố sẽ có cơ chế đãi ngộ vượt trội để thu hút chuyên gia, nhà khoa học và đào tạo nhân lực trình độ quốc tế.

Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy chỉ đạo các cơ quan báo chí, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tăng cường tuyên truyền đa dạng dưới nhiều hình thức. Đặc biệt chú trọng việc nắm bắt dư luận, tạo sự thống nhất trong nhận thức và ủng hộ của Nhân dân đối với công tác giải phóng mặt bằng và triển khai dự án.

Sở Văn hóa và Thể thao, các cơ quan báo chí Thành phố sẽ xây dựng các chuyên trang, chuyên mục để phản ánh kịp thời tiến độ và kết quả thực hiện.

Ngọc Anh