Bác sĩ tim mạch can thiệp cảnh báo nhồi máu cơ tim dễ xảy ra khi trời trở lạnh
Bệnh viện Nguyễn Tri Phương vừa tiếp nhận và can thiệp mạch vành cho một trường hợp nhồi máu cơ tim cấp ở bệnh nhân 93 tuổi. Theo các bác sĩ khoa Tim mạch can thiệp, thời tiết trở lạnh là yếu tố thuận lợi dẫn đến nhồi máu cơ tim.
Bà Võ Thị G. (93 tuổi, Cần Giuộc - Long An) nhập viện trong tình trạng mệt, khó thở nhẹ và đau ngực. May mắn bệnh nhân được người nhà cho nhập viện kiểm tra sớm.
Qua kiểm tra, các bác sĩ xác định bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim cấp nhưng tiên lượng khả quan nếu được điều trị tích cực, vì vậy gia đình đã đồng thuận để tiến hành can thiệp mạch máu tim (mạch vành). Hiện tại, bà rất tỉnh táo, ngủ ngon, không còn cảm giác mệt mỏi, đau ngực.
Theo BS.CKII Bùi Thế Hòa, Trưởng khoa Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, những người lớn tuổi như bệnh nhân Võ Thị G. khi bị nhồi máu cơ tim nếu chỉ uống thuốc thường sẽ có nguy cơ cao để lại biến chứng, thậm chí tử vong.
“Đây là trường hợp lớn tuổi nhất mà khoa Tim mạch can thiệp điều trị tái thông mạch vành cấp cứu từ trước đến nay. Nếu sử dụng thuốc tiêu sợi huyết có thể làm gia tăng nguy cơ chảy máu; đặt stent phải sử dụng thuốc chống đông kéo dài cũng có thể dẫn đến tình trạng chảy máu, đặc biệt là xuất huyết não. Vì vậy, trong trường hợp này, sau khi cân nhắc, chúng tôi đã thực hiện nong bóng, lấy huyết khối và không đặt stent.
Một vài nghiên cứu cho thấy, đối với bệnh nhân trên 90 tuổi, nếu không can thiệp mạch máu, chỉ uống thuốc và theo dõi, tỷ lệ tử vong gần 49%. Nếu can thiệp tốt, giảm tỷ lệ tử vong xuống còn khoảng 19 - 34%”, BS Hòa cho biết.
Theo BS Hòa, hiện nay, điều trị tái thông mạch máu trong nhồi máu cơ tim, có 3 phương pháp là dùng thuốc tiêu sợi huyết (làm tan cục máu đông), can thiệp mạch vành qua da (lấy huyết khối, nong bóng, đặt hay không có đặt stent) và mổ bắt cầu mạch vành (tạo mạch máu đi vòng qua chỗ tắc, hẹp).
“Trong đó, can thiệp mạch vành qua da ngày càng được áp dụng rộng rãi, được chỉ định cho hầu hết các bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim ở mọi lứa tuổi từ người trẻ đến người cao tuổi. Can thiệp mạch vành làm tăng tỷ lệ tái thông mạch máu, giảm đáng kể tỷ lệ tử vong, cải thiện chất lượng sống cho người bệnh,” ông cho biết.
Theo TS.BS Lê Cao Phương Duy, Phó Giám đốc Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, trung bình mỗi tháng khoa Tim mạch can thiệp tiếp nhận khoảng 25 - 30 ca nhồi máu cơ tim ở tất cả các nhóm tuổi. Đặc biệt, bệnh nhân bị nhồi máu cơ tim có xu hướng gia tăng trong thời gian gần đây vì thời tiết lạnh hơn.
“Bệnh viện cũng ghi nhận những ca nhồi máu cơ tim ở các bệnh nhân còn rất trẻ. Gần đây nhất, bệnh nhân 26 tuổi bị nhồi máu cơ tim do tiền sử hút thuốc và gặp stress kéo dài. Hay một bệnh nhân nam ở độ tuổi 40 bị nhồi máu cơ tim trên cơ địa béo phì. Điều này chứng tỏ bệnh lý nhồi máu cơ tim có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi do thói quen sinh hoạt kèm theo chế độ ăn uống không lành mạnh”, BS Phương Duy cho biết.
Bên cạnh đó, thời tiết lạnh cũng là một yếu tố thúc đẩy dẫn đến nhồi máu cơ tim, đặc biệt ở người cao tuổi.
“Thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ đau tim do hiện tượng co thắt mạch máu do lạnh, làm tăng huyết áp và buộc tim phải làm việc vất vả hơn. Không khí lạnh khiến các động mạch bị thu hẹp, làm giảm lượng oxy cung cấp và có thể gây ra cục máu đông. Nguy cơ càng tăng cao khi vận động đột ngột như chạy bộ buổi sáng sớm, tắm đêm...”, BS Lê Cao Phương Duy nhấn mạnh.
Nhồi máu cơ tim là bệnh lý mà ở mọi độ tuổi không nên xem nhẹ. Việc theo dõi chế độ ăn uống, sinh hoạt, kiểm tra sức khỏe hay đến bệnh viện ngay khi có những triệu chứng bất thường là vô cùng cần thiết để kịp thời điều trị và chữa khỏi.
Các biện pháp phòng ngừa nhồi máu cơ tim trong thời tiết lạnh, theo các bác sĩ, bao gồm: Mặc ấm, không gắng sức quá mức để tránh bị căng thẳng đột ngột, uống đủ nước giúp duy trì tuần hoàn và ngăn ngừa máu đông lại, đảm bảo tiêm phòng đầy đủ (như tiêm phòng cúm) và theo dõi các bệnh tim mạch hiện có với bác sĩ...
Các bác sĩ chuyên khoa tim mạch và tim mạch can thiệp khuyến cáo thêm, đau thắt ngực là triệu chứng điển hình và thường gặp nhất của nhồi máu cơ tim.
“Người bệnh cũng như người nhà cần lưu ý những cơn đau thắt ngực kéo dài từ 5 - 15 phút; từ ngực, cơn đau có thể lan lên vai, cổ, hàm và lan dọc theo cánh tay, đặc biệt là tay trái. Ngoài đau thắt ngực, người bệnh còn bị vã mồ hôi, buồn nôn, chóng mặt, khó thở…
Nhiều trường hợp bệnh nhân nhồi máu cơ tim, nhất là người cao tuổi, thường có các triệu chứng cảnh báo nhồi máu cơ tim mơ hồ như rối loạn tiêu hóa hay mệt mệt, khó thở… dễ nhầm với các bệnh lý khác. Không ít trường hợp nhồi máu cơ tim xảy ra rất đột ngột, biểu hiện bằng biến chứng rối loạn nhịp, ngừng tim hay đột tử…”, BS Duy khuyến cáo.