Từ Davos nhìn về TP.HCM: Bước đi chiến lược của Trung tâm Tài chính quốc tế

Trong bối cảnh các trung tâm tài chính toàn cầu cạnh tranh ngày càng khốc liệt, TP.HCM đang chủ động khẳng định vị thế bằng chiến lược “đi sau nhưng tạo khác biệt”, coi cải cách thể chế và đổi mới sáng tạo là lợi thế cạnh tranh then chốt.

Chuyến tham dự Hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) của Đoàn lãnh đạo UBND TP.HCM đã làm rõ định hướng này; đồng thời tạo điều kiện để Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) tiếp cận trực tiếp mạng lưới hoạch định chính sách và tài chính toàn cầu.

Đưa VIFC-HCMC ra sân chơi WEF

Theo lời mời của ông Børge Brende, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành WEF, Đoàn lãnh đạo UBND TP.HCM do Phó Chủ tịch Hoàng Nguyên Dinh dẫn đầu đã tham dự Hội nghị thường niên lần thứ 56 của WEF, diễn ra từ ngày 19 đến 23/1 tại Davos.

Đây là lần đầu tiên WEF chủ động mời trực tiếp lãnh đạo một địa phương của Việt Nam, qua đó cho thấy sự ghi nhận rõ nét đối với vị thế và vai trò động lực tăng trưởng của TP.HCM

Các hoạt động của đoàn tập trung vào ba trụ cột chính: đối thoại chính sách cấp cao; thúc đẩy hợp tác đổi mới sáng tạo song phương; và xúc tiến thu hút đầu tư cho VIFC-HCMC.

Theo nhận định của giới quan sát, việc VIFC-HCMC được giới thiệu tại WEF – diễn đàn quy tụ lãnh đạo cấp cao, các tập đoàn đa quốc gia, định chế tài chính và nhà đầu tư hàng đầu thế giới – cho thấy quyết tâm của TP.HCM trong việc gia nhập sâu hơn vào mạng lưới tài chính quốc tế.

Hoạt động này không đơn thuần mang tính quảng bá, mà còn là tuyên bố mạnh mẽ về cam kết chính sách, mức độ sẵn sàng về thể chế và khát vọng nâng cao vị thế của TP.HCM trên bản đồ kinh tế - tài chính khu vực và toàn cầu.

Song song đó, sự quan tâm của nhiều tập đoàn lớn, nhà đầu tư chiến lược và các tỷ phú toàn cầu tại các cuộc tiếp xúc song phương và thảo luận bên lề cho thấy sức hút ngày càng tăng của VIFC-HCMC.

Những tín hiệu tích cực này mở ra triển vọng huy động các dòng vốn quốc tế quy mô lớn trong thời gian tới, đồng thời đặt nền tảng cho các mối quan hệ hợp tác dài hạn và bền vững.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố Hoàng Nguyên Dinh nhấn mạnh bối cảnh phát triển mới của TP.HCM sau khi hợp nhất với Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương.

Thực thể kinh tế - hành chính mới có quy mô lớn, đóng góp khoảng 25% tổng GRDP và gần 1/3 tổng thu ngân sách quốc gia. Quy mô này không chỉ mở ra dư địa phát triển rộng lớn, mà còn đòi hỏi sự hình thành một trung tâm tài chính đủ tầm để dẫn dắt dòng vốn, hỗ trợ chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trong bối cảnh đó, lãnh đạo Thành phố kêu gọi sự đồng hành chặt chẽ của các đối tác trong và ngoài nước, đặc biệt là các định chế tài chính, nhà đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp công nghệ, cơ sở đào tạo và đội ngũ chuyên gia quốc tế trong quá trình xây dựng và vận hành VIFC-HCMC.

Tại tiệc trưa làm việc với chủ đề “VIFC-HCMC: Tầm nhìn và cơ hội đầu tư” (diễn ra ngày 21/1) với sự tham dự của gần 100 doanh nghiệp, lãnh đạo Thành phố tiếp tục làm rõ định hướng phát triển VIFC-HCMC trong bối cảnh cạnh tranh và liên kết ngày càng sâu sắc giữa các trung tâm tài chính toàn cầu.

Theo đó, VIFC-HCMC hướng tới xây dựng một hệ sinh thái tài chính – công nghệ hiện đại, minh bạch và hội nhập, trong đó khoa học – công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và fintech được xác định là các trụ cột trọng yếu.

Thành phố cam kết hiện thực hóa tầm nhìn này thông qua các chương trình hành động cụ thể, đồng thời đóng vai trò là đối tác kiến tạo thể chế, đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư trong suốt quá trình triển khai.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành VIFC-HCMC cho biết Trung tâm được thiết kế như một “động cơ dẫn vốn”, ưu tiên phục vụ nền kinh tế thực trước khi từng bước phát triển các sản phẩm tài chính phức tạp hơn.

Ba trụ cột phát triển của VIFC-HCMC tập trung vào việc huy động và phân bổ hiệu quả nguồn vốn dài hạn cho hạ tầng, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo; từng bước nâng cấp tiêu chuẩn thị trường theo thông lệ quốc tế; đồng thời đóng vai trò cầu nối giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường tài chính toàn cầu và thu hút dòng vốn quốc tế dài hạn vào Việt Nam.

Theo định hướng này, VIFC-HCMC hướng tới mô hình trung tâm tài chính lai (hybrid), kết nối giữa hệ thống tài chính truyền thống và kinh tế on-chain, vừa đảm bảo an toàn hệ thống, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Trung tâm được kỳ vọng trở thành cửa ngõ của ASEAN trong tài trợ cho nền kinh tế thực, phát triển các sản phẩm tài chính mới và thúc đẩy hệ sinh thái fintech.

Mở rộng hợp tác quốc tế

Theo thông tin từ VIFC-HCMC, trong khuôn khổ chuyến công tác, nhiều đối tác quốc tế đã thể hiện sự quan tâm và mong muốn hợp tác, phản ánh mức độ chú ý ngày càng lớn của thị trường đối với Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM.

Đoàn công tác đã làm việc với Ban Phát triển kinh tế Thành phố Lugano – địa phương được coi là “phòng thí nghiệm thể chế” của Thụy Sĩ trong lĩnh vực tiền mã hóa và tài sản số.

Tại đây, Lugano được giới thiệu như mô hình chính quyền địa phương tiên phong trong ứng dụng blockchain nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ công, đa dạng hóa nguồn thu và thúc đẩy thương mại điện tử.

Những kinh nghiệm về xây dựng khung pháp lý, vai trò điều phối của chính quyền địa phương và mô hình hợp tác công – tư tại Lugano được đánh giá là những gợi mở quan trọng cho quá trình hình thành và vận hành VIFC-HCMC.

Ở góc độ thị trường và thể chế, đại diện Phòng Thương mại Thụy Sĩ – Châu Á (SACC) chia sẻ kinh nghiệm phát triển các trung tâm tài chính hàng đầu của Thụy Sĩ, nhấn mạnh nền tảng thành công nằm ở niềm tin thị trường, sự phối hợp chặt chẽ giữa khu vực công và tư, cùng một khung pháp lý minh bạch, ổn định và phù hợp thông lệ quốc tế.

Phía Thụy Sĩ cũng bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác với Việt Nam thông qua các đối tác ngân hàng, hoạt động trao đổi tri thức và chuyển giao công nghệ, qua đó đóng vai trò cầu nối giữa Việt Nam và thị trường tài chính toàn cầu.

Trong lĩnh vực công nghệ và quản trị rủi ro, đại diện Crystal Intelligence - doanh nghiệp hàng đầu châu Âu về phân tích blockchain - đánh giá cao tiềm năng của thị trường Việt Nam và đề xuất triển khai các mô hình hợp tác công - tư trong các dự án dài hạn về phòng, chống rửa tiền. Những sáng kiến này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch của thị trường tài chính và củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.

Đáng chú ý, Crystal Intelligence cũng tham gia hệ sinh thái VIFC-HCMC thông qua việc ký kết Biên bản ghi nhớ (MOU) với Liên minh Kinh tế On-chain toàn cầu, tập trung nghiên cứu và phát triển hạ tầng thanh toán xuyên biên giới - lớp nền tảng then chốt cho các hoạt động tài chính và thương mại quốc tế trong bối cảnh kinh tế số.

Song song đó, Liên minh Kinh tế On-chain cũng ký MOU với Sumsub – nền tảng cung cấp giải pháp xác minh toàn diện hàng đầu châu Âu, tập trung vào các kịch bản ứng dụng thanh toán bằng tiền mã hóa và stablecoin trong lĩnh vực du lịch - ngành có nhu cầu thanh toán xuyên biên giới lớn và tần suất cao.

Bên cạnh các hoạt động hợp tác trên, Đoàn công tác cũng làm việc với Binance, trao đổi về tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực tài chính xanh, tài chính số, bảo mật - an toàn thông tin và phòng, chống rửa tiền. Hai bên thống nhất tiếp tục phối hợp để cụ thể hóa các nội dung hợp tác, hướng tới xây dựng hệ sinh thái tài chính an toàn, minh bạch và hội nhập.

Từ góc độ thị trường, những hoạt động này cho thấy chuyến công tác tham dự WEF của Đoàn lãnh đạo Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ dừng ở xúc tiến đầu tư, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị trong cải cách thể chế, thử nghiệm các mô hình phát triển mới và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

VIFC-HCMC được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng quan trọng để thu hút nguồn lực quốc tế, thúc đẩy hợp tác dài hạn và hỗ trợ Thành phố hiện thực hóa các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững.

Liên quan đến lộ trình triển khai, tại phiên họp thứ nhất của Ban Chỉ đạo VIFC diễn ra trong tuần trước, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính - Trưởng Ban Chỉ đạo - nhấn mạnh mục tiêu chậm nhất đến ngày 9/2/2026 sẽ chính thức ra mắt VIFC-HCMC.

Hiện TP.HCM đang phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành để hoàn thiện quy chế hoạt động và khung pháp lý cho Trung tâm. Sau khi quy chế được ban hành, VIFC-HCMC sẽ mở cổng đăng ký và cấp phép thành viên, tạo điều kiện để các định chế tài chính quốc tế quan tâm chính thức tham gia và triển khai hoạt động.

Bình Minh