Dòng chảy

Xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, nâng cao chất lượng phục vụ người dân

Võ Liên • 16/01/2026 - 15:27

Theo bà Phạm Thị Thanh Hiền - Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM, việc xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung đã góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Ngày 16/1, Đảng ủy UBND TP.HCM tổ chức hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ lần thứ hai (mở rộng) khóa I, nhiệm kỳ 2025 - 2030; tổng kết hoạt động đảng bộ năm 2025, triển khai chương trình công tác năm 2026.

Đơn giản hoá các thủ tục hành chính

Tại hội nghị, bà Phạm Thị Thanh Hiền - Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM - cho biết việc triển khai sắp xếp và hợp nhất tổ chức bộ máy chính quyền địa phương hai cấp là một bước đột phá mang tính lịch sử, góp phần hiện thực hóa phương châm "tinh - gọn - mạnh - hiệu năng - hiệu lực - hiệu quả".

Bà Phạm Thị Thanh Hiền - Giám đốc Sở Nội vụ TP.HCM - phát biểu.

Theo bà Hiền, đây không chỉ là sự thay đổi về mặt tổ chức mà quan trọng hơn là quá trình tái cấu trúc toàn diện hệ thống quản trị, hướng đến một chính quyền hiện đại, linh hoạt và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy được triển khai quyết liệt, đồng bộ và đạt kết quả rõ nét. Sau sắp xếp, UBND TP.HCM còn 15 cơ quan chuyên môn, cùng Sở An toàn thực phẩm và 3 cơ quan hành chính khác.

Số đơn vị hành chính cấp xã giảm từ 441 xuống còn 168 đơn vị, tương đương giảm 61,9%. Trước khi Trung ương ban hành Kế hoạch số 130, Sở Nội vụ đã chủ động tham mưu UBND Thành phố sắp xếp tinh gọn đơn vị sự nghiệp công lập, giảm từ 57 xuống 49 đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND Thành phố (14%); giảm 683 đơn vị sự nghiệp thuộc các sở, ngành, còn 528 đơn vị (22,7%).

Hiện nay, Sở Nội vụ tiếp tục tham mưu Phương án sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm hoàn thành cơ bản trong năm 2025 và tháng 1/2026.

Theo bà Phạm Thị Thanh Hiền, từ ngày 1/7/2025, TP.HCM đã ban hành 33 quyết định phân cấp, ủy quyền trên 9 lĩnh vực, với 410 nhiệm vụ phân cấp, ủy quyền cho các Sở và UBND cấp xã (gồm 49 phân cấp, 361 ủy quyền) và 1 Nghị quyết phân cấp.

Trong đó, có 31 Quyết định ủy quyền cho Giám đốc các Sở. Cấp xã trực tiếp đảm nhiệm 1.066 đầu việc, trong đó khoảng 4/5 là nhiệm vụ mới, giúp nâng cao tính chủ động, sát dân, sát thực tiễn; đồng thời tạo điều kiện để cấp Thành phố tập trung vào hoạch định chính sách và tăng cường “hậu kiểm”.

Công tác cải cách thủ tục hành chính gắn với chuyển đổi số đạt nhiều kết quả rõ nét. Thành phố đã công bố 2.242 thủ tục hành chính, trong đó 2.066 thủ tục không phụ thuộc địa giới, 1.996 thủ tục cung cấp trực tuyến; cắt giảm thời gian 566 thủ tục, đơn giản hóa hồ sơ 538 thủ tục liên quan trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Việc vận hành 38 tổ địa bàn, đầu tư 168 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung đã góp phần nâng cao hiệu quả điều hành, chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Trong lĩnh vực Nội vụ, đơn giản hóa 53 thủ tục hành chính, tập trung cắt giảm khoảng 30% thời gian giải quyết, trung bình mỗi thủ tục giảm từ 4 - 6 ngày, riêng lĩnh vực lưu trữ giảm đến 18 ngày.

Tập trung hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng phục vụ người dân

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn công tác triển khai còn gặp một số khó khăn, vướng mắc. Việc điều chỉnh, hoàn thiện các quy định pháp luật theo mô hình mới là quá trình phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực, bộ, ngành, nên còn tồn tại “độ trễ” so với yêu cầu thực tiễn.

Bên cạnh đó, sau sắp xếp đơn vị hành chính, TP.HCM có quy mô dân số rất lớn, mật độ cao. Nhiều phường có dân số trên 200.000 người như Hiệp Bình, Tăng Nhơn Phú, Bà Điểm, riêng phường Dĩ An sau sáp nhập lên tới 227.817 người; đồng thời là địa bàn tập trung nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất.

Trong khi đó, việc giao biên chế hiện nay chủ yếu theo định mức chung chưa phản ánh đầy đủ sự khác biệt về quy mô dân số, khối lượng hồ sơ và nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền,...

Ngoài ra, nhiều UBND phường, xã thiếu nhân sự có chuyên môn sâu ở các lĩnh vực then chốt như quy hoạch đô thị, môi trường, tư pháp, công nghệ thông tin... Tại các địa bàn mới sáp nhập, khối lượng công việc tăng nhanh trong khi nhân sự lại mỏng, dẫn đến nguy cơ quá tải, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng giải quyết thủ tục hành chính.

Đảng ủy UBND TP.HCM trao giấy khen cho ông Mai Ngọc Phước - Tổng Biên tập báo Pháp Luật TP.HCM.

Từ thực tiễn triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, để khắc phục những khó khăn nêu trên, Sở Nội vụ tham mưu, đề xuất một số giải pháp.

Thứ nhất, việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung Nghị quyết số 98/2023/QH15 đã tạo cơ chế đặc thù vượt trội cho Thành phố trong các lĩnh vực đầu tư, tài chính, ngân sách, khoa học - công nghệ và tổ chức bộ máy.

Thành phố cần tập trung hoàn thiện thể chế, tạo hành lang pháp lý ổn định để triển khai quyết liệt, hiệu quả, biến cơ chế thành nguồn lực phát triển thực chất, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Thứ hai, thành phố tập trung kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo hướng quản trị nhân sự linh hoạt; đổi mới công tác đào tạo, bồi dưỡng theo hướng chuyên sâu, gắn với vị trí việc làm, đáp ứng định hướng phát triển từng khu vực.

Thứ ba, tiếp tục tăng cường đầu tư đồng bộ về cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ coi đây là điều kiện nền tảng để vận hành hiệu quả mô hình thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính. Số hóa hoàn toàn quy trình nội bộ để 100% thủ tục hành chính có thể thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính.

Thứ tư, phát huy vai trò của 3 Tổ chỉ đạo do các Phó Chủ tịch UBND Thành phố làm Tổ trưởng, bảo đảm chỉ đạo thống nhất gắn với tính chủ động của từng khu vực; đồng thời nâng cao hiệu quả Tổ công tác đặc biệt về kiểm tra công vụ và Đoàn kiểm tra cải cách hành chính.

Khẩn trương cụ thể hóa, triển khai chủ đề năm 2026

Phát biểu kết luận hội nghị, ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM - nhận định nhiệm vụ năm 2026 hết sức nặng nề nhưng cũng hết sức vẻ vang. Kết quả năm 2025 cũng như nhiệm kỳ qua đã tạo tiền đề vững chắc để Thành phố tin tưởng và phấn đấu quyết liệt hơn nữa hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ 2026.

Ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM - phát biểu kết luận.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được đề nghị khẩn trương cụ thể hóa, triển khai chủ đề năm 2026 của thành phố: “Hoàn thiện, nâng cao chất lượng tổ chức bộ máy, khơi thông thể chế, đột phá hạ tầng và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân”. Trong đó, Thành phố cần khơi thông, tận dụng tối đa thể chế từ các Nghị quyết 260, 188, 98.

Võ Liên