PGS.TS Huỳnh Thành Đạt: Bình đẳng giới là quá trình gỡ bỏ các rào cản vô hình
Đó là nhận định của PGS.TS Huỳnh Thành Đạt - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tại Diễn đàn GEARS@VIETNAM 2026.
Phát biểu tại diễn đàn tại TP.HCM ngày 15/1, PGS.TS Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa các chủ trương của Đảng vào thực tiễn doanh nghiệp. Ông nhận định, chương trình GEARS@VIETNAM có ý nghĩa như một mảnh ghép thiết thực hiện thực hóa các chủ trương của Đảng và mục tiêu của Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới.
PGS.TS Huỳnh Thành Đạt cho rằng, chủ đề “Vai trò của lãnh đạo và văn hóa trong kiến tạo môi trường làm việc bền vững” của diễn đàn nhấn mạnh đúng hai yếu tố cốt lõi: vai trò của lãnh đạo và văn hóa tổ chức. Chính lãnh đạo là người kiến tạo môi trường công bằng về cơ hội, minh bạch trong đánh giá và đãi ngộ, an toàn và tôn trọng; khuyến khích đổi mới sáng tạo và phát huy tiềm năng mỗi cá nhân.
“Bình đẳng giới tại nơi làm việc không phải là sự ưu ái cho một giới, mà là quá trình gỡ bỏ các rào cản vô hình, qua đó giúp mọi nhân tài, không phân biệt giới, được cống hiến, trưởng thành và lãnh đạo”, PGS.TS Huỳnh Thành Đạt nói.
Bình đẳng giới là mục tiêu, động lực phát triển
Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Huỳnh Thành Đạt khẳng định, Đảng và Nhà nước ta luôn nhất quán khẳng định: bình đẳng giới là mục tiêu vừa mang tính nhân văn sâu sắc, vừa là động lực trực tiếp cho phát triển nhanh và bền vững đất nước. Trong nhiều văn kiện quan trọng của Đảng, từ Cương lĩnh, Hiến pháp đến các nghị quyết, chỉ thị chuyên đề, bình đẳng giới được coi là một bộ phận của tiến bộ xã hội, là điều kiện để phát huy đầy đủ nguồn lực con người – nhân tố trung tâm của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2021 – 2030 cũng đã đề ra các mục tiêu cụ thể, trong đó nhấn mạnh: Thu hẹp khoảng cách giới trong tiếp cận việc làm, thu nhập và cơ hội thăng tiến; Tăng tỷ lệ phụ nữ tham gia quản lý, lãnh đạo trong các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp; Xây dựng môi trường làm việc an toàn, tôn trọng, không định kiến giới; Bảo đảm phụ nữ và nam giới có điều kiện phát huy đầy đủ năng lực, đóng góp cho sự phát triển chung.
Thực hiện những mục tiêu đó không chỉ là trách nhiệm của các cơ quan Đảng và Nhà nước, mà còn là nhiệm vụ chung của toàn xã hội. Trong quan điểm của Đảng và Chính phủ đã nhấn mạnh rằng: mỗi thành phần kinh tế, mỗi tổ chức, mỗi doanh nghiệp và từng cộng đồng xã hội đều có vai trò đóng góp vào mục tiêu bình đẳng giới quốc gia. Bình đẳng giới không chỉ là chính sách xã hội, mà còn là yêu cầu về năng lực cạnh tranh, chất lượng nguồn nhân lực và hội nhập quốc tế.
Bình đẳng giới được quyết định bởi con người lãnh đạo và văn hóa tổ chức
Dưới góc nhìn của một nhà quản lý giáo dục, GS.TS Ngô Thị Phương Lan - Hiệu trưởng Trường ĐH KHXHNV – ĐHQG TP.HCM cho rằng, chủ đề của diễn đàn chạm đúng vào “lõi” của vấn đề. Bởi lẽ, bình đẳng giới không chỉ được quyết định bởi chính sách, mà trước hết và lâu dài được quyết định bởi con người lãnh đạo và văn hóa tổ chức mà họ kiến tạo.
Trong những năm gần đây, các nghiên cứu quốc tế ngày càng khẳng định rằng bình đẳng giới đã trở thành chỉ báo quan trọng của chất lượng quản trị và năng lực cạnh tranh. Tổ chức Lao động Quốc tế chỉ ra rằng các tổ chức thúc đẩy bình đẳng giới một cách thực chất có khả năng thu hút nhân tài tốt hơn, giữ chân người lao động hiệu quả hơn và thích ứng tốt hơn trước những biến động của thị trường lao động.
Việt Nam có nhiều tiến bộ trong việc mở rộng sự tham gia của phụ nữ vào thị trường lao động. Tuy nhiên, các báo cáo của UN Women tại Việt Nam cũng chỉ ra rằng phụ nữ vẫn đối mặt với khoảng cách về thu nhập, cơ hội thăng tiến và sự hiện diện ở các vị trí ra quyết định. Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: chúng ta bắt đầu từ đâu để tạo ra thay đổi bền vững?
UNESCO đã nhiều lần nhấn mạnh rằng giáo dục đại học có vai trò then chốt trong việc hình thành tư duy lãnh đạo bao trùm, không định kiến giới, và có trách nhiệm xã hội. Điều này đòi hỏi các trường đại học không chỉ giảng dạy về bình đẳng giới, mà còn phải thực hành bình đẳng giới trong chính quản trị, văn hóa và môi trường làm việc của mình. Nói cách khác, cơ sở giáo dục đại học phải trở thành một mô hình văn hóa tổ chức mẫu mực, nơi các giá trị về tôn trọng, công bằng và trao quyền được hiện thực hóa hằng ngày.
Theo GS.TS Ngô Thị Phương Lan, chính sách có thể được ban hành nhanh, nhưng văn hóa thì cần thời gian, sự kiên định và vai trò dẫn dắt của lãnh đạo. Theo ILO, phần lớn các rào cản giới trong môi trường làm việc hiện nay không xuất phát từ thiếu quy định, mà từ chuẩn mực văn hóa và hành vi lãnh đạo chưa thay đổi kịp.
Vì vậy, nói đến bình đẳng giới tại nơi làm việc, chúng ta không thể chỉ hỏi “chính sách đã có chưa?”, mà cần hỏi sâu hơn: Lãnh đạo có thực sự cam kết không? Văn hóa tổ chức có tạo ra cảm giác an toàn và cơ hội công bằng không? Và những giá trị đó có được đo lường, phản hồi và cải thiện một cách hệ thống hay không?
“Một môi trường làm việc bền vững không thể được xây dựng nếu chúng ta chỉ thay đổi ở bề mặt chính sách, mà không đầu tư cho nền tảng con người và văn hóa. Bình đẳng giới, xét đến cùng, là câu chuyện về chất lượng lãnh đạo, chất lượng văn hóa tổ chức và chất lượng phát triển”, GS.TS Ngô Thị Phương Lan khẳng định.
Ai giải quyết vấn đề tốt nhất thì người đó được chọn
Dưới góc độ lãnh đạo doanh nghiệp, bà Đặng Huỳnh Ức My – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS) “phản biện” lại với một góc nhìn khác ít tính kỹ thuật hóa hơn.
“Quan điểm của tôi rất rõ, tôi nhìn vào công việc, không nhìn vào giới tính. Ai giải quyết vấn đề tốt nhất thì người đó được chọn. Có những việc đòi hỏi độ nhạy về bối cảnh, thời điểm, khả năng nắm bắt cơ hội – ai làm tốt thì người đó có quyền dẫn dắt. Bình đẳng giới, theo tôi, không phải là đặt câu hỏi trước mặt là nam hay nữ, mà là chọn đúng người cho đúng việc, theo cách thực tế và hiệu quả nhất”, bà Đặng Huỳnh Ức My nhấn mạnh.
Bà Đặng Huỳnh Ức My cho biết, trong quá trình làm việc tại nhiều quốc gia, bà thường xuyên nhận được những câu hỏi liên quan đến vai trò của phụ nữ trong lãnh đạo và vận hành hệ thống. Tuy nhiên, với bà, vấn đề cốt lõi không nằm ở giới tính của người lãnh đạo, mà ở năng lực tự quyết, khả năng tạo ra sự công bằng và thiết lập các thước đo minh bạch để hệ thống vận hành hiệu quả.
“Tôi không thần thánh hóa bất kỳ hệ thống nào, nhưng tôi tin vào dữ liệu và thông tin” bà Ức My chia sẻ. Theo bà, dữ liệu không nói dối, bởi nó phản ánh rất rõ cách công việc, trách nhiệm và hiệu quả đang được phân bổ trong tổ chức. Khi các chức năng được đo lường rõ ràng, việc đánh giá nhiệm vụ trở nên công bằng hơn, đồng thời cho phép chúng ta tận dụng thế mạnh giới trong từng khâu cụ thể.
Thực tế cho thấy, nhiều phụ nữ làm rất tốt ở các vị trí giám sát, kiểm soát chất lượng, nhân sự – những công việc đòi hỏi sự tinh tế, độ nhạy cảm, khả năng cân bằng giữa mềm mại và quyết đoán, cũng như óc sáng tạo. Không chỉ vậy, phụ nữ còn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, sẵn sàng gánh vác thêm công việc sau giờ làm nếu hệ thống không được tổ chức hợp lý.