PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn - người tiên phong cho sự phát triển ngành răng hàm mặt Việt Nam thời kỳ đổi mới
Tròn 5 năm ngày mất của TTND.PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn (13/1/2021 - 13/1/2026), ngành Răng Hàm Mặt Việt Nam tưởng nhớ và tri ân một nhà khoa học, nhà quản lý y tế có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành.
PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn sinh ngày 13/1/1929 tại Cần Thơ trong gia đình trí thức có truyền thống yêu nước. Từ thời niên thiếu, ông sớm tham gia cách mạng, gia nhập Lực lượng Thanh niên Tiền phong tại quê nhà vào năm 1945.
Con đường đến với ngành y của ông bắt đầu từ năm 1950, khi được cử đi học lớp y tá chuyên ngành Răng Hàm Mặt do Phòng Nha khoa Nam Bộ tổ chức. Sau khi tốt nghiệp, ông tham gia công tác điều trị tại Phòng Nha khoa tỉnh Cần Thơ.
Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, tiếp tục được đào tạo bài bản về y khoa và nha khoa. Từ năm 1960 đến 1963, ông theo học bác sĩ đa khoa và chuyên khoa Răng Hàm Mặt, từng bước hoàn thiện nền tảng chuyên môn.
Giai đoạn 1968 - 1973, ông được cử đi nghiên cứu sinh tại Hungary. Năm 1973, ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ chuyên ngành Phẫu thuật tạo hình hàm mặt, trở thành một trong những bác sĩ Việt Nam sớm được đào tạo chuyên sâu ở lĩnh vực này.
Sau khi về nước, ông công tác tại Bệnh viện E (Hà Nội) với cương vị Chủ nhiệm Khoa Răng Hàm Mặt cho đến ngày đất nước thống nhất. Sau năm 1975, ông được điều động vào TP.HCM, giữ chức Trưởng khoa Phẫu thuật hàm mặt và tạo hình trực thuộc Bệnh viện Chợ Rẫy.
Khi Viện Răng Hàm Mặt Việt Nam được thành lập năm 1980, PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn tiếp tục được giao nhiều trọng trách. Ông lần lượt đảm nhiệm các vị trí Trưởng khoa, Phó Viện trưởng và Viện trưởng Viện Răng Hàm Mặt Việt Nam giai đoạn 1990 - 2002, được phong học hàm Phó Giáo sư vào năm 1990.
Trong quá trình công tác, quản lý và điều hành, PGS Lâm Ngọc Ấn đã có nhiều đóng góp quan trọng cho sự phát triển của ngành Răng Hàm Mặt Việt Nam nói chung và Viện Răng Hàm Mặt Việt Nam, Bệnh viện Răng Hàm Mặt Trung ương TP.HCM ngày hôm nay. Ngoài ra, PGS Lâm Ngọc Ấn được bổ nhiệm làm Trưởng Bộ môn Phẫu thuật hàm mặt của Khoa Răng Hàm Mặt - Đại học Y Dược TP.HCM, Phó Chủ tịch Hội Răng Hàm Mặt Việt Nam nhiều nhiệm kỳ.
Trong vai trò Viện trưởng Viện Răng Hàm Mặt Việt Nam thời kỳ đổi mới, ông chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ chuyên môn, đồng thời quan tâm đầu tư cải tạo, nâng cấp cơ sở vật chất. Nhiều hạng mục được xây dựng, sắp xếp lại khoa phòng theo hướng khang trang, hiện đại, đáp ứng yêu cầu khám chữa bệnh và đào tạo.
Không chỉ là nhà quản lý, PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn còn là một phẫu thuật viên giàu kinh nghiệm. Ông thực hiện thành công 2 trường hợp chấn thương vùng cổ mặt phức tạp do bị đạn M79, trong đó 1 bệnh nhân từ Phnôm Pênh chuyển sang và là người thực hiện ca cắm ghép nha khoa đầu tiên tại Việt Nam.
Dấu ấn nổi bật của ông còn thể hiện qua các chương trình phẫu thuật nhân đạo mổ sứt môi - hở hàm ếch cho trẻ em. Với sự hỗ trợ của các tổ chức trong và ngoài nước như Operation Smile, Face the Challenge, Quỹ bảo trợ Trẻ em Việt Nam... nhiều đợt phẫu thuật đã được triển khai tại các địa phương.
Bên cạnh đó, ông có nhiều đóng góp trong công tác dự phòng bệnh răng miệng, đặc biệt là phát triển mạng lưới nha học đường tại các tỉnh, thành phía Nam. Công tác nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế cũng được ông quan tâm thúc đẩy mạnh mẽ.
PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn luôn quan tâm thúc đẩy công tác nghiên cứu khoa học của Viện. Hai Hội nghị Nha khoa và Triển lãm quốc tế tổ chức tại TP.HCM vào đầu năm 1994 và tháng 11/1996 đã thu hút hàng trăm đại biểu đến từ 16 quốc gia, cùng hàng nghìn bác sĩ, y sĩ, kỹ thuật viên Răng Hàm Mặt trong cả nước tham dự. Thông qua các hoạt động này, Việt Nam được kết nạp vào nhiều tổ chức nha khoa quốc tế như Hội Hàn lâm Nha khoa quốc tế (ADI), Hội Nha sĩ các Trường Đại học (ICD), Hội Nghiên cứu Nha khoa quốc tế (IADR), khẳng định bước phát triển và hội nhập của ngành Răng Hàm Mặt Việt Nam với khu vực và thế giới.
Với những cống hiến to lớn cho ngành y tế nước nhà, PGS.TS.BS Lâm Ngọc Ấn được phong tặng danh hiệu Thầy thuốc Nhân dân cùng nhiều huân chương, huy chương cao quý của Đảng, Nhà nước, Bộ Y tế. Những giá trị ông để lại đến nay vẫn là nền tảng quan trọng cho sự phát triển của ngành Răng Hàm Mặt Việt Nam.