Chuyển 'đất vàng' thành công viên, TP.HCM đặt chất lượng sống của người dân lên hàng đầu
Những bức tường tôn kín mít, những bãi cỏ mọc hoang hay các bãi giữ xe tạm bợ án ngữ trên những vị trí "kim cương" đắt đỏ nhất TP.HCM suốt nhiều năm qua sắp được dỡ bỏ. Một quyết định mang tính đột phá từ lãnh đạo TP.HCM đang mở ra kỳ vọng đặc biệt: Khi "đất vàng" không còn là những "khoảng lặng" lãng phí, mà trở thành không gian công cộng rực rỡ sắc xuân.
Bước chuyển biến mạnh mẽ về tư duy
TP.HCM đang bước vào những ngày cuối năm với một không khí khẩn trương khác lạ trong công tác chỉnh trang đô thị. Từ dặm vá vỉa hè hay treo cờ hoa thông thường, câu chuyện nóng hổi trên các diễn đàn quản lý đô thị hiện nay là chỉ đạo quyết liệt từ Bí thư Thành ủy Trần Lưu Quang và Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được: Kiên quyết không để lãng phí nguồn lực đất đai, dù chỉ là trong ngắn hạn.
Từ chủ trương này, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã chính thức đề xuất phương án "giải cứu" 9 khu đất vàng tại khu vực trung tâm (Quận 1 và Quận 3 cũ) để cải tạo thành công viên, vườn hoa tạm phục vụ người dân dịp Tết Bính Ngọ 2026.
Đây được xem là một bước chuyển biến mạnh mẽ về tư duy quản trị tài sản công. Suốt một thập kỷ qua, thuật ngữ "đất vàng vướng pháp lý" đã trở thành nỗi ám ảnh của bộ mặt đô thị. Những dự án tỷ đô nằm trên giấy, kéo theo đó là những khu đất bị rào chắn kỹ lưỡng, tách biệt hoàn toàn với nhịp sống sôi động bên ngoài. Việc tận dụng quỹ đất này làm không gian công cộng tạm thời đã giải quyết bài toán lãng phí tài nguyên đất - vốn được ví là "tấc đất tấc vàng" tại trung tâm và mở ra quyền tiếp cận không gian xanh giữa đô thị cho người dân.
Diện mạo mới cho những "vết sẹo" đô thị
Khảo sát thực tế tại 9 vị trí được đề xuất cho thấy sự đối lập gay gắt giữa tiềm năng vị trí và hiện trạng sử dụng.
Điển hình và gây nhiều tiếc nuối nhất là khu đất số 8 Võ Văn Tần (phường Xuân Hòa) - nơi từng là Nhà thi đấu Phan Đình Phùng lừng lẫy. Nằm ở vị trí đắc địa với 4 mặt tiền tiếp giáp các trục đường huyết mạch Pasteur - Nguyễn Đình Chiểu - Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Võ Văn Tần, khu đất này đã "ngủ đông" suốt 16 năm qua.
Dưới lớp hàng rào tôn cũ kỹ vẽ đầy hình vẽ graffiti, bên trong là một bãi đất mênh mông cỏ dại mọc quá đầu người. Sự hoang hóa của khu đất này như một nốt trầm buồn giữa bản nhạc sôi động của khu vực Quận 3 sầm uất. Theo đề xuất mới, nơi đây hứa hẹn sẽ trở thành một đại công viên hoa quy mô lớn, kết nối với Công viên Tao Đàn tạo thành một "lá phổi xanh" liên hoàn cho khu vực.
Tương tự, tại trục đường đắt giá nhất thành phố - Nguyễn Huệ, khu đất số 135 Nguyễn Huệ (dự án Thương xá Tax cũ) hiện vẫn đang ẩn mình sau những tấm pano tranh ảnh cổ động. Trong khi phố đi bộ Nguyễn Huệ bên cạnh luôn trong tình trạng quá tải vào các dịp lễ tết, thì hàng ngàn mét vuông tại đây lại "im lìm". Việc mở toang hàng rào Thương xá Tax để làm không gian triển lãm, đường hoa mini sẽ giúp giảm tải áp lực dòng người, đồng thời khơi dậy ký ức văn hóa của một địa danh lịch sử.
Danh sách "đánh thức" còn gọi tên các khu đất tại số 33 Nguyễn Du, 34-36 và 42 Chu Mạnh Trinh (phường Sài Gòn). Dù nằm ngay lõi trung tâm, sát vách các công trình biểu tượng, nhưng các khu đất này đã bị bỏ trống quá lâu.
Một trường hợp khác là khu "Tứ giác vàng" Lê Thánh Tôn - Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Nguyễn Trung Trực - Lê Lợi (khu nhà SJC). Hiện tại, vỉa hè đường Nguyễn Trung Trực bị chiếm dụng làm nơi bày bàn ghế bán thức ăn, trong khi bên trong chỉ lác đác vài chiếc xe máy, ô tô đậu nhờ. Sự nhếch nhác này hoàn toàn không tương xứng với vị thế của một khu đất đối diện UBND Thành phố.
Đặc biệt, khu đất 2-4-6 Hai Bà Trưng (phường Sài Gòn), nơi có vị trí chiến lược tại Công trường Mê Linh, cũng nằm trong danh sách. Thời gian qua, nơi đây đã có sự chuyển đổi công năng tạm thời (nhà hàng, bãi xe) nhưng chưa thực sự phục vụ đại đa số công chúng. Việc đưa khu đất này vào quy hoạch vườn hoa Tết sẽ tạo nên điểm nhấn cảnh quan tuyệt đẹp bên bờ sông Sài Gòn.
Lấy người dân làm trung tâm
Thực tế cho thấy tỉ lệ cây xanh bình quân đầu người tại TP.HCM hiện chỉ khoảng 0,55 m2/người - quá thấp so với tiêu chuẩn quốc tế (10 - 15 m2/người). Vào dịp Tết, nhu cầu du xuân tăng đột biến khiến các điểm đến quen thuộc như Đường hoa Nguyễn Huệ, Hội hoa xuân Tao Đàn thường xuyên quá tải. Việc bổ sung thêm 9 điểm vui chơi tại các vị trí trung tâm sẽ giúp phân tán đám đông, giảm áp lực giao thông và gia tăng trải nghiệm cho du khách.
Thay vì để đất hoang hóa, xuống cấp hoặc bị chiếm dụng trái phép gây mất mỹ quan, việc đầu tư ngân sách vừa phải để làm công viên tạm (kết cấu nhẹ, dễ tháo dỡ) là khoản đầu tư khôn ngoan. Nó không chỉ cải thiện bộ mặt thành phố mà còn kích cầu thương mại, dịch vụ tại các khu vực lân cận nhờ lượng khách tham quan đổ về.
Việc mở cửa các khu đất này cho công chúng tiếp cận cũng là một cách giám sát cộng đồng hiệu quả, ngăn chặn tình trạng lấn chiếm, sử dụng sai mục đích hoặc để hoang hóa gây ô nhiễm môi trường, phát sinh tệ nạn xã hội trong thời gian chờ thủ tục pháp lý.
Việc biến 9 khu "đất vàng" thành công viên, vườn hoa Tết 2026 là tín hiệu tích cực cho thấy TP.HCM đang chuyển mình trong tư duy quản lý linh hoạt, thực tiễn và lấy người dân làm trung tâm.
Những bức tường rào được dỡ bỏ vào dịp Tết này sẽ mở ra những vườn hoa rực rỡ, đồng thời cũng mở ra niềm tin về một thành phố năng động, nơi mọi nguồn lực đều được trân trọng và phát huy giá trị tốt nhất để phục vụ cộng đồng.
Danh sách 9 khu "đất vàng" dự kiến thành công viên, vườn hoa Tết 2026
- Khu đất tại số 8 Võ Văn Tần, phường Xuân Hòa (dự án Nhà thi đấu Phan Đình Phùng).
-Khu đất tại số 33 Nguyễn Du, 34 - 36 và 42 Chu Mạnh Trinh, phường Sài Gòn.
- Khu đất tại số 135 Nguyễn Huệ, phường Sài Gòn (dự án Thương xá Tax).
- Khu đất tại số 87 Cống Quỳnh, phường Cầu Ông Lãnh.
- Khu đất tại số 74 Hồ Hảo Hớn - 289 Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh.
- Khu đất tại số 2-4-6 Hai Bà Trưng, phường Sài Gòn.
- Khu đất tại số 8-12 Lê Duẩn, phường Sài Gòn.
- Khu tứ giác Lê Thánh Tôn, Nam Kỳ Khởi Nghĩa, Nguyễn Trung Trực, Lê Lợi (tòa nhà SJC).
- Khu đất tại số 152 Trần Phú, phường Chợ Quán (giáp phường Cầu Ông Lãnh).