Quyết định 70/2025: Bước ngoặt mới trong chính sách bồi thường, tái định cư tại Thủ Thiêm

So với các quy định trước đây, Quyết định 70 thể hiện rõ sự điều chỉnh theo hướng thực tế và nhân văn hơn, cả về phạm vi đối tượng thụ hưởng, mức hỗ trợ tài chính lẫn chính sách tái định cư, qua đó góp phần ổn định đời sống người dân và tạo nền tảng cho việc hoàn thiện KĐTM Thủ Thiêm trong giai đoạn tới.

Mở rộng "mốc thời gian vàng", thêm nhiều đối tượng thụ hưởng

Một trong những điểm nhấn quan trọng nhất của Quyết định 70 chính là việc điều chỉnh mốc thời gian áp dụng chính sách hỗ trợ đối với đất chuyển mục đích sử dụng.

Thay vì áp dụng mốc 20/12/2001 theo Chỉ thị 34 như trước đây, quy định mới đã nới rộng thời hạn đến ngày 10/5/2002 (theo Quyết định thu hồi đất số 1997/QĐ-UB). Việc thay đổi này không chỉ đơn thuần là con số, mà nó giúp một nhóm lớn người dân - những người chuyển mục đích sử dụng đất trong giai đoạn cuối năm 2001 đến giữa năm 2002 - chính thức được đưa vào diện thụ hưởng chính sách.

Không chỉ dừng lại ở việc mở rộng đối tượng, Quyết định 70 còn tạo ra bước đột phá về mức hỗ trợ tiền mặt.

Cụ thể, đối với đất chuyển mục đích sử dụng, các trường hợp chuyển mục đích từ ngày 16/9/1998 đến trước ngày 10/5/2002 hiện được hưởng mức hỗ trợ tối đa lên đến 80% đơn giá đất ở. So với mức 30% trước đây, số tiền hỗ trợ thực tế mà người dân nhận được đã tăng lên hơn gấp đôi.

Đối với đất có nguồn gốc lấn, chiếm, tỷ lệ hỗ trợ cũng được điều chỉnh tăng đáng kể. Với thời gian sử dụng đất từ ngày 15/10/1993 đến trước ngày 16/9/1998, mức hỗ trợ được nâng từ 15% lên 20% đơn giá đất ở.

Đối với giai đoạn từ ngày 16/9/1998 đến trước ngày 10/5/2002 tại Thủ Thiêm, trong khi quy định cũ không xem xét hỗ trợ thiệt hại về đất mà người dân chỉ được mua hoặc thuê căn hộ theo giá bảo toàn vốn, thì quy định mới đã bổ sung mức hỗ trợ bằng tiền tương đương 10% đơn giá đất ở. Sự bổ sung này giúp các hộ dân trong giai đoạn nói trên có thêm nguồn hỗ trợ tài chính trực tiếp, thay vì chỉ được tiếp cận chính sách nhà ở.

Những điều chỉnh này cho thấy cái nhìn thực tế và nhân văn của chính quyền TP.HCM trong việc sát cánh, chia sẻ khó khăn cùng bà con Thủ Thiêm.

Gia tăng quyền lợi cho người dân

Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Quyết định 70 đặc biệt chú trọng đến vấn đề an cư của người dân thông qua việc điều chỉnh chính sách tái định cư theo hướng linh hoạt và sát thực tế hơn.

Theo quy định mới, căn hộ tái định cư tiêu chuẩn được xác định với diện tích không quá 56m²/hộ. Trường hợp căn hộ có diện tích lớn hơn, phần chênh lệch sẽ được thanh toán theo giá không kinh doanh, với tiêu chí bố trí căn hộ không quá hai phòng ngủ.

Khác với quy định cũ vốn chỉ cho phép mỗi hộ mua một căn hộ chung cư với diện tích tối đa 80m² theo giá không kinh doanh, Quyết định 70 đã nâng tổng hạn mức diện tích được mua theo giá tái định cư lên đến không quá 200m²/hộ. Việc mở rộng này đặc biệt có ý nghĩa đối với các hộ gia đình đông thành viên, giúp đáp ứng tốt hơn nhu cầu sinh hoạt thực tế sau khi di dời.

Bên cạnh đó, văn bản mới cũng quy định rõ các hình thức thanh toán linh hoạt, cho phép người dân lựa chọn mua nhà với hình thức trả tiền một lần hoặc trả góp, hoặc thuê nhà với thời hạn khấu hao 30 năm. Cách tiếp cận này góp phần giảm áp lực tài chính, nhất là đối với các hộ có hoàn cảnh khó khăn.

Đáng chú ý, Quyết định 70 nhấn mạnh nguyên tắc không được quy đổi quyền lợi tái định cư thành tiền chênh lệch, qua đó bảo đảm mục tiêu cốt lõi của chính sách là ổn định chỗ ở lâu dài cho người dân, thay vì hỗ trợ thuần túy bằng tiền mặt.

Cách tính bồi thường, hỗ trợ cao hơn trước

Quyết định 70 cũng sửa đổi, bổ sung cách tính bồi thường, hỗ trợ đối với nhiều loại đất, theo hướng gắn hỗ trợ tài chính với quyền tiếp cận nhà ở.

Đối với diện tích đất nông nghiệp nằm xen kẽ trong khuôn viên đất ở, quy định cũ chỉ hỗ trợ bằng tiền với mức 30% đơn giá đất ở liền kề. Quyết định 70 vẫn giữ nguyên tỷ lệ này nhưng bổ sung thêm cơ chế hỗ trợ giá chênh lệch khi mua căn hộ chung cư, tính theo số mét vuông căn hộ được quy đổi theo tỷ lệ 4,5% theo Quyết định số 123/2006/QĐ-UBND. Cách tính mới giúp người dân không chỉ nhận tiền hỗ trợ mà còn hưởng lợi từ chính sách nhà ở.

Đối với trường hợp thuê đất do Nhà nước trực tiếp quản lý với mục đích kinh doanh nhưng sử dụng để ở và kinh doanh, nếu sử dụng đất trước ngày 15/10/1993, quy định mới đã nâng mức hỗ trợ chi phí đầu tư vào đất từ 40% lên 60% đơn giá đất ở, đồng thời tăng diện tích tối đa được hỗ trợ từ 80m² lên 100m²/hộ.

Với trường hợp sử dụng đất từ ngày 15/10/1993, Quyết định 70 cũng nới rộng mốc thời gian áp dụng đến trước ngày 10/5/2002, nâng mức hỗ trợ từ 20% lên 40% đơn giá đất ở và tăng diện tích tối đa được hỗ trợ lên 100m²/hộ. Những điều chỉnh này vừa mở rộng phạm vi đối tượng được hưởng chính sách, vừa làm tăng đáng kể giá trị hỗ trợ thực tế.

Tăng tốc hoàn thành khu đô thị mới Thủ Thiêm năm 2030

TP.HCM đang khẩn trương hoàn thành các đầu việc để hoàn tất mục tiêu xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm theo chỉ đạo của Thủ tướng và nghị quyết số 26 (năm 2020) của Thành ủy TP.HCM về tập trung đầu tư xây dựng hoàn thành khu đô thị mới Thủ Thiêm trước năm 2030.

Trước đó năm 2018 và 2019, Thanh tra Chính phủ ban hành kết luận kiểm tra về các nội dung khiếu nại của người dân và kết luận thanh tra về thực hiện quy hoạch, quản lý xây dựng, đất đai tại khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Theo đó Thanh tra Chính phủ khẳng định quá trình triển khai xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm, TP.HCM đã vận dụng chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có lợi cho người dân so với quy định. Bên cạnh đó còn nhiều tồn tại cần phải khắc phục.

Từ các nội dung thanh tra, kiểm tra, Thủ tướng đã chỉ đạo TP.HCM nghiêm túc khắc phục các tồn tại, giải quyết quyền lợi và bổ sung chính sách hỗ trợ cho người dân Thủ Thiêm, hoàn tất giải phóng mặt bằng cũng như tổ chức hoàn thiện xây dựng khu đô thị mới Thủ Thiêm.

Tính đến nay TP.HCM đã bồi thường, hỗ trợ cho tổng số 14.357/14.357 hồ sơ, đạt tỉ lệ 100%. Đã thu hồi mặt bằng: 14.286/14.357 hồ sơ (đạt tỉ lệ hơn 99,5%) với diện tích đất thu hồi 713,406ha/719,9208ha (tỉ lệ 99,2%). Còn lại 68 hồ sơ nhà đất chưa thu hồi với diện tích gần 2,6ha, trong đó có ba hồ sơ nằm trong khu 4,39ha.

Trong bối cảnh TP.HCM đặt mục tiêu hoàn tất KĐTM Thủ Thiêm trước năm 2030, Quyết định 70 không chỉ là một văn bản kỹ thuật về bồi thường - tái định cư, mà còn là bước đi quan trọng nhằm khép lại các tồn tại lịch sử, củng cố niềm tin xã hội và tạo nền tảng ổn định để Thủ Thiêm thực sự bước sang giai đoạn phát triển mới.

Bình Minh