Đêm nay sẽ xuất hiện nguyệt thực đầu tiên trong năm ở Việt Nam

Dòng chảy - Ngày đăng : 10:04, 05/05/2023

Vào đêm 5/5, toàn bộ lãnh thổ Việt Nam nằm trong khu vực quan sát hiện tượng "nguyệt thực nửa tối" (Mặt Trăng “che mạng đen”) trọn vẹn. Tại TP.HCM, nguyệt thực bắt đầu lúc 22h14 đêm 5/5, đạt cực đại vào lúc 0h22 sáng 6/5.

Hiện tượng nguyệt thực nửa tối nửa sáng xảy ra khi Trái đất tạo bóng che phủ lên Mặt trăng trong trường hợp Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng sắp xếp thẳng hàng hoặc gần thẳng hàng vào những ngày trăng tròn. Với nguyệt thực nửa tối, Mặt trăng sẽ không ở chính giữa đường thẳng giữa Mặt trời và Trái đất, mà lệch một chút. Mặt trăng đi vào vùng bóng Trái đất bên ngoài, được gọi là vùng nửa tối (penumbra).

Đây là vùng Trái đất che khuất một phần đĩa Mặt trời, không phải toàn bộ. Trong khi ở vùng nửa tối, Mặt trăng chỉ nhận được ít ánh sáng hơn từ Mặt trời. Tuy nhiên, với mắt thường, Mặt trăng sẽ trông tối đi nhưng không biến mất hoàn toàn. Có người ví von, Mặt trăng sẽ như bị phủ bởi một lớp vải voan đen.

Nếu Mặt Trăng lọt vào bóng tối hoàn toàn của Trái Đất (Umbra), sẽ tạo ra nguyệt thực toàn phần (trăng máu), lọt vào khu vực nửa tối (Penumbra) sẽ tạo ra nguyệt thực nửa tối. Bạn sẽ thấy nguyệt thực bán phần khi Mặt Trăng nằm giữa hai vùng trên. Ảnh đồ họa từ NASA

Theo định vị tại Việt Nam, nguyệt thực nửa tối sẽ bắt đầu lúc 22h14 đêm 5/5, đạt cực đại lúc 0h22 rạng sáng 6/5 và kết thúc lúc 2h31. Như vậy toàn bộ lãnh thổ Việt Nam nằm trong khu vực quan sát nguyệt thực trọn vẹn, do thời điểm bắt đầu và kết thúc đều là ban đêm. Người dân Việt Nam sẽ có cơ hội chiêm ngưỡng hiện tượng thiên văn thú vị này trong khoảng hơn 4 tiếng. Có 57% người Trái Đất cùng nhận được may mắn này.

Ông Đặng Vũ Tuấn Sơn, Chủ tịch Hội Thiên văn và Vũ trụ học Việt Nam (VACA), cho biết việc theo dõi nguyệt thực nửa tối rõ nhất phụ thuộc rất lớn vào điều kiện thời tiết. Người quan sát dễ dàng xác định được Mặt Trăng nếu trời ít mây, ít mù, không mưa. Nếu có ô nhiễm ánh sáng hoặc bụi ở nơi quan sát, ngay cả vào lúc cực đại, sắc đỏ của Mặt Trăng cũng khó nhận rõ sự khác biệt. Ngoài ra, với nguyệt thực, mắt thường hoàn toàn có thể quan sát dễ dàng và an toàn mà không cần dụng cụ nào để bảo vệ mắt.

Trước đó, tháng 11/2022, người dân trên Trái đất có thể quan sát "Nguyệt thực nửa tối" từ Bắc Mỹ và hiện tượng thiên văn đặc biệt này sẽ trở lại vào ngày 25/3/2024. Nguyệt thực toàn phần tiếp theo - thường được gọi là “trăng máu” - sẽ diễn ra vào ngày 13 - 14/3/2025.

Bình Minh