“Nước mắt” dừa khô!

Nhà vườn… “khóc ròng”!

Cách đây hơn 10 năm, giá dừa khô Bến Tre tuột dốc thê thảm, nông dân không sống nổi với cây dừa nên đốn bỏ, giá dừa sau đó tăng dần nên vườn dừa dần phục hồi. Tuy nhiên, tình cảnh hiện nay, nhiều khả năng cây dừa bị “trảm” lần nữa. Bài toán “chặt - trồng” không biết bao giờ kết thúc, thiệt hại vẫn là nông dân.

Ông Ngô Văn Út ở xã Cẩm Sơn (huyện Mỏ Cày <_st13a_country-region w:st="on"><_st13a_place w:st="on">Nam, Bến Tre) nhìn dừa khô rụng đầy đất mà quặn lòng... Theo ông Út, giá dừa chỉ còn 2.300 - 2.500 đồng/trái, bán một chục dừa mua hơn 2 kg gạo. Gia đình có 4 người ăn mỗi tháng cần 50 kg gạo, tức là ăn mất “250 dừa”, chưa kể các chi phí khác. Một công đất trồng dừa, chăm sóc, bón phân đầy đủ thì mỗi tháng thu hoạch khoảng 100 trái, với giá bán như hiện nay chỉ thu về 230.000 - 250.000 đồng. Nếu giá dừa trước đây trung bình 7.000 - 10.000 đồng/trái, thì hiện nay nông dân giảm thu nhập gần 2/3. Vì vậy nhiều gia đình có 3 - 4 công đất trồng dừa đang rơi vào cảnh khó, cuộc sống bấp bênh...

Thương lái nước ngoài có làm giá?

Ông Nguyễn Văn Bảy, thương lái thu mua dừa hàng chục năm ở Bến Tre cho biết, khoảng tháng 8 - 10/2011, trên sông Hàm Luông lúc nào cũng 5 - 7 tàu Trung Quốc túc trực gom dừa, nay giảm một nửa. Theo ông Bảy, “mấy ông Trung Quốc” cho biết là nhu cầu không nhiều nên mua ít lại. Tuy nhiên, ông Bảy cũng như nhiều thương lái khác “nghi ngờ” các thương nhân Trung Quốc bắt tay tìm cách làm giá để mua rẻ. Bởi việc mua bán dừa gần như tự do, không hề có hợp đồng hay cam kết gì. Giá cả do thương nhân Trung Quốc quyết định, họ thường “đặt mua” qua điện thoại.

Theo ông Hồ Vĩnh Sang, chủ tịch Hiệp hội dừa Bến Tre thì Trung Quốc tiêu thụ 35% sản lượng dừa khô của Bến Tre, việc tăng giảm giá do họ quyết định. Thị trường tiêu thụ lớn sản lượng dừa Bến Tre (50%) là Trung Đông, châu Âu, bắc Phi thì đang gặp khó khăn. Nếu trước đây giá cơm dừa nạo sấy từ 2.800 - 2.900 USD/tấn thì nay giảm gần một nửa, còn 1.300 - 1.500 USD/tấn. Sản lượng dừa khô tỉnh Bến Tre trên 400 triệu trái/năm, 90% là dừa lấy dầu (dừa khô) và 90% sản phẩm ngành dừa được xuất khẩu, chủ yếu là cơm dừa nạo sấy. Sở công thương Bến Tre cho rằng, lượng dừa tiêu thụ các nước sụt giảm tác động giá dừa trái giảm theo. Không chỉ Bến Tre mà các nước trồng dừa trên thế giới đều bị ảnh hưởng do giá dừa sụt giảm. Chính sự phụ thuộc lớn vào thị trường nước ngoài nên biến động giá cũng “đến từ bên ngoài”. Ngoài ra, việc tổ chức thu mua dừa qua nhiều trung gian cũng gây thiệt thòi cho nông dân.

Hiện UBND tỉnh Bến Tre kiến nghị Bộ tài chính điều tiết cho Bến Tre khoản tiền nộp thuế từ nguồn xuất khẩu của các doanh nghiệp trong tỉnh để tạo quỹ bình ổn giá và đầu tư cho phát triển cây dừa. Đồng thời nâng giá thu mua dừa lên mức 40.000 đồng/chục, mua tạm trữ để giúp nông dân giảm bớt khó khăn. Về lâu dài, Bến Tre cần xây dựng chương trình phát triển bền vững cây dừa, tránh bị tác động mạnh do phụ thuộc quá lớn từ bên ngoài. Bộ NN&PTNT gấp rút xem xét đưa cây dừa vào danh mục cây công nghiệp quốc gia. Festival dừa Bến Tre bắt đầu từ ngày 4 - 10/4/2012 tại TP. Bến Tre là sự kiện lớn của ngành dừa cả nước, là dịp người trồng dừa và doanh nghiệp chế biến cả nước gặp gỡ, giao lưu ngành dừa, sản phẩm từ dừa, tạo động lực phát triển ngành dừa trong thời gian tới.

PHƯƠNG DUY