Trồng cây Dó tạo Trầm - Kẻ cười, người khóc!

Sống xanh - Ngày đăng : 08:34, 24/03/2012

Thời gian qua, không ít nông dân tạo trầm trên cây dó thành công thu lợi cao, tuy nhiên, không ít người trồng cây dó nhưng chỉ... bán gỗ. Hàng ngàn nông dân của 20 tỉnh có trồng cây dó đang khó khăn, trông chờ... “bài thuốc” tạo trầm.

Tạo trầm như... trúng số

Trên thế giới, trầm tập trung chủ yếu ở 6 nước là Việt Nam, Campuchia, Lào, Myanmar, Indonesia và Malaysia, trong đó chất lượng trầm Việt Nam có dược lý tốt nhất, có nhiều hoạt chất mà nước khác không có. Giá trị của trầm hương thật sự hấp dẫn nhiều người và phong trào trồng cây dó tạo trầm phát triển...

Ông Nguyễn Công Búp ở xã Đông Hòa, huyện Trảng Bom, Đồng Nai, phấn khởi cho biết, ông tạo trầm thử nghiệm trên 100 cây dó cho kết quả rất tốt. Sau khi cấy thuốc 4 năm, cây dó nhà ông đã cho được 3 kg trầm/cây. Thương lái vào mua với giá 5 triệu đồng/kg. Ông Võ Trọng Nha ở huyện Tân Phú, Đồng Nai trồng 10.000 cây dó, hiện đã tạo trầm cho 7.000 cây, có thể bán với giá khoảng 5 triệu đồng/cây thu về hàng tỷ đồng. Ông Nha cho biết, cây dó tạo ra lợi nhuận cao vì cành, thân đến rễ đều có thể bán được với giá cao. Mỗi hecta trồng khoảng 1.000 - 1.500 cây, nếu mỗi cây tạo được 3 kg trầm (loại 5 triệu đồng/kg) thì người dân thu về 15 - 20 tỷ đồng/ha, đó là chưa kể nếu tạo được trầm chất lượng cao, bán giá 10 - 15 triệu đồng/kg thì cây dó bầu cho thu nhập “khủng”.

Một số chuyên gia đưa ra phép tính lý tưởng, nếu có 100 triệu cây dó bầu (100.000 ha) tác động mỗi cây cho ra 1 kg trầm loại thấp, bán với giá 100 USD/kg thì Việt Nam sẽ thu về 10 tỷ USD/chu kỳ 10 năm. Hoặc toàn bộ cây dó đã tạo trầm như trên chế biến thành tinh dầu (50 cây/lít), giá bán 6.000 USD/lít thì giá trị tạo ra 12 tỷ USD. Nếu thành công, cây dó sẽ trở thành “cây vua” xuất trong nhóm nông lâm thủy sản.

Tuy nhiên, không phải ai cũng thành công trong việc tạo trầm, đã có rất nhiều người sau vài năm trồng cây dó đã phải thu hoạch... gỗ. PGS.TS. Trần Hợp, chủ tịch Hội trầm hương Việt Nam cho biết, do cách trồng và phương pháp tạo trầm chưa hiệu quả, chủ yếu dựa trên kinh nghiệm cá nhân nên hiệu quả không cao. Ông Nguyễn Công Búp cho biết, nếu nắm kỹ thuật tạo trầm thì trồng cây dó cho hiệu quả cao hơn so với nhiều cây trồng khác, tuy nhiên phải bỏ vốn suốt thời gian dài 7 - 10 năm trời mà không có thu hoạch gì ngoài việc đợi trầm. Cái khó của nông dân là tự mày mò tạo trầm, có trầm thì cũng không định được giá bán mà phụ thuộc thương lái vì nông dân không thể phân tích “định cấp” cho nên người mua muốn đánh loại nào là tùy.

Tìm “bài thuốc” tạo trầm

Ông Nguyễn Duy Tư, chủ nhiệm CLB trầm hương huyện Tân Phú (Đồng Nai) cho biết, hiện nay thuốc tạo trầm trở thành mặt hàng nóng với hàng chục loại được các đơn vị chào bán, kinh doanh lộn xộn và người dân không biết mua loại nào, tin ai. Đáng lưu ý là thuốc kém chất lượng tràn lan, người dân mua về sử dụng không phát hiện được, chỉ sau thời gian dài thấy không có trầm mới biết mình bị lừa. Giá thuốc hiện nay đủ loại, từ 100.000 đ/lít đến vài trăm ngàn. Đó là chưa kể người bán giới thiệu thuốc vi sinh nhưng bên trong là hóa chất làm ảnh hưởng đến chất lượng trầm khi bán. Ông Thái Văn Dũng, chủ tịch Chi hội trầm hương Bà Rịa Vũng Tàu cho rằng, thấy nông dân trồng dó nóng lòng nên không ít người từ miền Trung vào “xưng danh tạo trầm” thành công, lấy tiền rồi nhưng nông dân thì chờ mãi. Điều “đau đầu” với các nhà khoa học là sử dụng cùng chế phẩm tạo trầm nhưng khi áp dụng nơi này thành công, nơi khác thì thất bại dù cách làm giống nhau. Nhiều nông dân nghĩ đủ cách từ lột vỏ, khoan thân, chặt cành, đóng đinh vào cây…nhưng cũng thất bại. Không ít người tuyệt vọng phá bỏ cây dó chuyển sang trồng cây khác, hoặc chấp nhận bán như gỗ gây lãng phí lớn.

Theo Hội trầm hương Việt <_st13a_country-region w:st="on"><_st13a_place w:st="on">Nam, công nghệ tạo trầm hiện nay đang là thách thức lớn. Đây là khâu quyết định nhất, tuy nhiên, đến nay vẫn chưa được tập trung nghiên cứu và ứng dụng một cách bài bản, chưa tạo ra sản phẩm đồng loạt hay chuyển giao công nghệ rộng rãi cho người dân. PGS.TS. Trần Hợp cho biết, chính sách cho người trồng cây dó bầu còn quá chậm. Để hỗ trợ kịp thời người dân trồng cây dó, Hội Trầm hương Việt <_st13a_country-region w:st="on"><_st13a_place w:st="on">Nam kiến nghị với Bộ NN&PTNT sớm chỉ định cơ quan chức năng kiểm tra các loại thuốc tạo trầm hương và cấp chứng nhận lưu hành trên thị trường giúp người trồng mua được thuốc chất lượng tốt.

THANH TÂM