Hải sản sống và nguy cơ ngộ độc
Y học - Ngày đăng : 10:59, 21/05/2010
Thực khách cứ vô tư thưởng thức mà không biết những món ăn đó đang chứa nguy cơ ngộ độc rất lớn!!!
Tôm sống vắt chanh đổi sang màu hồng nên nhiều người tưởng rằng tôm đã chín, thật ra tôm vẫn còn sống. Để phòng ngừa đau bụng, tôm sống thường ăn với rau có chất chát như bông bí, bông điên điển.
Một con nhuyễn thể nhỏ bé (nghêu, sò, ốc hến, lụa) có thể gạn lọc mỗi ngày 15 - 20 lít nước để “bắt” phiêu sinh, do đó nó dễ bị nhiễm các hóa chất và vi khuẩn.
- Một vài nhuyễn thể có mylotoxin, mylocongestin gây độc với triệu chứng chóng mặt, nôn mửa, tiêu chảy... nặng thì sung huyết ống tiêu hóa, liệt tay chân và cuối cùng chết vì liệt hô hấp. Với nhuyễn thể đã chết từ trước, mở ra có mùi hôi tuyệt đối không được ăn. Nghêu và sò thiu thối có chứa acid hữu cơ, indol, scatol... thoái biến thành putrescin, cadaverin, betain, tryptamin; có mùi, gây dị ứng và co giật.
- Con lụa sống dai hơn nghêu, sống ở vùng biển, phần ăn được (giả túc) nhiều nên ngon hơn, vì thế được ưa chuộng hơn.
Một vài quán nhậu khai thác “Món ăn thời khẩn hoang” làm món gỏi ốc bươu. Trong món gỏi này chỉ có phần đầu ốc cứng giòn, đã loại bỏ bộ phận tiêu hóa nên đỡ bị ngộ độc.
Người Việt Nam thường ngâm ốc qua đêm trong nước gạo để ốc nhả bớt nhớt độc; đây cũng là một cách giải độc hay. Theo Tuệ Tĩnh, lá tía tô giúp giải độc hải sản.
Trong món “ốc lùi” (ốc thả vào bếp tro) cũng không an toàn vì chưa chín đúng mức. Ăn cua nướng cũng vậy...
Ở ĐBSCL, đã có trường hợp ba cha con phải đi cấp cứu do ăn món ốc sống từ 20 ngày trước với các triệu chứng nóng sốt, nhức đầu, lẫn lộn, cứng cổ... riêng người cha bị hôn mê. Sau nhiều ngày thử nghiệm đã phát hiện họ bị nhiễm ký sinh trùng Angiostrongylus cantonensis - giun phổi của chuột gây bệnh viêm màng não.
Nhiều người còn bị bệnh do ăn sống những ký sinh trùng trung gian có chứa ấu trùng như ốc sên và ốc ma. Sở dĩ cần nhấn mạnh tới vấn đề này vì gần đây xuất hiện món gỏi ốc ma trong các quán nhậu bình dân. Cho dù nấu chín, ốc ma vẫn có thể gây độc do độc tố chỉ bị hủy ở nhiệt độ cao hơn 120 độ. Chúng tôi đã được chứng kiến vài trường hợp ngộ độc ốc ma nghiêm trọng mà bệnh nhân bị mê sảng và xuất tinh nhiều lần.
Cần phân biệt con hào (con sao sao - lipet) sống trong cái vỏ hình nón cụt bám vào đá ở bãi biển vớicon hàu (Corbiculata fluminea). Con hào nhỏ bằng hạt bắp, có thể vắt chanh ăn sống. Con hàu lớn hơn, sống ở vùng nước lợ ngay cửa sông và ăn tạp nên dễ gây độc nếu ăn cả bộ đồ lòng.
Trước đây người ta chỉ ăn cá thu sống vì cá thu “sạch”, còn cá ngừ là loại ăn tạp nên hay gây dị ứng và ngộ độc, vì thế cần xét lại món “Cá ngừ đại dương sống”. Cá mai, cá cơm là loại cá biển nhỏ hầu như không gây độc miễn là không ăn cá ươn. Gỏi cá sống không nên dùng cá lóc vì cá lóc ăn tạp, dễ gây ngộ độc. Cá lóc và cá rô cũng dễ nhiễm ký sinh trùng. Món bao tử cá lóc giòn ngon nhưng nếu không làm sạch dễ bị nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn gây bệnh tiêu chảy như Shigella, Salmonella...
Gần đây, các quán nhậu còn đua nhau sáng tác các món ăn từ cá basa. Basa thuộc loại cá da trơn ăn tạp, vì thế nếu ăn bộ đồ lòng rất dễ bị ngộ độc. Cá basa nhiều mỡ nên mọi người thường động viên nhau ăn nhiều vì có chất béo omega-3. Thế nhưng, theo tài liệu của Đại học Berkeley, cá da trơn có omega-3 nhưng không nhiều, ít hơn cá hồi; đáng lưu ý là omega-3 chỉ có trong thịt cá chứ không phải trong những tảng mỡ nhìn thấy được, vì thế các hãng nước ngoài chỉ đặt mua phi lê tức phần thịt nạc ở hai bên lườn cá basa.
Trong thời điểm cúm gia cầm đang hoành hành, chỉ nên ăn hải sản đã nấu chín - để không phải gặp trường hợp: “tránh vỏ dưa gặp vỏ dừa”.