Chữa trị viêm xương khớp như thế nào là đúng cách?
Y học - Ngày đăng : 07:56, 29/12/2015
Sụn khớp là phần cấu tạo quan trọng của khớp và là lớp mô bao lấy đầu xương. Nhờ sụn khớp đóng vai trò như lớp đệm bảo vệ, giúp giảm chấn động, tránh sự cọ xát hai đầu xương của khớp, giúp khớp vận động dễ dàng.
Khi bị VXK có hai bệnh lý xảy ra. Một là phản ứng viêm thường xảy ra ở khớp, gây đau đớn có khi là không chịu nổi ở người bệnh. Hai là các phản ứng viêm kéo dài đưa đến tổn thương thứ phát như viêm nang hoạt dịch phản ứng gây rối loạn thoái hóa ở khớp và cuối cùng là mất chức năng ở khớp làm cho người bệnh mất khả năng vận động
Viêm là gì? Đó là phản ứng của cơ thể tìm cách loại trừ tác nhân gây viêm. Trong VXK, tác nhân gây viêm chính là các sản phẩm sinh ra từ rối loạn thoái hóa khớp. Để loại trừ tác nhân gây viêm, cơ thể sản sinh ra những chất sinh học như histamin, prostaglandin, leucotrien… làm cho chỗ viêm có triệu chứng sưng, nóng, đỏ, đau.
Để chữa trị VXK, người ta phải dùng các thuốc chống viêm giảm đau. Thuốc được khuyến cáo dùng đầu tiên là paracetamol, nhưng paracetamol chỉ hiệu quả khi VXK loại nhẹ. Khi bị đau từ trung bình trở lên, người ta bắt buộc dùng thuốc chống viêm không steroid (viết tắt NSAID). Thuốc NSAID cổ điển như aspirin, diclofenac, ibuprofen… có tác dụng chống viêm giảm đau tốt nhưng lại gây nhiều tác dụng phụ có hại, đặc biệt là đau dạ dày, làm cho loét, thậm chí gây xuất huyết tiêu hóa. Hiện nay, có một số thuốc NSAID mới gọi là thuốc ức chế chuyên biệt COX-2 ít gây hại dạ dày hơn như celecoxib, etoricoxib… Nhưng các thuốc NSAID mới này lại có nguy cơ gây bệnh tim mạch nhiều hơn.
Trong chữa trị VXK, có khi bác sĩ cho dùng thuốc glucocorticoid (gọi tắt corticoid) dạng tiêm, tiêm vào khớp gọi là tiêm nội khớp. Lưu ý, đây là chỉ định phải rất thận trọng, phải được bác sĩ tiêm đúng cách, vô trùng, đúng thời gian của liệu trình, nhằm làm giảm phản ứng viêm quá trầm trọng ở khớp, làm giảm sự tăng sinh màng hoạt dịch. Bác sĩ chỉ định tiêm corticoid phải cân nhắc rất kỹ, nếu lạm dụng và tiêm không đúng sẽ bị các tai biến rất nặng nề: nhiễm trùng khớp, hoại tử xương, thủng gân, teo da, teo cơ…
Thực phẩm chức năng
Ngoài dùng thuốc để chống viêm giảm đau, trong chữa trị VXK người ta còn dùng thuốc hoặc chế phẩm làm chậm và hạn chế sự thoái hóa sụn khớp. Hiện nay, do các thuốc trị VXK dễ gây tác dụng có hại, nên đang có khuynh hướng dùng các hợp chất thiên nhiên dùng như thực phẩm chức năng để hỗ trợ điều trị, kể cả phòng ngừa rối loạn thoái hóa xương khớp. Đây chỉ là biện pháp hỗ trợ chứ không chữa trị được VXK.
Các hợp chất thiên nhiên với các chất như glucosamin, chondroitin và đặc biệt là collagen đã được dùng hỗ trợ trị VXK. Nếu bổ sung collagen được bào chế thích hợp có thể hỗ trợ, cải thiện thoái hóa khớp. Như đã nói ở trên các sản phẩm này chỉ là thực phẩm chức năng (TPCN) nên chỉ có tác dụng hỗ trợ, chứ không dùng đơn thuần trị hoặc thay thế thuốc trị VXK. Nếu là TPCN, theo quy định của ngành y tế, trên nhãn, bao bì của TPCN bắt buộc phải ghi rõ: ”Đây không phải là thuốc và không được dùng để thay thế thuốc”.
Đôi điều lưu ý
Người bị đau và sưng ở các khớp và nghi ngờ mình bị VXK, tốt nhất nên đến bác sĩ chuyên khoa chấn thương chỉnh hình để được thăm khám, và có hướng điều trị thích hợp. Chỉ có bác sĩ thăm khám trực tiếp mới xác định được bệnh để không có sự nhầm lẫn. Chẳng hạn người bệnh không phải bị bệnh VXK, mà là bệnh viêm đa khớp dạng thấp thì cách chữa trị hoàn toàn khác. Đặc biệt, khi cho dùng thuốc có thể gây tác dụng phụ có hại, bác sĩ sẽ giúp cách xử lý, như thuốc gây hại dạ dày, bác sĩ sẽ cho thêm thuốc phòng ngừa viêm loét dạ dày.
Nếu được bác sĩ khám ghi đơn thuốc, phải dùng đúng, dùng đủ (không dư không thiếu) các thuốc ghi trong đơn và thực hiện tốt các lời chỉ dẫn.
Đừng xem quảng cáo trên các phương tiện truyền thông, hoặc nghe lời mách bảo của người không thuộc giới chuyên môn mà dùng thuốc hoặc chế phẩm nào nào đó ngoài các thuốc mà bác sĩ đã chỉ định dùng.
Khi đang dùng thuốc nếu bị phản ứng bất thường, nên ngưng ngay thuốc và đi tái khám báo cho bác sĩ biết để bác sĩ cho hướng xử trí.
Không tự ý thay đổi thuốc hoặc dùng thêm thuốc tây y, thuốc y học cổ truyền, hay TPCN mà không hỏi ý kiến của bác sĩ điều trị.