Nghề chăm ngựa đua: Ngày ấy - bây giờ
Đời sống - Ngày đăng : 10:24, 17/01/2014
Chuyện nghề
Huyện Hóc Môn, quận 12, TP.HCM; huyện Đức Hòa, tỉnh Long An là hai địa phương nổi tiếng với nghề nuôi ngựa đua. Đây còn là nơi cung cấp cho trường đua Phú Thọ nhiều thế hệ nài ngựa nổi danh. Đặc biệt, nghề chăm sóc ngựa (mã phu) là nghề cha truyền con nối cũng được nhiều chủ ngựa từ khắp nơi về săn đón. Về xóm Đình (Long An) được nghe những câu chuyện buồn về nghề nuôi ngựa. Ông Phan Văn Minh, chủ một lò cung cấp ngựa đua có tiếng nói: “Chỉ mới năm ngoái, nghề nuôi và chăm sóc ngựa còn có giá mà nay lại rẻ như bèo”, giọng ông chùng xuống, nghe buồn rười rượi.
Theo ông, hiện ở xóm Đình cái buồn hiu quạnh đang bao trùm cái xóm lâu nay luôn vồn vã với cái nghề nuôi ngựa. Trái ngược hẳn với lời tiên đoán gần chục năm trước của các bậc tiền bối trong nghề: “Tương lai nghề nuôi ngựa đua sẽ phát triển tốt đẹp”. Vậy mà...
Giải thích nguyên nhân vì sao nghề nuôi và chăm sóc ngựa “chết”, người trong nghề cho rằng thú chơi ngựa đua không còn là thú chơi thời thượng. Hơn nữa, các trận đua hàng tuần cũng đã giảm đáng kể so với trước. Nghề nuôi ngựa đua dần “chết”, nhiều chủ ngựa chuyển đổi mô hình làm kinh tế khác, kéo theo nghề mã phu vàng son ngày nào cũng không còn “đất” sống. Ông Minh có ba người con trai, người nào cũng học đến lớp 5 là đi làm mã phu. Em Phan Văn Hùng, con trai đầu của ông Minh mới 23 tuổi nhưng đã có hơn 10 năm trong nghề mã phu. Ở thời điểm 15 tuổi, Hùng đã được nhiều chủ ngựa “săn đón” với mức lương hậu hĩnh nhưng nay phải chuyển sang làm phụ hồ. Cậu em út của Hùng cũng chẳng kém anh nhưng rồi cũng đã rời xóm Đình lên TP.HCM tìm việc làm. Ông Minh tâm sự: “Gia đình tôi nuôi ngựa đua mấy đời, chính tôi cũng không ngờ cái nghề này lại sớm mai một như thế này”.
Giống tình cảnh nhà ông Minh, gia đình ông Nguyễn Bá, huyện Đức Huệ, tỉnh Long An đành chịu lỗ để cố giữ hai con ngựa giống nhưng không cho đẻ. Ông Bá phân trần: “Ngựa con đẻ ra, nuôi lớn đẹp và tốt chẳng kém trước nhưng không ai mua. Cách đây một năm, ngoài việc nuôi ngựa giống tại nhà, tôi còn nhận chăm sóc và nuôi dưỡng hơn chục con ngựa đua ở TP.HCM. Nhưng bấy giờ cái nghề chăm sóc ngựa không ai cần đến nữa. Không chỉ mất đi một khoản thu nhập lớn của gia đình mà gần chục người làm thuê suốt nhiều năm cho mình phải thất nghiệp”.
Vẫn nuôi, dù khó
Lò ngựa đua của ông Nguyễn Tấn ở phường Thạnh Xuân, quận 12, TP.HCM có 5 con ngựa đua của các đại gia gửi ông Tấn chăm sóc. Chỉ tay về hướng chú ngựa to cao đang ăn cỏ sau nhà, ông Tấn cho biết: “Đó là con Đại Chiến. Nó đua trăm trận trăm thắng và mang lại cho ông chủ biết bao nhiêu tiền từ cá cược. Vừa rồi ổng nói giải thể, tôi nghe mà buồn chẳng muốn ăn. Sau nhiều đêm suy nghĩ, tôi năn nỉ ông chủ để lại với giá rẻ để được gần gũi nó. Thấy tôi thương con Đại Chiến quá nên ổng tặng luôn”.
Trầm ngâm hồi lâu, ông Minh tiếp: “Nhà tôi thiếu trước hụt sau, lo cái ăn cho các con chưa đủ nhưng phải lo thêm cái ăn cho ngựa. Nghề mã phu là nghề cha truyền con nối, dù khó khăn cách mấy cũng ráng giữ cho hết cái đời của mình”.
Chỉ còn vài hôm nữa là mã phu Võ Hoàng Khanh (làm thuê tại trại ngựa của ông Tấn) phải xa con Lục Sắc. Lục Sắc là tên con ngựa mà Khanh đã gắn bó từ hơn 7 năm qua. Khanh tâm sự: “Bất đắc dĩ phải bỏ nghề chứ trong lòng không vui chút nào. Những hôm ngựa sắp ra trường đua, mã phu làm việc quá sức, đêm nằm nghĩ phải bỏ cái nghề khó nhọc này để kiếm một nghề khác nhàn hạ hơn nhưng nghỉ một ngày đã thấy nhớ. Không ít người chê cười bảo hết chuyện làm hay sao mà đi hốt phân ngựa, cắt cỏ, tắm ngựa... nhưng mình bỏ ngoài tai. Làm nghề nào mình yêu thích, có thu nhập ổn định là hạnh phúc rồi”.
Không còn làm mã phu gần một năm nay nhưng trò chuyện với tôi, mã phu Hùng không ngăn được nỗi buồn lộ rõ trên khuôn mặt. “Những đêm ngựa đau ốm, sinh nở... mã phu phải thay phiên trực ở chuồng ngựa để tiện bề chăm sóc. Lúc ngựa đau mã phu cũng bỏ ăn, không may ngựa chết mã phu cũng xin được chít khăn tang... Vốn đã quen với công việc, gần gũi với ngựa như thế thử hỏi khi bỏ nghề ngang xương ai chẳng buồn”, mã phu Hùng tâm sự.
Ông Tấn tiếp lời: “Người làm công cho trại ngựa của tôi hơn chục năm trước đã làm công việc khác có thu nhập khá hơn nhưng cứ mỗi cuối tuần là nó đến thăm. Hôm nào đến gặp tôi thì nó xin vô vuốt ve, nói chuyện với ngựa còn không thì đứng ngoài nhìn vô hồi lâu rồi lại đi. Mà ngựa nó cũng nhớ hơi mã phu đã chăm sóc nó đó nha, nó có thái độ trìu mến, thân thiện dễ thương lắm. Với mã phu, ngựa nào mình từng chăm sóc đều xem như con của mình. Cứ nghĩ đến chuyện ngựa phải về với chủ mới, mã phu mới và cũng có thể bị xẻ thịt là lòng của mã phu lại đau nhói”.