Rộn ràng lễ cầu an của người Khmer

Đời sống - Ngày đăng : 10:39, 18/05/2015

Hàng năm, vào những ngày sau tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây (khoảng cuối tháng 3), đồng bào Khmer Nam bộ lại tổ chức hội làng hay còn gọi là lễ cầu an (tiếng Khmer là Panh Kom San Srok), một loại hình tín ngưỡng dân gian đặc sắc mang nhiều giá trị văn hóa truyền thống của người Khmer vùng sông nước ĐBSCL.

Lễ hội Panh Kom San Srok tổ chức đầy đủ phần lễ, phần hội: lễ bái Tam bảo và thỉnh các sư mở khóa kinh cầu an, nghi thức quan trọng nhất trong ngày lễ, thỉnh Kim thân Phật, lập bàn thờ Bác Hồ, bái chư thiên cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu...

Để chuẩn bị cho ngày lễ Panh Kom San Srok, vào ngày cuối cùng của tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây, các hương phụ lão trong phum sóc ngồi lại chọn ngày tốt và thông báo cho mọi người biết thời gian và địa điểm tổ chức lễ cầu an. Trước ngày lễ, ban tổ chức họp bàn cách tổ chức như chi phí bao nhiêu rồi phân công người đi vận động đồng bào đóng góp. Trai tráng trong phum sóc thì tập trung lại chặt cây dựng rạp ngoài đồng ruộng để làm nơi tổ chức lễ, còn các bà, các hương thân phụ lão thì lo việc tâm linh: chuẩn bị bàn thờ Phật, nơi dành riêng cho các sư, nơi biểu diễn văn nghệ và các trò chơi dân gian giải trí, đồng thời chuẩn bị hoa đăng, nhang đèn để phục vụ ngày hội. Nhìn chung, nghi thức lễ hội Panh Kom San Srok tương đối đơn giản. Đây là dịp để người dân trong phum sóc gặp gỡ, thăm hỏi sức khỏe, trao đổi kinh nghiệm sản xuất cũng như cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng xanh tốt, vạn vật sinh sôi nảy nở, phum sóc no đủ lâu bền. Đây cũng là dịp vui chơi, giải trí trước khi người nông dân Khmer bước vào mùa vụ gieo trồng trong nông nghiệp.

Nghi lễ cầu an ở chùa

Trong những ngày diễn ra lễ cầu an, ngoài cúng theo phong tục, bà con còn tổ chức biểu diễn văn nghệ và các trò chơi dân gian giải trí mang đậm nét văn hóa của dân tộc Khmer trong phum sóc. Ngày nay, lễ cầu an của đồng bào dân tộc Khmer Nam bộ đã được lược bớt những nghi thức rườm rà, tốn kém nhưng nhìn chung vẫn giữ được nét truyền thống.

Tín ngưỡng dân gian lễ hội Panh Kom San Srok không thể thiếu trong đời sống văn hóa tinh thần, tâm linh của người Khmer, thể hiện niềm tin của con người vào thiên nhiên, thể hiện tính cộng đồng cao là yếu tố liên kết, tập hợp cư dân trong phum sóc. Thông qua thời gian cộng cư sinh sống, giao lưu văn hóa với người Việt, người Hoa, lễ hội có sự tham gia của toàn cộng đồng, thể hiện tính cộng đồng cao, là sợi chỉ kết nối 3 dân tộc Kinh - Khmer - Hoa lại với nhau. Đây cũng được xem như là một di sản văn hóa phi vật thể cần phải bảo tồn, tôn tạo và phát huy.

PHƯƠNG NGHI