Đồng bào Khmer Bạc Liêu đón tết Chôl - Chnăm - Thmây

Đón mừng tết cổ truyền Chôl - Chnăm - Thmây năm nay, chùa Xiêm Cán ở xã Vĩnh Trạch Đông (TP. Bạc Liêu - Bạc Liêu) đã trang hoàng lại các công trình, hạng mục, treo cờ xí tạo mỹ quan cho khuôn viên chùa, khiến khung cảnh trở nên lộng lẫy và trang nghiêm hơn. Chùa Xiêm Cán, ngôi chùa được xây dựng cách đây hơn 500 năm. Đến nay, chùa vẫn còn giữ được nhiều phong tục xưa, tập hợp được nhiều phật tử địa phương và phương xa đến cúng lễ trong các ngày lễ đặc biệt. Theo A-cha Thạch Quết - trưởng ban quản trị chùa Xiêm Cán cho biết: “Để chuẩn bị tết Chôl - Chnăm - Thmây, chùa đã trang hoàng lại các công trình, hạng mục, treo cờ xí tạo mỹ quan cho khuôn viên chùa. Tuy là ngày tết lớn nhất trong năm, nhưng chùa chỉ tổ chức với hình thức gọn nhẹ mà vẫn đảm bảo đầy đủ các lễ nghi, phong tục truyền thống”. Sau phần lễ, bà con bước vào không khí tưng bừng của ngày tết. Khi đêm xuống, họ đổ xô đến chùa chiêm bái, tham gia các hoạt động vui chơi, giải trí. Trước sân chùa Xiêm Cán, những nam thanh, nữ tú cùng tham gia các trò chơi dân gian như: kéo co, nhảy bao bố, chuyền chanh... Ngoài ra, đồng bào Khmer còn được “chiêu đãi” những tiết mục văn nghệ như: múa rô-băm, hát dù kê và cùng nhảy lâm thôn theo tiết tấu rộn rã của dàn nhạc ngũ âm. Tranh thủ lễ hội này, nhiều gian hàng ẩm thực cũng được mở ra trước cổng chùa. Đến đây, mọi người sẽ được thưởng thức những đặc sản ẩm thực của phum sóc như: cốm dẹp, mắm bò - hóc, bún nước lèo...

Về xã Hưng Hội (huyện Vĩnh Lợi) trong những ngày này, chúng tôi bắt gặp cảnh nhà nhà chuẩn bị đón tết. Với ý nghĩa bắt đầu một năm mới, ai cũng phấn khởi sửa sang, trang hoàng lại nhà cửa của mình. Chúng tôi đến nhà anh Sơn Phết ở ấp Xẻo Lá (xã Hưng Hội), chủ nhà không giấu được niềm vui, bởi kinh tế gia đình ổn định, con cái được học hành đỗ đạt, với đứa con trai đầu lòng đang học năm cuối đại học. Anh Sơn Phết chia sẻ: “Tương tự như các dân tộc anh em, tết Chôl - Chnăm - Thmây cũng là dịp người Khmer sum vầy bên gia đình. Chúng tôi cũng chuẩn bị đón tết rộn rã lắm. Ngoài dồn sức lo cho vụ lúa đông xuân, chúng tôi còn trồng thêm hoa màu, nuôi gà vịt để bán trước tết, chuẩn bị tiền sắm sửa quần áo cho con cháu, trang trí nhà cửa, sắm sửa đồ ăn, thức uống...”. Tuy cuộc sống ngày càng hiện đại, nhưng nhiều gia đình vẫn còn lưu giữ được những phong tục truyền thống: làm bánh gừng, nấu bún nước lèo... trong dịp tết. Hơn 30 năm nay, gia đình bà Thị Khul ở ấp Cái Giá (xã Hưng Hội) vẫn duy trì thói quen gói bánh tét, làm bánh gừng mỗi khi đến tết Chôl - Chnăm - Thmây. Đối với gia đình bà Thị Khul nói riêng, gia đình người Khmer nói chung, những thứ bánh này không chỉ thể hiện nét đẹp của người phụ nữ Khmer, mà còn là vật cúng không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên. Trước thời khắc bước sang năm mới, các thành viên trong gia đình bà Thị Khul lại rộn rã tiếng cười bên mâm cơm gia đình ấm áp tình thân. Bà Thị Khul bày tỏ: “Năm nay, mùa màng của phum sóc có nhiều khởi sắc, đời sống cũng từng bước được nâng lên, vì vậy ai cũng phấn khởi chuẩn bị hưởng một cái tết thật đầm ấm, sung túc. Dù có làm ăn ở xa thì các con tôi vẫn quay về nhà để sum họp đón giao thừa, cùng nhau trải qua những ngày tết hạnh phúc”.

Lễ cầu an trong dịp tết Chôl - Chnăm - Thmây

Nông thôn mới ở vùng đồng bào Khmer Bạc Liêu

Thượng tọa Dương Quân, phó chủ tịch Hội đoàn kết sư sãi yêu nước tỉnh Bạc Liêu cho biết: tuy là ngày tết lớn nhất trong năm, nhưng các chùa chỉ tổ chức với hình thức gọn nhẹ mà vẫn đảm bảo đầy đủ các lễ nghi, phong tục truyền thống. “Nhờ chính sách chăm lo của Nhà nước, phần lớn đồng bào Khmer đều có cuộc sống ổn định, nhà cửa tươm tất nên bà con đón tết cổ truyền cũng xôm tụ hơn. Những năm gần đây, bà con Khmer luôn ý thức chi tiêu tiết kiệm, trong các dịp lễ, tết truyền thống, bà con cũng chỉ vui chơi vài ba ngày rồi bắt tay vào sản xuất, làm ăn” - thượng tọa Dương Quân chia sẻ.

Bài và ảnh: PHƯƠNG NGHI