Cà phê bụi ở Sài Gòn

Anh Tâm, 27 tuổi, người Sài Gòn chính hiệu, chiếm cứ một gốc cây trên đường Lê Lai cho biết, quán cà phê bụi của anh có tới bốn người lo chăm sóc “cửa hàng” gồm mẹ, em gái, vợ và anh. Cả nhà chen nhau ở trong một căn phòng chừng 15 mét vuông của một khu tập thể đã cũ trong một con hẻm “ba cái xuyệt” ở quận 3. Anh Tâm cho biết, riêng cà phê và trà pha sẵn ở nhà, hết là gọi điện thoại đem ra. Đá thì khi sắp hết lại xách xe đi mua. Nói chung là quán cà phê bụi của anh chẳng bao giờ hết hàng, chỉ sợ hết khách. Cả nhà cứ chia ca từ sáng hôm nay đến sáng hôm sau như thế. Chỉ vỏn vẹn chừng 1,5 m2 đất của góc phố Sài Gòn đã hình thành một cuộc mưu sinh. Quán cũng có khoảng bốn chiếc ghế nhựa nho nhỏ, khách gọi cà phê, đưa chiếc ghế khách ngồi ở góc nào đó mà hưởng hương vị cà phê bụi. Ngồi ở quán anh Tâm nhiều lần, tôi thấy có khi quán cà phê bụi của anh thành nơi giữ trẻ, vì hai đứa con nhỏ ở nhà buồn, thế là anh chở con ra cùng ở lề đường bán cà phê bụi với mình cho vui.

Quán anh Tâm và nhiều quán cà phê bụi khác ở Sài Gòn hiện giá một ly cà phê đen đá là 6.000 đồng, cà phê sữa đá là 7.000 đồng. Khách uống trà thoải mái. Có ông cụ sáng sáng chống gậy đi vòng phố phường, ghé quán xin một ly trà đá. Anh Tâm cũng rót trà đá mời ông cụ, rồi cười: “Sáng nào cũng vậy, đi mệt là ông khát nước, tới đây uống nước miễn phí”. Hay anh Hoàng, chừng 25 tuổi chạy xe thồ đón khách gần đó thành khách uống “ký sổ” buổi sáng. Anh Hoàng nói: “Khách quen mà, lát tui chạy có tiền, tui quay lại trả”. Chuyện nợ nần ở một quán bụi như thế cũng đã thành hình.

Sau nhiều ngày ngồi ở quán bụi của anh Tâm, tôi chú ý có một ông khách Tây cũng uống cà phê, uống trà đá quán bụi, cầm chiếc máy ảnh, rồi chuyển sang máy quay phim say mê quay cảnh anh Tâm bán cà phê. Ông bảo: “Tôi đi khắp nơi rồi, chưa thấy kiểu bán nước nào độc đáo như thế này”. Độc đáo hơn nữa là dù bán cà phê bụi, nhưng tinh ý thì thấy bàn thờ ông địa cũng được mang theo, bán ở đâu đem ông ra đặt ở đó để... cúng vái.

Cà phê bụi ở Sài Gòn như bà Bảy, bán trên đường Pasteur, bà chiếm một góc rất nhỏ của bờ tường, mọi thứ được treo như thể đây là một quán cà phê... treo. Buổi sáng đông khách gồm cán bộ công nhân viên, sinh viên quen mặt. Họ gọi cà phê hoặc thứ nước uống gì đó, bà cứ bỏ vào ly nhựa cho khỏi mất công rửa... Rồi có vài chiếc ghế cứ cầm kiếm chỗ thuận tiện mà ngồi. Bà nói ngày xưa là cà phê cóc, rồi lần lần việc bán cà phê cóc làm kém mỹ quan đô thị, bị nghiêm cấm nên chuyển từ cóc... thành bụi. Hai vợ chồng anh Hoàng ở tận Tân Bình thì bán cà phê ngay trên chiếc xe máy. Chở tới nơi có sự kiện như hội họp, đang đăng ký thuế, đang nộp đơn xin việc là thả... quán cà phê bụi xuống mà bán. Khách vãn, quán cà phê được đưa lên xe máy đi đến nơi khác. Còn bà Tám bán ngay phố Phạm Ngũ Lão thì một thân một mình, thỉnh thoảng bà gọi điện về bảo con đem thêm hàng hóa, buổi tối bà ngủ luôn trên chiếc ghế xếp, bà bảo: “Ngủ ghế quen rồi, ngủ đường quen rồi”.

Khuê Việt Trường